ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ ΜΕΤΑΤΡΕΠΟΥΝ ΤΑ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΑ ΣΕ ΚΑΦΕΤΕΡΙΕΣ ΛΟΓΟ ΚΡΙΣΗΣ...ΡΑΓΔΑΙΑ ΑΥΞΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΑΥΣΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ ΓΙΑΤΙ ΤΟΥΣ ΒΓΑΙΝΕΙ ΦΤΗΝΑ!

Την τελευταία δεκαετία στο Βερολίνο, ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι πίνουν τον καφέ τους στα… νεκροταφεία.

Κι όμως, δεν πρόκειται για κάτι που γίνεται αποκλειστικά το Halloween, ούτε για κάτι που απολαμβάνουν οι λάτρες του μακάβριου, αλλά για μία όαση που προσφέρει ζωή στις ήσυχες και καταπράσινες γωνιές των νεκροταφείων.

Όπως αναφέρει ο Guardian σε σχετικό δημοσίευμα, στο Βερολίνο υπάρχουν περίπου δώδεκα τέτοια «νεκροταφειακά καφέ» – όπως τα χαρακτηρίζει η αρθρογράφος – ή όπως τα αποκαλούν οι Γερμανοί «Friedhofscafés» τα οποία, όμως σε αντίθεση με τα ελληνικά καφέ δεν προορίζονται για τις κηδείες ή τα μνημόσυνα, αλλά για χαλάρωση και συναντήσεις με φίλους και αγαπημένα πρόσωπα.

Ο θάνατος ως πηγή ζωή

Τα νεκροταφεία του Βερολίνου – σε αντίθεση με αντίστοιχα που μπορεί κανείς να συναντήσει σε άλλες πρωτεύουσες – είναι μικρά, γεμάτα πράσινο και βαθιά συνδεδεμένα με τις τοπικές κοινότητες – αυτό που οι Γερμανοί αποκαλούν kiezbezogen.

Την τελευταία δεκαετία, η πόλη γνώρισε άνθηση τέτοιων χώρων, με καφετέριες να ανοίγουν ανάμεσα στα νεκροταφεία – ακόμη και σε ένα πρώην κρεματόριο.

Οι αρχικοί φόβοι των ιδιοκτητών ότι οι πελάτες θα τρομάξουν ή ότι οι πενθούντες θα ενοχληθούν αποδείχθηκαν αβάσιμοι.

«Ήταν αδιανόητο για μένα ως Ιταλίδα», λέει. «Για εμάς, ο θάνατος είναι κάτι που πρέπει να κρύβεται. Όταν το είπα στην οικογένειά μου, μου είπαν: “Κιάρα, έχασες το μυαλό σου;” Όμως όσο το σκεφτόμουν, τόσο ένιωθα ότι έπρεπε να το κάνω», είπε στο ειδησεογραφικό μέσο η διαχειρίζεται η 30χρονη Κιάρα ντε Μαρτίν Τορπανίν, που διαχειρίζεται το καφέ Lisbeth, στη συνοικία Μίτε, το οποίο στεγάζεται στο κτίριο μιας παλιάς εκκλησίας σε νεκροταφείο.

Η ίδια προσπαθεί να κρατήσει μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στους πενθούντες και σε όσους απλώς αναζητούν έναν ήσυχο χώρο για το μεσημεριανό τους διάλειμμα.

Το κοινωνικό υπόβαθρο πίσω από τα ιδιόμορφα καφέ

Παρότι τα Friedhofscafés του Βερολίνου έχουν κερδίσει δημοφιλία, λίγοι γνωρίζουν ότι οι ρίζες τους βρίσκονται στην κρίση του AIDS και στη μεταβαλλόμενη στάση των Γερμανών απέναντι στον θάνατο και την ταφή.

«Πατέρας» της ιδέας θεωρείται ο Μπέρντ Μπρόσμαν, ο οποίος άνοιξε το πρώτο καφέ σε νεκροταφείο της Γερμανίας το 2006 – το Finovo, που βρίσκεται στη συνοικία Schöneberg, η οποία ήταν μία κοινότητα αποτελούμενη από αρκετά ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα.

Ο Μπόρσμαν ήδη από τη δεκαετία του ’80 είχε ασχοληθεί ιδιαίτερα με την έρευνα γύρω από τον HIV, βίωσε αρκετούς θανάτους φίλων του, οι οποίοι θάφτηκαν στο παλιό κοιμητήριο St Matthäus, όπου αναπαύονται και οι αδελφοί Γκριμ.

«Ήταν ένα υπέροχο μέρος για τους νεκρούς, αλλά φριχτό για τους ζωντανούς», λέει ο 65χρονος σήμερα Μπόρσμαν.

Και συνεχίζει: «Δεν υπήρχε κάπου να καθίσεις, να αγοράσεις λουλούδια ή να πας τουαλέτα. Κάπως έτσι πρόσεξα το μικρό εγκαταλελειμμένο κτίσμα κοντά στην είσοδο – κι εκεί γεννήθηκε το Finovo».

Μία απάντηση στην κρίση που αντιμετωπίζουν τα νεκροταφεία

Πέρα από τη μοναδικότητά τους, τα καφέ αυτά προσφέρουν και κάτι ακόμα πέρα από ζωή στα νεκροταφεία: οικονομικό όφελος για τον επιχειρηματία σε μία δύσκολη περίοδο.

Καθώς όλο και περισσότεροι Γερμανοί επιλέγουν την καύση αντί για την ταφή, τα νεκροταφεία αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες στη συντήρησή τους.

Η ερήμωση τα καθιστά συχνά στόχο βανδαλισμών και εγκληματικότητας, ενώ το αυξημένο κόστος των εμπορικών ακινήτων καθιστά ελκυστική τη μετατροπή αχρησιμοποίητων κτιρίων των νεκροταφείων σε καφετέριες.

Σίγουρα, όμως, η απάντηση στον θάνατο πάντα είναι η ζωή και τι πιο ζωντανό από μία κούπα καφέ και μια καλή παρέα.