ΣΟΚ! ΟΙ ΗΠΑ ΕΒΓΑΛΑΝ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΔΡΟ ΤΗΝ ΚΑΤΑΔΙΚΗ ΤΟΥ ΤΟΥΡΚΟΛΙΒΥΚΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ – ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΛΕΙΣΤΕΣ ΠΟΡΤΕΣ;

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Ανησυχία για τα μηνύματα της Ουάσιγκτον στην Ανατολική Μεσόγειο – Η απουσία της ρητής καταδίκης ανοίγει νέα ερωτήματα για τη στάση των ΗΠΑ απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις

Ένα διπλωματικό μήνυμα με ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης, σχετικά με τη νεότερη διατύπωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για το τουρκολιβυκό Μνημόνιο. Σύμφωνα με πληροφορίες του Voicenews από την αμερικανική δήλωση απουσιάζει η προηγούμενη ρητή καταδίκη του συγκεκριμένου συμφώνου.

Πρόκειται για μια εξέλιξη που προκαλεί εύλογα ερωτήματα. Αλλάζει κάτι στην αμερικανική προσέγγιση απέναντι στην Τουρκία; Επιλέγει η Ουάσιγκτον να κρατήσει διαφορετικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο; Και, κυρίως, τι σημαίνει αυτή η εξέλιξη για τα ελληνικά συμφέροντα;


Το τουρκολιβυκό Μνημόνιο και η ελληνική θέση

Το τουρκολιβυκό Μνημόνιο του 2019 αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πηγές έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Τουρκία και η τότε κυβέρνηση της Λιβύης συμφώνησαν σε οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, χαράσσοντας μια γραμμή που αγνοεί την επήρεια ελληνικών νησιών, μεταξύ των οποίων η Κρήτη.

Η Αθήνα έχει απορρίψει κατηγορηματικά τη συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει τα δικαιώματα της Ελλάδας και δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος τρίτων κρατών. Η ελληνική θέση στηρίζεται στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας και στο δικαίωμα των νησιών να διαθέτουν θαλάσσιες ζώνες σύμφωνα με τους σχετικούς κανόνες.

Για την Άγκυρα, αντίθετα, το Μνημόνιο αποτελεί βασικό εργαλείο της στρατηγικής της στην περιοχή. Γι’ αυτό και κάθε διπλωματική εξέλιξη που αφορά τη διατύπωση των ΗΠΑ αποκτά ξεχωριστή βαρύτητα.


Τι μήνυμα στέλνει η Ουάσιγκτον;

Εδώ βρίσκεται το κρίσιμο σημείο. Η απουσία μιας προηγούμενης διατύπωσης καταδίκης δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με αναγνώριση του Μνημονίου ή με επίσημη αλλαγή της αμερικανικής πολιτικής. Ωστόσο, η διπλωματική γλώσσα δεν είναι ποτέ αδιάφορη, ιδιαίτερα όταν αφορά μια περιοχή όπου συγκρούονται ενεργειακά συμφέροντα, γεωπολιτικές επιδιώξεις και στρατηγικές συμμαχίες.

Εάν η Ουάσιγκτον επιλέγει να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στον διάλογο Αθήνας–Άγκυρας και στη διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας, η Ελλάδα οφείλει να εξετάσει προσεκτικά τι σημαίνει αυτό στην πράξη. Ο διάλογος είναι χρήσιμος. Δεν μπορεί, όμως, να μετατραπεί σε άλλοθι για την αποδυνάμωση των ελληνικών θέσεων.

Το ερώτημα δεν είναι αν η Ελλάδα πρέπει να συνομιλεί με την Τουρκία. Το ερώτημα είναι με ποιους όρους γίνεται αυτή η συνομιλία και αν οι σύμμαχοι της χώρας εξακολουθούν να στηρίζουν με σαφήνεια τις αρχές του διεθνούς δικαίου.


Η Τουρκία πιέζει, η Ελλάδα τι κάνει;

Η Άγκυρα έχει αποδείξει ότι αντιμετωπίζει την Ανατολική Μεσόγειο ως πεδίο άσκησης ισχύος. Συνδυάζει διπλωματικές κινήσεις, στρατιωτική παρουσία και ενεργειακές επιδιώξεις, επιδιώκοντας να δημιουργήσει νέα δεδομένα στην περιοχή.

Απέναντι σε αυτή τη στρατηγική, η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια του εφησυχασμού. Χρειάζεται σταθερή διπλωματική παρουσία, ενίσχυση των διεθνών συμμαχιών και ξεκάθαρη υπεράσπιση των εθνικών δικαιωμάτων. Χρειάζεται, επίσης, να παρακολουθεί κάθε μεταβολή στη στάση των μεγάλων δυνάμεων χωρίς υπερβολές, αλλά και χωρίς αυταπάτες.

Η Αθήνα οφείλει να ζητήσει σαφείς διευκρινίσεις, εφόσον διαπιστωθεί ουσιαστική μεταβολή στην αμερικανική πολιτική, και να επιδιώξει συγκεκριμένες τοποθετήσεις για το καθεστώς του τουρκολιβυκού Μνημονίου.


Η ώρα των απαντήσεων

Η Ελλάδα δεν μπορεί να στηρίζει την εθνική της στρατηγική αποκλειστικά στις προθέσεις τρίτων χωρών. Οι συμμαχίες έχουν αξία, αλλά κάθε χώρα κινείται με βάση τα δικά της συμφέροντα. Αυτό δεν αποτελεί ανακάλυψη· είναι η πραγματικότητα της διεθνούς πολιτικής.

Γι’ αυτό και η εξέλιξη που περιγράφει το F2 News χρειάζεται σοβαρή παρακολούθηση και διασταύρωση με τις επίσημες αμερικανικές τοποθετήσεις. Δεν αρκεί ένας τίτλος για να τεκμηριωθεί αλλαγή πολιτικής. Ούτε, όμως, πρέπει να αγνοούνται οι διπλωματικές διατυπώσεις όταν αγγίζουν ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα.

Το διακύβευμα είναι ξεκάθαρο: θα παραμείνει η Ουάσιγκτον σαφής απέναντι στις ελληνικές ενστάσεις για το τουρκολιβυκό Μνημόνιο ή θα επιλέξει μια πιο προσεκτική, ισορροπημένη στάση για να διατηρήσει ανοιχτούς τους διαύλους με την Άγκυρα;

Η απάντηση δεν θα κριθεί μόνο από τις λέξεις μιας ανακοίνωσης. Θα φανεί από τις επόμενες επίσημες δηλώσεις, τις διπλωματικές πρωτοβουλίες και τις πράξεις των εμπλεκόμενων πλευρών.

Και τότε θα φανεί αν πρόκειται απλώς για αλλαγή διατύπωσης ή για ένα μήνυμα με ευρύτερη γεωπολιτική σημασία για την Ελλάδα.