Τρίτη , 2 Μαρτίου 2021
Τελευταία Νέα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΣΤΡΑΤΗΓΟ ΜΑΥΡΙΚΙΟ

Η σοφία των Βυζαντινών δεν αναγνωρίζεται ευρέως στη σύγχρονη δυτική κοινωνία και πολλές προκαταλήψεις, αναμεμιγμένες με «λάσπη», εύκολα πετάγονται σε αυτή τη λαμπρή παράδοση των Ελλήνων.

Γράφει ο Βαγγέλης Σαραντίδης

Αν συγκρίνουμε το επίπεδο των Βυζαντινών με το αντίστοιχο επίπεδο των σύγχρονών τους λαών εκείνης της εποχής, δεν είναι δύσκολο να βγάλουμε το συμπέρασμα μιας ανωτερότητας και υπεροχής των Βυζαντινών. Η ανωτερότητα αυτή δεν έχει ρίζες σε οποιονδήποτε σωβινισμό αλλά στο στοχασμό και στην βαθιά ανθρωπιστική σκοπιά των αναγνωρισμένων σήμερα και προβεβλημένων μορφών του Βυζαντίου.

 

Αυτή η ποιοτική χροιά, φυσικά, οφείλεται στην ανάμιξη της ελληνικής με την χριστιανική κουλτούρα, που στο Ορθόδοξο πρίσμα οπτικής γωνιάς, που βιώθηκε μοναδικά στο Βυζάντιο, αποθέωσε την παράδοση της γνώσης και της επιστήμης. Αυτός ο πλούτος μεταλαμπαδεύτηκε και στη Δύση, που ποτέ δεν χώνεψε τον ποιοτικά ανώτερο ανατολικό ελληνο-ρωμαϊκό και χριστιανικό, πλέον, πολιτισμό, έχοντας αλωθεί από τα κατώτερα ένστικτα του φθόνου και της εγωιστικής απληστίας των ηγετών της, διοικητικών αλλά και θρησκευτικών.

Το Βυζάντιο είχε πολλή σοφία και γνώση, κομμάτι της οποίας μπορούμε να δούμε και στα λεγόμενα ενός στρατηγού του, του Μαυρίκιου. Είναι εύκολο να καταλάβουμε ότι, ο Μαυρίκιος δεν «ανακάλυψε την Αμερική», αλλά ανέσυρε και παρέδωσε στους επόμενους τη σκυτάλη γνώσης και εμπειρίας που είχε παραλάβει από τους παλαιότερους στο χώρο του.

 

Ο Μαυρίκιος αναφέρει έναν κατάλογο στρατιωτικών «αξιωμάτων», τα οποία βαφτίζει ως «γνωμικά». Ας αφεθούμε στο διάβασμα μερικών σταγόνων από τη στρατιωτική σοφία ενός καταξιωμένου Βυζαντινού στρατηγού, λοιπόν:

  • Πρώτα από όλα, σύμφωνα με τον Μαυρίκιο, ο επικεφαλής πρέπει να συμμερίζεται απόλυτα τις κακουχίες που υφίστανται οι άνδρες του. Πρέπει να τρώγει το ίδιο συσσίτιο και να δίνει ο ίδιος το παράδειγμα στους άνδρες του. Ο στρατηγός, μάλιστα, οφείλει να υφίσταται περισσότερες κακουχίες από τους άνδρες του, στον πόλεμο, και να λαμβάνει τα λιγότερα από τα λάφυρα (έτσι εμπνέει ως ηγέτης).
  • Η ανδρεία και η τάξη των μαχόμενων έχουν σημασία και όχι το πλήθος τους. 
  • Λίγοι είναι από φυσικού τους ανδρείοι. Η εκπαίδευση είναι που καθιστά τον στρατιώτη χρήσιμο και αξιόμαχο. 
  • Ο στρατηγός που μετά τη νίκη του καταδιώκει ασύνταχτα τον εχθρό, παραδίδει τη νίκη στους αντιπάλους.
  • Ο στρατηγός που δεν εφοδιάζει και δεν τροφοδοτεί ικανοποιητικά τον στρατό δεν χρειάζεται εχθρούς για να ηττηθεί. 
  • Είναι σφάλμα του στρατηγού να επιτυγχάνει «ακριβές» σε αίμα νίκες. 
  • Ο στρατηγός που αναζητά την πολυτέλεια προκαλεί τον όλεθρο του στρατού του. 
  • Ο στρατηγός δεν αρκεί μόνο να διοικεί καλά, πρέπει και να προβλέπει. 
  • Δεν επιλέγουμε το πεδίο της μάχης μόνο ανάλογα με την σύνθεση του στρατού που διαθέτουμε, αλλά και ανάλογα με τον αντίπαλο που αντιμετωπίζουμε… Όποιος τόπος και αν επιλεγεί για να δοθεί μάχη, πρέπει πρώτα να έχει γίνει αναγνώριση του από το στράτευμα, ώστε να γνωρίζουν οι άνδρες το έδαφος και να το αξιοποιούν.
  • Ο στρατηγός που οδηγεί στράτευμα στη μάχη πρέπει να δείχνει χαρούμενος, ώστε το ηθικό των ανδρών να εξυψώνεται.

Από τα παραπάνω εξάγεται ασφαλώς το συμπέρασμα ότι οι Βυζαντινοί ήταν βαθιοί μελετητές της στρατιωτικής ιστορίας, από την οποία αντλούσαν τα διδάγματα τους, αλλά και της ανθρώπινης ψυχολογίας. Είχαν αναπτύξει τη δική τους στρατηγική σκέψη, προσαρμόζοντας τα παλαιά διδάγματα στις σύγχρονες τους συνθήκες. Όπου οι Βυζαντινοί στρατηγοί ήταν άξιοι της αποστολής τους και ακολούθησαν τις ενδεδειγμένες πρακτικές δεν απέτυχαν ποτέ.

Μακάρι να μπορούσαμε να ισχυριστούμε το τελευταίο και για Έλληνες ηγέτες του 20ου αλλά και του 21ου αιώνα…

Διαβάστε την συνέχεια του άρθρου...
Shares