ΣΚΟΤΩΝΟΥΝ ΤΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ: «ΒΟΜΒΑ» ΚΟΒΕΣΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΥΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Με αφορμή το τέλος της εφταετούς θητείας της, η Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέας Λάουρα Κοντρούτσα Κοβέσι (Laura Codruța Kövesi) μιλώντας στο POLITICO, εξέφρασε ανησυχία για το μέλλον του θεσμού που ίδρυσε και ηγήθηκε. Η θητεία της ολοκληρώνεται την Παρασκευή. Η Κοβέσι προειδοποίησε ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) κινδυνεύει να «σκοτωθεί σιγά-σιγά» επειδή κάνει τη δουλειά της, και ότι πρόκειται για ένα μοτίβο που ήδη εφαρμόζεται.

Ο απολογισμός και οι υποψήφιοι διάδοχοι

Η Κοβέσι ανέφερε ότι, όταν ανέλαβε, είχε υποσχεθεί έναν αποτελεσματικό, ισχυρό και ανεξάρτητο θεσμό που θα εμπιστεύονται οι πολίτες, και θεωρεί ότι σε μεγάλο βαθμό το πέτυχε, αν και όχι σε όλα. Εξέφρασε ωστόσο ανησυχία από όσα άκουσε από τους υποψηφίους για τη διαδοχή της.

Ένας εξ αυτών παρουσίασε ως πρόγραμμα την «εξομάλυνση» της EPPO, κάτι που, όπως είπε, για κάποιον που μεγάλωσε στον κομμουνισμό ακούγεται απειλητικό. Ένας άλλος μίλησε για ίση απόσταση από όλα τα πολιτικά κόμματα, και η Κοβέσι αναρωτήθηκε πώς αυτό συμβιβάζεται με μια ανεξάρτητη εισαγγελική αρχή.

Η μεγάλη δοκιμασία των επόμενων ετών, είπε, θα είναι η αναθεώρηση του κανονισμού της EPPO, που θα δείξει ποιοι είναι πραγματικοί φίλοι της ανεξάρτητης δικαιοσύνης.

«Η πιο προκλητική απόπειρα εκφοβισμού έγινε στην Ελλάδα»

Στο σημείο που αφορά άμεσα την Αθήνα, η Κοβέσι δήλωσε ότι η πιο κραυγαλέα απόπειρα εκφοβισμού της EPPO σημειώθηκε στην Ελλάδα, με αφορμή το ζήτημα της ανανέωσης της θητείας των Ευρωπαίων εντεταλμένων εισαγγελέων. Κάνοντας λόγο για απόπειρες υπονόμευσης της ανεξαρτησίας του θεσμού, έφερε ως δεύτερο παράδειγμα την Πολωνία, όπου συμφωνήθηκε ότι χρειάζονται 24 εντεταλμένοι εισαγγελείς, ενώ σήμερα υπάρχουν μόνο 15. Για την Ουγγαρία, ανέφερε ότι η Κομισιόν πρότεινε το μισό από τον προϋπολογισμό που η EPPO έχει ζητήσει.

Η «σιγανή δολοφονία» σε τρία βήματα

Η Κοβέσι περιέγραψε τρεις μηχανισμούς με τους οποίους, κατά την ίδια, μπορεί να υπονομευτεί ένας θεσμός. Ο πρώτος είναι η υποχρηματοδότηση: σύμφωνα με την ίδια, η EPPO θα έπρεπε θεωρητικά να έχει 230 εντεταλμένους εισαγγελείς, αλλά υπάρχουν πόροι μόνο για 180, ενώ για την ασφάλεια διατίθεται περίπου το ένα τρίτο των αναγκών.

Ο δεύτερος είναι οι καθυστερήσεις, καθώς η αναθεώρηση του κανονισμού έπρεπε να ξεκινήσει νωρίτερα. Ο τρίτος είναι οι ατέλειωτες συζητήσεις για την αρχιτεκτονική της καταπολέμησης της απάτης και το κοινό ηλεκτρονικό μητρώο εισαγωγής υποθέσεων, ενώ, όπως σημείωσε, οι εγκληματικές οργανώσεις μεγαλώνουν και καταχρώνται κοινοτικούς και εθνικούς πόρους.

«Δεν μπορείς να φύγεις από την EPPO»

Ερωτηθείσα για Έλληνες πολιτικούς που λένε ότι θα μπορούσαν απλώς να σταματήσουν τη συνεργασία με την EPPO, η Κοβέσι απάντησε ότι η έξοδος από τον θεσμό είναι σχεδόν αδύνατη. Όπως είπε, τέτοια σχόλια αποδεικνύουν ακριβώς όσα έχει εκφράσει, ότι θα υπάρξουν προσπάθειες να «σκοτωθεί» η EPPO επειδή κάνει τη δουλειά της.

Για το επιχείρημα της εθνικής κυριαρχίας, ρώτησε αν είναι προτιμότερη η κυριαρχία των εγκληματιών: οι εγκληματικές οργανώσεις δεν είναι πια εθνικές και εκμεταλλεύονται τον κατακερματισμό, ενώ η EPPO εφαρμόζει την εθνική νομοθεσία και προσφεύγει στα εθνικά δικαστήρια.

Ο ΟΠΕΚΕΠΕ και οι εκλογές

Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, η Κοβέσι ανέφερε ότι μόλις ολοκληρώθηκαν κάποιες κατηγορίες και ότι οι υποθέσεις βρίσκονται στα δικαστήρια. Υποστήριξε ότι ο θόρυβος γύρω από τις υποθέσεις δημιουργήθηκε για να κατηγορηθεί η EPPO ότι κάνει πολιτική, ώστε να μην συζητείται τι συνέβη πραγματικά. Αν η EPPO απείχε από κάθε ενέργεια λόγω εκλογών, είπε, δεν θα δούλευε ποτέ.

Σύμφωνα με την ίδια, τα χρήματα κατευθύνθηκαν σε πρόσωπα που προσποιούνταν ότι είναι αγρότες και τα χρησιμοποίησαν σε ταξίδια και πολυτελή αυτοκίνητα, ενώ οι τίμιοι αγρότες δεν πήραν τίποτα. Δεν βλέπει καμία σύνδεση ανάμεσα στις υποθέσεις και στις προεκλογικές περιόδους, εκτός από δυσαρεστημένους πολιτικούς που προσπαθούν να εκφοβίσουν την EPPO.

Σχετικά με την άρση ασυλίας 11 βουλευτών, από τους οποίους τελικά μόνο τέσσερις παραπέμφθηκαν σε δίκη, η Κοβέσι απάντησε ότι δεν πήγε τίποτα στραβά. Η άρση ασυλίας, εξήγησε, δεν αφορά την ενοχή, αλλά είναι προϋπόθεση ώστε να μπορούν οι εισαγγελείς να ερευνούν και να συλλέγουν αποδεικτικά στοιχεία.

Η κριτική στις Βρυξέλλες και οι αντιδράσεις των πολιτικών

Η Κοβέσι άσκησε αιχμηρή κριτική και στην πολιτική νοοτροπία. Όπως είπε, σε πολλά κράτη-μέλη, όταν κάποιος καλείται να καταθέσει, εμφανίζεται, ενώ στις Βρυξέλλες υπάρχει ενίοτε η αίσθηση ότι κάποιοι είναι πάνω από τον νόμο και δεν προσέρχονται. Υποστήριξε ότι κάποιοι πολιτικοί μιλούν για ανεξάρτητη και αποτελεσματική δικαιοσύνη μέχρι τη στιγμή που οι εισαγγελείς πλησιάζουν τον στενό τους κύκλο, και τότε τους χαρακτηρίζουν καταχρηστικούς και πολιτικά προσανατολισμένους, ενώ επιχειρούν να μειώσουν τις αρμοδιότητές τους ή να τους αφήσουν χωρίς χρήματα.

Σε περιπτώσεις υποθέσεων με υψηλόβαθμα πρόσωπα, ανέφερε, η EPPO αντιμετωπίζει δυσκολίες λόγω συγκρούσεων αρμοδιοτήτων: ενώ μια έρευνα έχει ανοίξει και είναι έτοιμη για μέτρα, ξαφνικά εμφανίζεται στο εθνικό επίπεδο υπόθεση με το ίδιο αντικείμενο και ο εθνικός εισαγγελέας κρίνει την EPPO αναρμόδια.

Για το αν θα άλλαζε κάτι αν ξεκινούσε από την αρχή, η Κοβέσι απάντησε «τίποτα», προσθέτοντας ότι ίσως οι υπόλοιποι πρέπει να αλλάξουν συμπεριφορά. Για τα προσωπικά της σχέδια, δεν θέλησε να μιλήσει.

Τι σημαίνει όλο αυτό για την Ελλάδα

Οι δηλώσεις της Κοβέσι έρχονται σε μια περίοδο που ο ΟΠΕΚΕΠΕ βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεσης, με τις εκλογές να πλησιάζουν. Η ίδια επιμένει ότι οι υποθέσεις δεν συνδέονται με το εκλογικό ημερολόγιο και ότι ο διάλογος για πολιτικό παιχνίδι αποσκοπεί στο να καλύψει την ουσία. Ταυτόχρονα, το γεγονός ότι η Ελλάδα αναφέρεται ως παράδειγμα της πιο κραυγαλέας απόπειρας εκφοβισμού αποτελεί σοβαρή κατηγορία για την ελληνική πολιτική σκηνή, που οφείλει να απαντηθεί με στοιχεία και όχι με ρητορική.

Τα ερωτήματα που παραμένουν

Ανοιχτό παραμένει ποιες ακριβώς ενέργειες στην Ελλάδα έχει υπόψη της η Κοβέσι όταν κάνει λόγο για την πιο κραυγαλέα απόπειρα εκφοβισμού, και αν η ελληνική κυβέρνηση θα δώσει δημόσια εξηγήσεις για το ζήτημα της ανανέωσης των εντεταλμένων εισαγγελέων.

Δεν είναι σαφές ποιοι Έλληνες πολιτικοί έκαναν δηλώσεις για διακοπή της συνεργασίας με την EPPO, και αν η Αθήνα θα τις αποκηρύξει ρητά. Αναπάντητο είναι επίσης πώς θα κινηθεί ο διάδοχός της, αν η EPPO θα αποκτήσει τους πόρους που ζητά και τι θα σημάνει η επικείμενη αναθεώρηση του κανονισμού για την ανεξαρτησία της. Τέλος, ανοιχτό είναι πώς θα εξελιχθούν οι δικαστικές υποθέσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ και αν οι κατηγορούμενοι θα δικαστούν ανεπηρέαστοι από την πολιτική αντιπαράθεση.