ΣΚΑΝΔΑΛΟ ΣΤΟΝ ΕΦΚΑ: 56 ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ ΕΥΡΩ ΓΙΑ ΕΝΑ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΔΟΥΛΕΥΕΙ

Το νέο πληροφοριακό σύστημα του e-ΕΦΚΑ, που προκηρύχθηκε επί υπουργίας Κωστή Χατζηδάκη με έναν μόνο υποψήφιο και εγκαινιάστηκε ως επιτυχία από τη Νίκη Κεραμέως, βγάζει σήμερα τους ίδιους τους υπαλλήλους του στον δρόμο και στον ανάδοχο δεν επιβλήθηκε ούτε μία ρήτρα

Ακόμη ένας διαγωνισμός με μία μόνο προσφορά. Τιμή, μόλις 7.660 ευρώ κάτω από τον προϋπολογισμό. Πέντε τροποποιήσεις και μια προαίρεση που εξάντλησε το 99,5% του ορίου της. Σύμβαση που έπρεπε να τελειώσει σε 30 μήνες και τράβηξε σε 37. Εντάλματα 45,3 εκατ. ευρώ, από τα οποία 27,48 εκατ. βγήκαν σε μία μέρα. Και στα έγγραφα που έχουμε, ούτε μία ποινική ρήτρα, ούτε μία έκπτωση του αναδόχου, ούτε μία κατάπτωση εγγυητικής.

Το αποτέλεσμα: οι υπάλληλοι του e-ΕΦΚΑ κάνουν στάση εργασίας, γιατί το νέο ΟΠΣ, το κεντρικό σύστημα όπου καταχωρούνται ασφαλισμένοι, εισφορές, χρέη και συντάξεις, τους δημιουργεί καθημερινά προβλήματα. Και ο πολίτης μένει χωρίς ασφαλιστική ενημερότητα και χωρίς εικόνα του χρέους του.

Ένας υποψήφιος σε διαγωνισμό 43,4 εκατομμυρίων

Ο διαγωνισμός προκηρύχθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2022, όταν υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης ήταν ο Κωστής Χατζηδάκης, με προϋπολογισμό 34.997.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Η προθεσμία για τις προσφορές μετατέθηκε τρεις φορές μέσα σε τρεις εβδομάδες. Η πρώτη μετάθεση ήρθε μετά από αιτήματα των δύο εταιρειών που τελικά κατέθεσαν μαζί προσφορά. Η δεύτερη χρειάστηκε επειδή ο ίδιος ο φορέας «εκ παραδρομής» δεν είχε καταχωρίσει την πρώτη στο σύστημα των ηλεκτρονικών διαγωνισμών.

Και μετά από τρεις μεταθέσεις, ποιος πήρε μέρος; Μία μόνο ένωση, η Netcompany-Intrasoft με την PwC. Η απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου (2 Μαρτίου 2023) τη γράφει «μοναδική συμμετέχουσα». Η προσφορά της: 34.989.340 ευρώ. Μόλις 7.660 ευρώ κάτω από το ανώτατο όριο. Έκπτωση 0,02% σε έργο 43,4 εκατομμυρίων. Η απόφαση πάρθηκε «κατά πλειοψηφία». Ένα μέλος του ΔΣ μειοψήφησε. Οι λόγοι του δεν αναφέρονται.

Ποιες είναι οι δύο εταιρείες; Η Netcompany-Intrasoft έχει δανική ιδιοκτησία: η δανική Netcompany εξαγόρασε το 2021 την ελληνική Intrasoft International, που ανήκε στον όμιλο Intracom Holdings του Σωκράτη Κόκκαλη, έναντι 235 εκατομμυρίων ευρώ. Η PwC (PricewaterhouseCoopers) είναι μία από τις «Big Four», τις τέσσερις μεγαλύτερες εταιρείες ελέγχου και συμβούλων στον κόσμο. Δύο ισχυροί όμιλοι του χώρου, δηλαδή, που επέλεξαν να κατέβουν μαζί, ως ένωση, στον μοναδικό διαγωνισμό που κανένας άλλος δεν διεκδίκησε.

Η σύμβαση προέβλεπε ρήτρες που δεν εφαρμόστηκαν ποτέ

Η σύμβαση (28 Απριλίου 2023) όριζε 30 μήνες, ως τις 27 Οκτωβρίου 2025. Και ήταν σαφής. Αν λήξει η διάρκεια χωρίς να υποβληθούν τα παραδοτέα, ο ανάδοχος «κηρύσσεται έκπτωτος», δηλαδή χάνει τη σύμβαση. Για τις καθυστερήσεις προβλέπονται ποινικές ρήτρες 2,5% και 5%. Οι εγγυητικές επιστολές των τραπεζών μπορούν να καταπέσουν, δηλαδή να εισπραχθούν από τον φορέα. Παράταση δίνεται μόνο για λόγους που «δεν οφείλονται σε υπαιτιότητα του αναδόχου».

Τι έγινε στην πράξη; Υπογράφηκαν:

Διαβάστε το ξανά. Κάθε αίτημα του αναδόχου έγινε δεκτό. Δεν υπάρχει πουθενά έγγραφο με άρνηση. Η συνολική διάρκεια του έργου αυξήθηκε κατά 7 μήνες, από 30 σε 37. Όμως η Φάση 1, το πρώτο και βασικό κομμάτι του συστήματος, φούσκωσε πολύ περισσότερο: από 23 μήνες στη σύμβαση έφτασε τους 37, δηλαδή 14 μήνες παραπάνω. Και η 5η τροποποίηση, που έδωσε την τελευταία παράταση ως τις 27 Μαΐου 2026, υπογράφηκε τον Μάρτιο του 2026, αφότου είχαν ήδη περάσει ενδιάμεσες προθεσμίες που «μετακινούσε».

Ποιος έκρινε, κάθε φορά, ότι η καθυστέρηση δεν ήταν δικό του φταίξιμο; Με ποια στοιχεία; Η απάντηση δεν υπάρχει στα έγγραφα.

10,4 εκατομμύρια για να μεταφερθούν τα δεδομένα

Προαίρεση είναι δικαίωμα του φορέα να αυξήσει το έργο έως 30% χωρίς νέο διαγωνισμό, δίνοντας περισσότερη δουλειά στον ίδιο ανάδοχο. Στις 3 Απριλίου 2025 ασκήθηκε το δικαίωμα της προαίρεσης για «μετάπτωση δεδομένων από το σύνολο των υφιστάμενων συστημάτων», δηλαδή για τη μεταφορά των στοιχείων από τα παλιά συστήματα στο νέο. Όριο: 10.499.100 ευρώ. Χρησιμοποιήθηκαν 10.447.176,67 ευρώ. Περίσσεψαν 51.923 ευρώ. Το 99,5%.

Να το δούμε όμως από την αρχή. Η διακήρυξη του 2022 (σελ. 108, παρ. 6.5) έγραφε ότι σε κάθε φάση ο ανάδοχος «θα αναλάβει την αρχικοποίηση των αντίστοιχων υποσυστημάτων με ηλεκτρονικά δεδομένα» από τις εφαρμογές του e-ΕΦΚΑ. Δηλαδή να γεμίσει το νέο σύστημα με τα υπάρχοντα στοιχεία. Αν αυτό ήταν μέσα στα 35 εκατ., τι ακριβώς αγοράστηκε με τα επιπλέον 10,4; Στο έγγραφο της προαίρεσης δεν υπάρχει καμία αιτιολόγηση. Ο ΕΦΚΑ οφείλει να μας εξηγήσει τι ακριβώς χρεώθηκε με τα 10,4 εκ.

Το κόστος: 56,3 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ

«Οι αντοχές μας έχουν εξαντληθεί»

Στις 6 Οκτωβρίου οι εργαζόμενοι έκαναν πανελλαδική στάση εργασίας και συγκέντρωση έξω από τη Διοίκηση, στην Ακαδημίας 22. Ένα από τα βασικά τους αιτήματα ήταν η δυσλειτουργία του νέου Πληροφοριακού Συστήματος, κόστους 56 εκ. ευρώ. Η Ομοσπονδία τους δηλώνει ότι απολογούνται καθημερινά στους πολίτες για προβλήματα που δεν δημιούργησαν.

Ο Σύλλογος Εργαζομένων ΕΦΚΑ Μεσσηνίας γράφει ότι «εδώ και δύο μήνες οι δυσλειτουργίες επηρεάζουν καθημερινές, συνήθεις υπηρεσιακές διαδικασίες», όπως η ασφαλιστική ενημερότητα, οι ρυθμίσεις και οι βεβαιώσεις οφειλών, «λόγω καθυστερήσεων του συστήματος και λανθασμένων αποτελεσμάτων». Στον Βόλο, σύμφωνα με μέλος του συλλόγου, ένας έλεγχος που έπαιρνε 2-3 ώρες κράτησε σχεδόν μία εβδομάδα.

Πίσω από τις ανακοινώσεις, όμως, υπάρχει η οθόνη που κοιτάει κάθε μέρα ο υπάλληλος. Εργαζόμενοι του φορέα, που ζήτησαν να μην κατονομαστούν, περιγράφουν στο Voice News τι ακριβώς δεν δουλεύει. Οι περιγραφές τους είναι συγκεκριμένες και δείχνουν ένα σύστημα που, μήνες μετά τα «εγκαίνια», ταλαιπωρεί τους ίδιους και αναπόφευκτα τον πολίτη:

• Πέφτει συνέχεια. Το σύστημα «κολλάει» διαρκώς και αργεί να φορτώσει τα δεδομένα και να ανοίξει τις καρτέλες των ασφαλισμένων.
• Δεν βρίσκει τον πολίτη με το όνομά του. Αν ο πολίτης δεν ξέρει απ’ έξω το ΑΦΜ ή το ΑΜΚΑ του (τον αριθμό μητρώου κοινωνικής ασφάλισης), δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί. Η αναζήτηση με την ταυτότητα δουλεύει μόνο αν το μητρώο έχει ήδη ενημερωθεί με αυτήν.
• Πλήρωσες, αλλά φαίνεσαι απλήρωτος. Υπάρχει καθυστέρηση στην καταχώριση των μηνιαίων εισφορών: ενώ τα χρήματα έχουν πιστωθεί, ο μήνας εξακολουθεί να εμφανίζεται ανεξόφλητος. Η καθυστέρηση, λένε, φτάνει και τις 25 ημέρες.
• Χάθηκε η ασφαλιστική ιστορία. Στο μητρώο δεν υπάρχει πλέον πλήρης πρόσβαση στην ασφαλιστική ιστορία (φαίνεται μόνο από το 2002 και μετά), ούτε το συνολικό άθροισμα των ενσήμων, δηλαδή των ημερών ασφάλισης. Αυτό χτυπάει όποιον χρειάζεται βεβαίωση, π.χ. για έναν διαγωνισμό του ΑΣΕΠ.
• Έσβησε ο πίνακας των χρεών. Για τις εισφορές, λείπει ο συγκεντρωτικός πίνακας χρεώσεων και πιστώσεων που έδειχνε καθαρά τι χρωστάει ο καθένας.

Αυτά δεν είναι «παιδικές αρρώστιες» ενός καινούργιου προγράμματος. Είναι η καθημερινότητα ενός συστήματος που κοστολογήθηκε 56 εκατομμύρια και, όπως το περιγράφουν οι ίδιοι που το δουλεύουν, δεν κάνει τη βασική του δουλειά: να πει ποιος είναι ασφαλισμένος, τι έχει πληρώσει και τι χρωστάει.

Ποιος χρωστάει εξηγήσεις: η διαδρομή της ευθύνης

Για να μην υπάρχει σύγχυση, ας βάλουμε τα πρόσωπα στη σειρά τους, με ημερομηνίες.

Το σύστημα σχεδιάστηκε και προκηρύχθηκε στις 30 Νοεμβρίου 2022 και η σύμβαση με τον μοναδικό υποψήφιο υπογράφηκε στις 28 Απριλίου 2023. Υπουργός Εργασίας τότε ήταν ο Κωστής Χατζηδάκης. Σε εκείνον ανήκει η ευθύνη για το πώς στήθηκε ο διαγωνισμός που κατέληξε σε μία και μόνη προσφορά, μόλις 7.660 ευρώ κάτω από το όριο.

Από τις 14 Ιουνίου 2024, όμως, υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης είναι η Νίκη Κεραμέως. Και στη δική της θητεία χωράει σχεδόν όλη η ιστορία που μετράει. Επί Κεραμέως υπογράφηκαν η 2η, η 3η, η 4η και η 5η τροποποίηση. Επί Κεραμέως ασκήθηκε, στις 3 Απριλίου 2025, η προαίρεση των 10,4 εκατ. για τη μετάπτωση δεδομένων. Επί Κεραμέως η συνολική διάρκεια του έργου παρατάθηκε από 30 σε 37 μήνες. Και επί Κεραμέως, στις 27 Μαΐου 2026, η ίδια στάθηκε μπροστά στις κάμερες και δήλωσε ότι «εγκαινιάζουμε δύο πάρα πολύ σημαντικά ψηφιακά έργα», ένα σύστημα που τέσσερις μήνες αργότερα έβγαζε τους ίδιους τους υπαλλήλους του στον δρόμο.

Το ερώτημα προς την υπουργό είναι ευθύ: παρουσιάσατε ως επιτυχία ένα σύστημα που, σύμφωνα με τους εργαζομένους σας, δεν δουλεύει. Τι ακριβώς παραλάβατε, τη μέρα των εγκαινίων; Γιατί, σε δύο χρόνια δική σας εποπτείας, ο ανάδοχος δεν ελέγχθηκε ποτέ για το περιεχόμενο των παραδοτέων; Και με ποια λογική εκδόθηκαν 27,48 εκατ. σε μία μέρα, έναν μήνα αφότου έληξε η σύμβαση, ενώ το σύστημα παραμένει σε δυσλειτουργία 4,5 μήνες μετά την παράδοση;

Δίπλα της, ο Διοικητής Αλέξανδρος Βαρβέρης, που διορίστηκε τον Οκτώβριο του 2023 με απόφαση του τότε υπουργού Εργασίας Άδωνι Γεωργιάδη (92252/20-10-2023). Υπέγραψε και τις πέντε τροποποιήσεις και την προαίρεση, και στα έγγραφα που έχουμε δεν ενεργοποίησε ποτέ κανένα από τα εργαλεία που του έδινε η σύμβαση.

Οι υποψίες που γεννά η αταξία

Υπάρχουν γεγονότα που γεννούν ερωτήματα. Χρέη πάνω από 51,78 δισ. ευρώ πέρασαν στο νέο σύστημα στις 10 Αυγούστου 2026, μετά από μία εβδομάδα που οι υπηρεσίες του ΚΕΑΟ ήταν εκτός λειτουργίας. Οι ίδιοι οι εργαζόμενοι περιγράφουν στο Voice News μια συγκεκριμένη ασυμφωνία, που δείχνει πόσο ρευστή είναι η εικόνα των χρεών μέσα στο νέο σύστημα: σε μια περίπτωση, η οθόνη έδειχνε ότι οι εισφορές ενός μήνα είχαν βεβαιωθεί, είχαν δηλαδή περάσει ως χρέος στο ΚΕΑΟ, και δεν είχαν εξοφληθεί. Ύστερα από τηλεφωνική επικοινωνία με το αρμόδιο αποκεντρωμένο τμήμα του ΚΕΑΟ, η ίδια οφειλή δεν φαινόταν πουθενά ως βεβαιωμένη. Δύο υπηρεσίες του ίδιου φορέα, δύο διαφορετικές απαντήσεις για το ίδιο χρέος.

Ο φορέας δεν έχει δημοσιεύσει πώς ελέγχθηκε η ορθότητα της μετάπτωσης. Σε ένα σύστημα με δεκάδες δισ. οφειλών που δουλεύει με λάθη και χωρίς δημόσιο έλεγχο, κάθε μεταβολή ποσού είναι δύσκολο να εξηγηθεί και να ελεγχθεί. Αυτό είναι ανησυχία και όχι διαπιστωμένο γεγονός.

Και όλα αυτά συμβαίνουν ενώ η χώρα έχει μπει για τα καλά σε τροχιά εκλογών.

Τα ερωτήματα που περιμένουν απάντηση από την Υπουργό και τον Διοικητή του ΕΦΚΑ

Τα ερωτήματα απευθύνονται στην υπουργό Εργασίας Νίκη Κεραμέως και στον Διοικητή του e-ΕΦΚΑ Αλέξανδρο Βαρβέρη. Δεν είναι ρητορικά. Οι απαντήσεις υπάρχουν σε έγγραφα που ο φορέας έχει στα χέρια του και οφείλει να δημοσιοποιήσει:

1. Ποιος παρέλαβε τις «Φάσεις 1-2-3», ποιοι έχουν υπογράψει τις βεβαιώσεις καλής εκτέλεσης και με ποια κριτήρια παρελήφθη το έργο;
2. Με ποια στοιχεία κρίθηκε ότι οι καθυστερήσεις δεν οφείλονται στον ανάδοχο;
3. Επιβλήθηκε ποτέ ποινική ρήτρα; Εξετάστηκε έκπτωση ή κατάπτωση εγγυητικών; Αν όχι, γιατί;
4. Τι είναι η «μετάπτωση» των 10,4 εκατ. που δεν ήταν «αρχικοποίηση» στη διακήρυξη; Θα δημοσιευτεί το Παράρτημα Ι;
5. Γιατί κατέθεσε προσφορά μία μόνο ένωση; Ποια ήταν η αιτιολογία της μειοψηφίας στο ΔΣ;
6. Ποιος έλεγξε ότι οι οφειλές πέρασαν σωστά στο νέο σύστημα, και πού βρίσκεται η έκθεση;

Το ερώτημα που περνάει το κατώφλι της Βουλής

Το Voice News θα συνεχίσει να ερευνά την υπόθεση και να ζητά τα έγγραφα που λείπουν: τα πρακτικά παραλαβής, τις βεβαιώσεις καλής εκτέλεσης και τον πλήρη κατάλογο των πληρωμών.

Μιλάμε για δημόσιο χρήμα 56 εκατομμυρίων, για χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης, για ένα σύστημα που διαχειρίζεται τις εισφορές, τις συντάξεις και χρέη δεκάδων δισεκατομμυρίων, και για έναν ανάδοχο που πληρώθηκε σχεδόν στο ακέραιο ενώ οι ίδιοι οι υπάλληλοι του φορέα καταγγέλλουν την υπολειτουργία του και κατεβαίνουν σε στάση εργασίας. Όταν συντρέχουν όλα αυτά μαζί, το ζήτημα παύει να είναι μόνο διοικητικό. Γίνεται ερώτημα πολιτικής λογοδοσίας.

Γι’ αυτό το θέτουμε ανοιχτά: το θέμα του νέου ΟΠΣ του e-ΕΦΚΑ πρέπει να έρθει στη Βουλή, με επίκαιρη ερώτηση ή εξεταστική διαδικασία, ώστε να απαντηθούν δημόσια και με έγγραφα τα ερωτήματα που ο φορέας μέχρι σήμερα αποφεύγει. Οι πολίτες που πληρώνουν τις εισφορές τους και οι φορολογούμενοι που πλήρωσαν το σύστημα δικαιούνται να ξέρουν πού πήγαν τα λεφτά τους, γιατί το σύστημα δεν δουλεύει και κυρίως αν αυτό υποκρύπτει πιθανότητες αλλοίωσης, μείωσης ή διαγραφής οφειλών.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ: ΕΠΕΣΕ ΤΑΒΑΝΙ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΙ ΜΑΘΗΤΗ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΒΑΣΙΛΙΚΩΝ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ!