Έρευνα σε 7.200 πιλότους από 32 χώρες αποκαλύπτει την έκταση της κόπωσης στις αερομεταφορές – Μόλις το 12% εμπιστεύεται τα συστήματα αναφοράς, ενώ πολλοί φοβούνται επιπτώσεις από τους εργοδότες τους.
Σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια των αερομεταφορών προκαλούν τα ευρήματα νέας έρευνας σχετικά με την κόπωση των πιλότων, καθώς περισσότεροι από τους τρεις στους τέσσερις συμμετέχοντες δήλωσαν ότι βίωσαν τουλάχιστον ένα επεισόδιο μικρο-ύπνου στο πιλοτήριο μέσα σε διάστημα τεσσάρων εβδομάδων.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την αεροπορική συμβουλευτική εταιρεία Baines Simmons για λογαριασμό της European Cockpit Association (ECA), συγκεντρώνοντας απαντήσεις από 7.200 πιλότους σε 32 χώρες.
Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν την κόπωση ως σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την ασφάλεια των πτήσεων, ενώ καταγράφουν προβλήματα στην αναφορά περιστατικών και στην εμπιστοσύνη των πληρωμάτων προς τις διαδικασίες που εφαρμόζουν οι αεροπορικές εταιρείες.
Πόσοι πιλότοι έχουν βιώσει μικρο-ύπνο
Περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες παραδέχθηκαν ότι έχουν εκτελέσει πτήση ενώ ήταν κουρασμένοι. Παράλληλα, πάνω από το 76% ανέφερε τουλάχιστον ένα επεισόδιο μικρο-ύπνου στο πιλοτήριο κατά τις τέσσερις εβδομάδες πριν από την έρευνα.
Ο μικρο-ύπνος αποτελεί μια σύντομη, ακούσια περίοδο ύπνου, κατά την οποία ο άνθρωπος χάνει προσωρινά την πλήρη εγρήγορσή του. Σε ένα πιλοτήριο, ακόμη και μια τέτοια σύντομη απώλεια προσοχής μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα αντίδρασης και παρακολούθησης των συνθηκών της πτήσης.
Επιπλέον, περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες δήλωσαν ότι, τουλάχιστον μία φορά κατά το προηγούμενο τρίμηνο, πραγματοποίησαν πτήση και συνειδητοποίησαν εκ των υστέρων ότι θα έπρεπε να είχαν δηλώσει ακατάλληλοι για υπηρεσία λόγω κόπωσης.
Ο φόβος για τις επιπτώσεις στην καριέρα
Ένα από τα βασικά προβλήματα που αναδεικνύει η έρευνα είναι η απροθυμία των πιλότων να δηλώσουν ότι είναι κουρασμένοι, εξαιτίας του φόβου για πιθανές αντιδράσεις από τους εργοδότες τους.
Συγκεκριμένα:
- Το 47% ανησυχεί για τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπιστεί από τη διοίκηση της αεροπορικής εταιρείας.
- Το 44% δεν θέλει να προσελκύσει αρνητική προσοχή.
- Το 35% αποφεύγει να αναφέρει την κόπωση, ώστε να μην προκαλέσει προβλήματα στον εργοδότη του.
«Όταν οι πιλότοι φοβούνται ότι μπορεί να υπάρξουν επιπτώσεις στην καριέρα τους, η κόπωση δεν αναφέρεται και ο κίνδυνος επιστρέφει στο πιλοτήριο», δήλωσε ο κυβερνήτης Κοέν Τζορτζ, διευθυντής του διοικητικού συμβουλίου της ECA.
Μικρή εμπιστοσύνη στα συστήματα αναφοράς
Παρά το γεγονός ότι το 82% των πιλότων γνωρίζει πώς να υποβάλει αναφορά κόπωσης, μόλις το 12% δηλώνει ότι εμπιστεύεται το σχετικό σύστημα.
Ακόμη πιο περιορισμένη είναι η αντίληψη ότι οι αναφορές οδηγούν σε ουσιαστικές αλλαγές. Μόλις το 11% των συμμετεχόντων ανέφερε ότι οι αναφορές κόπωσης είχαν ως αποτέλεσμα επιχειρησιακές παρεμβάσεις για τη βελτίωση της ασφάλειας.
Την ίδια στιγμή, οι μισοί ερωτηθέντες θεωρούν ότι οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την κόπωση στην αεροπορική εταιρεία τους αντιμετωπίζονται ανεπαρκώς ή δεν αντιμετωπίζονται καθόλου.
Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η ύπαρξη διαδικασιών αναφοράς δεν αρκεί από μόνη της. Καθοριστική θεωρείται και η εμπιστοσύνη των εργαζομένων ότι οι αναφορές τους θα αντιμετωπιστούν σοβαρά και θα οδηγήσουν σε συγκεκριμένα μέτρα.
Τα σημάδια της κόπωσης και οι παράγοντες κινδύνου
Στα σημάδια κόπωσης που καταγράφονται περιλαμβάνονται η ακούσια κλίση του κεφαλιού λόγω υπνηλίας, η δυσκολία να παραμείνουν τα μάτια ανοιχτά, η μειωμένη εγρήγορση και τα επεισόδια μικρο-ύπνου.
Η κόπωση μπορεί να προκληθεί από έλλειψη ύπνου, παρατεταμένες ή απαιτητικές περιόδους πτητικής υπηρεσίας, αλλά και από ανεπαρκή χρόνο ανάπαυσης μεταξύ διαδοχικών βαρδιών.
Ιδιαίτερα προβληματική είναι η συσσωρευτική κόπωση, η οποία αυξάνεται όταν ο οργανισμός δεν έχει αρκετό χρόνο για να ανακάμψει. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ένας πιλότος μπορεί να μην αντιλαμβάνεται εγκαίρως τον βαθμό στον οποίο έχουν επηρεαστεί η εγρήγορση και οι αντιδράσεις του.
Η κόπωση στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής αεροπορικής ασφάλειας
Το ζήτημα έχει απασχολήσει και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Ασφάλειας της Αεροπορίας (EASA). Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2026, η κόπωση των πληρωμάτων καταγράφηκε ως μία από τις σταθερές ανησυχίες για την ασφάλεια των πτήσεων.
Μεταξύ των παραγόντων που συνδέονται με το πρόβλημα περιλαμβάνονται ο τρόπος προγραμματισμού των πτήσεων, οι συχνές αλλαγές στα ωράρια εργασίας και η παράταση του χρόνου υπηρεσίας πέρα από τα αρχικά προγραμματισμένα όρια, όπου αυτό επιτρέπεται.
Ο EASA έχει υπογραμμίσει την ανάγκη για καλύτερη καταγραφή των περιστατικών, ενημέρωση των εργαζομένων και ενίσχυση μιας εργασιακής κουλτούρας στην οποία οι πιλότοι θα μπορούν να δηλώνουν κόπωση χωρίς να φοβούνται επιπλήξεις ή κυρώσεις.
Τα ευρήματα επαναφέρουν ένα κρίσιμο ζήτημα για την πολιτική αεροπορία: η κόπωση δεν αφορά μόνο την ατομική αντοχή των πιλότων, αλλά απαιτεί επαρκή χρόνο ανάπαυσης, κατάλληλο προγραμματισμό των πτήσεων και αποτελεσματική ανταπόκριση των αεροπορικών εταιρειών στις αναφορές των πληρωμάτων.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
