ΣΚΑΝΔΑΛΑ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΟ ΜΠΛΟΚΟ ΣΤΗ SPACE HELLAS ΚΑΙ ΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΕΟΔΩΡΟ ΔΡΑΒΙΛΛΑ

ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ 3 Νοεμβρίου, 2026 9:28 ΜΜ

Γράφει ο Σωκράτης Σωκράτους

Η παραχώρηση 27 πωλητηρίων, οι όροι που τέθηκαν, η διαδρομή του πρώην διοικητή της ΕΥΠ από τη Space Hellas στο Υπουργείο Πολιτισμού και στο ΚΕΜΕΑ, και οι απαντήσεις που απαιτεί η διαφάνεια

Η υπόθεση των πωλητηρίων και των υπηρεσιών στην Ακρόπολη εκθέτει την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού σε ένα ερώτημα που απαιτεί έγγραφη απάντηση. Πώς οργανώθηκαν παραχωρήσεις πολυετούς εμπορικής εκμετάλλευσης χωρίς να διασφαλιστεί ότι ακολουθούν το κατάλληλο νομικό πλαίσιο; Σύμφωνα με τα πρόσφατα δημοσιεύματα, η Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων ακύρωσε δύο διαγωνιστικές διαδικασίες του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων. Η μία αφορά 27 πωλητήρια σε αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία. Η άλλη αφορά χώρους υγιεινής και θυρίδες φύλαξης αποσκευών, με επίκεντρο την Ακρόπολη και την Αρχαία Αγορά.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη και η Λίνα Μενδώνη οφείλουν να εξηγήσουν τις επιλογές που οδήγησαν σε αυτή την εξέλιξη. Η υποχρέωση αυτή γίνεται πιο συγκεκριμένη όταν διαβάσει κανείς τη διακήρυξη, την υπογεγραμμένη σύμβαση και την προηγούμενη δημόσια υπεράσπιση του εγχειρήματος από τον ΟΔΑΠ. Τα έγγραφα επιτρέπουν ουσιαστική κριτική. Επιβάλλουν, ταυτόχρονα, ακρίβεια για τις εταιρείες, τα οικονομικά μεγέθη και τα πρόσωπα που συνδέονται με την υπόθεση.

Υπάρχει και ένα δεύτερο ερώτημα, λιγότερο εμφανές αλλά θεσμικά κρίσιμο. Τι δείχνει η μακρά διαδρομή πρώην στελέχους της Space Hellas, του Θεόδωρου Δραβίλλα, από την εταιρεία στη θέση του γενικού γραμματέα του Υπουργείου Πολιτισμού, αργότερα στη διοίκηση της ΕΥΠ και στην προεδρία του ΚΕΜΕΑ; Η ύπαρξη τέτοιας διαδρομής δικαιολογεί την απαίτηση να εξεταστεί με έγγραφα αν υπήρξε οποιοσδήποτε συγκεκριμένος ρόλος, σύνδεσμος ή σύγκρουση συμφερόντων.

Το κρίσιμο ζήτημα της δημοσιότητας

Η ακύρωση για τα πωλητήρια συνδέεται με την προσφυγή της ΟΡΜΗΝΙΑ ΙΚΕ. Η Αρχή φέρεται να έκρινε ότι το αντικείμενο αποτελούσε παραχώρηση υπηρεσιών, για την οποία έπρεπε να εφαρμοστεί ο ν. 4413/2016, ενώ ο ΟΔΑΠ είχε ακολουθήσει το πλαίσιο εκμίσθωσης ακινήτων του Π.Δ. 715/1979. Κατά το ίδιο ρεπορτάζ, η αξία υπερέβαινε το ενωσιακό κατώφλι και απαιτούνταν ευρωπαϊκή δημοσιότητα.

Η διάκριση έχει πρακτικό περιεχόμενο. Η εκτιμώμενη αξία μιας παραχώρησης υπολογίζεται με βάση τον προβλεπόμενο κύκλο εργασιών από την εκμετάλλευσή της, χωρίς ΦΠΑ, για τη διάρκειά της, συνυπολογίζοντας τις προβλεπόμενες επιλογές και παρατάσεις. Το ποσό του ενοικίου που λαμβάνει ο δημόσιος φορέας δεν αρκεί για αυτόν τον υπολογισμό. Το ευρωπαϊκό όριο για παραχωρήσεις την περίοδο 2026 έως 2027 είναι 5.404.000 ευρώ.

Η ευρωπαϊκή δημοσίευση επηρεάζει ποιοι ενδιαφερόμενοι μπορούν να πληροφορηθούν εγκαίρως μια διαδικασία και να προετοιμάσουν προσφορά. Επομένως, μια πλημμέλεια στη δημοσιότητα μπορεί να περιορίσει την πραγματική διεκδίκηση και τη δυνατότητα του Δημοσίου να πετύχει καλύτερους όρους. Η ανάρτηση μιας προκήρυξης στο διαδίκτυο δεν απαντά από μόνη της στο ερώτημα αν τηρήθηκαν όλες οι απαιτούμενες διατυπώσεις.

Οι ακριβείς συνέπειες της ακύρωσης για κάθε σύμβαση εξαρτώνται από το διατακτικό των αποφάσεων και από τυχόν δικαστική προσβολή τους. Η δημοσιοποίηση του πλήρους σκεπτικού είναι αναγκαία για να αποσαφηνιστεί το εύρος της κρίσης της Αρχής.

Ποιος υπέγραψε και για ποιο αντικείμενο

Η διακήρυξη των 27 πωλητηρίων εκδόθηκε στις 4 Ιουνίου 2026. Προέβλεπε ενιαία εκμίσθωση, με τιμή εκκίνησης 46.030 ευρώ τον μήνα και πρόσθετο ποσοστό 2% επί των εσόδων. Στη σύμβαση της 14ης Αυγούστου 2026, με ΑΔΑ 9Σ7Θ46ΜΖΜ4-2ΣΩ, μισθώτρια είναι η Ελληνικά Αναμνηστικά ΑΕ. Οι Space Hellas και Radiant Technologies, μέλη της αναδόχου ένωσης με συμμετοχές 55% και 45%, συνυπογράφουν ως εγγυήτριες.

Η ακριβής εταιρική διαδρομή έχει σημασία. Η Ελληνικά Αναμνηστικά συστάθηκε στις 16 Ιουλίου 2025. Η οικονομική έκθεση του ομίλου για το 2025 καταγράφει άμεση συμμετοχή της Space Hellas κατά 55% και, μετά την απόκτηση ελέγχου της Radiant μέσω της SingularLogic, επιπλέον έμμεση συμμετοχή 22,95%. Η ίδια έκθεση καταγράφει εξαγορά του 51% της Radiant από τη SingularLogic στις 25 Νοεμβρίου 2025 και απόκτηση του συνόλου της SingularLogic από τη Space Hellas τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους.

Πρόκειται, συνεπώς, για τεκμηριωμένη επέκταση ενός τεχνολογικού ομίλου στην εμπορική λειτουργία πωλητηρίων πολιτιστικών χώρων. Ο Σπύρος Μανωλόπουλος είναι ο εκτελεστικός πρόεδρος της Space Hellas. Η εταιρική σύνδεση εξηγεί το επιχειρηματικό σχήμα που διεκδίκησε τα πωλητήρια.

Οι όροι που απαιτούν ειδική αιτιολόγηση

Στα άρθρα 18 και 19 της διακήρυξης απαιτούνταν μέσος ετήσιος κύκλος εργασιών άνω των 5 εκατ. ευρώ και θετικά ίδια κεφάλαια. Προβλέπονταν επίσης εμπειρία λειτουργίας πωλητηρίου τουλάχιστον ενός έτους, δικαιώματα αποκλειστικής διανομής προϊόντων τρίτου που κατέχει τα πνευματικά τους δικαιώματα και παράδοση ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος προϋπολογισμού άνω του 1 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Οι προϋποθέσεις μπορούσαν να καλύπτονται αθροιστικά από τα μέλη ένωσης.

Αυτός ο συνδυασμός χρειάζεται αναλυτική αιτιολόγηση. Η ψηφιακή παρακολούθηση πωλήσεων και αποθεμάτων είναι εύλογη ανάγκη ενός δικτύου καταστημάτων. Ο ΟΔΑΠ πρέπει όμως να εξηγήσει γιατί η προηγούμενη παράδοση πληροφοριακού έργου τέτοιας αξίας ήταν αναγκαία προϋπόθεση συμμετοχής στην εμπορική εκμετάλλευσή τους. Πρέπει επίσης να δείξει πώς αξιολόγησε την επίδραση των σωρευτικών απαιτήσεων στις μικρότερες επιχειρήσεις του πολιτιστικού εμπορίου.

Η ενιαία ανάθεση όλων των σημείων μπορεί να προσφέρει κοινή οργάνωση, εφοδιασμό και ποιοτικά πρότυπα. Μπορεί όμως να περιορίσει τον αριθμό όσων διαθέτουν ταυτόχρονα εμπορική, οικονομική και τεχνολογική επάρκεια. Η διοίκηση όφειλε να έχει συγκρίνει αυτή την επιλογή με εναλλακτικές ομάδες πωλητηρίων και με τον πιθανό ανταγωνισμό σε καθεμία. Η μοναδική συμμετοχή, όπως καταγράφεται στον Τύπο, καθιστά αυτή τη σύγκριση ιδιαίτερα σημαντική.

Από τους όρους προκύπτει ένα σοβαρό πεδίο ελέγχου της αναλογικότητάς τους. Για να αποδοθεί πρόθεση εύνοιας σε συγκεκριμένο ανάδοχο χρειάζονται επιπλέον αποδείξεις. Η κυβέρνηση, ωστόσο, δεν χρειάζεται να περιμένει μια τέτοια απόδειξη για να δημοσιοποιήσει την τεχνική και οικονομική τεκμηρίωση των επιλογών της.

Τα ποσά και η απάντηση του ΟΔΑΠ

Το συμφωνημένο μηνιαίο μίσθωμα είναι 50.600 ευρώ για πλήρη λειτουργία και των 27 χώρων, συν 2% επί των πωλήσεων προ ΦΠΑ. Στον πίνακα της σύμβασης η Ακρόπολη αντιστοιχεί σε 17.000 ευρώ τον μήνα. Ο αριθμητικός μέσος όρος των περίπου 1.874 ευρώ ανά χώρο δεν είναι το μίσθωμα του πωλητηρίου της Ακρόπολης. Η εξαετία αρχίζει από την παράδοση κάθε χώρου. Η παράταση έως έξι ακόμη έτη απαιτεί νέα απόφαση και συμφωνητικό, ενώ προβλέπεται αναπροσαρμογή μισθωμάτων μετά τη διετία.

Σε πλήρη ετήσια λειτουργία, τα 50.600 ευρώ αντιστοιχούν αριθμητικά σε 607.200 ευρώ βασικού μισθώματος, πριν από τις πρόσθετες αποδόσεις και τις μελλοντικές αναπροσαρμογές. Πρόκειται για υπολογισμό στη σημερινή συμβατική βάση, όχι για βεβαιωμένη είσπραξη από την πρώτη ημέρα. Για να κριθεί αν το τίμημα είναι επαρκές, χρειάζονται προβλέψεις πωλήσεων και κόστους ανά κατάστημα, επενδυτικές υποχρεώσεις και σύγκριση με ανταγωνιστικές προσφορές ή αξιόπιστες αποτιμήσεις.

Ο ΟΔΑΠ έχει δώσει τη δική του εξήγηση. Στην ανακοίνωση της 2ας Οκτωβρίου υποστηρίζει ότι το δίκτυο πωλητηρίων είχε περίπου 13 εκατ. ευρώ σωρευτικές ζημιές την πενταετία 2021 έως 2025. Παραθέτει έσοδα άνω των 13 εκατ. ευρώ, μισθοδοσία 17,5 εκατ. και πληρωμές προμηθευτών 9 εκατ. Παρουσιάζει το νέο μοντέλο ως οικονομικά επωφελές, με έσοδα από μίσθωμα, πωλήσεις αποθεμάτων, προμήθεια πιστοποιημένων αντιγράφων και ποσοστό επί των πωλήσεων. Διευκρινίζει επίσης ότι η κυριότητα των χώρων και η αρμοδιότητα έκδοσης εισιτηρίων παραμένουν δημόσιες. [5]

Τα στοιχεία αυτά πρέπει να αξιολογηθούν ως θέση της διοίκησης, με πρόσβαση στους αναλυτικούς λογαριασμούς. Η σύγκριση ενός παλαιού ελλείμματος με ένα νέο ακαθάριστο μίσθωμα δεν αποδεικνύει από μόνη της το καθαρό όφελος για το Δημόσιο. Χρειάζεται να αποσαφηνιστεί ποιες δαπάνες μεταφέρονται στον ιδιώτη, ποιες παραμένουν στον ΟΔΑΠ, ποιο έσοδο από αποθέματα είναι εφάπαξ και ποιο επαναλαμβάνεται. Το ίδιο ισχύει για την κατανομή των παλαιών ζημιών μεταξύ των συγκεκριμένων 27 σημείων και του υπόλοιπου δικτύου.

Ακόμη και αν το προηγούμενο μοντέλο ήταν ζημιογόνο, αυτό δεν απαντά αν η συγκεκριμένη παραχώρηση εξασφάλισε την καλύτερη διαθέσιμη λύση. Στην ίδια ανακοίνωση ο ΟΔΑΠ υποστήριζε ότι είχε προσφέρει δημοσιότητα πέραν των θεσμικών υποχρεώσεων. [5] Η αναφερόμενη ακύρωση για ζητήματα δημοσιότητας πλήττει ακριβώς αυτή τη διαβεβαίωση. Εδώ βρίσκεται μια συγκεκριμένη ευθύνη που η πολιτική ηγεσία πρέπει να αναλάβει και να εξηγήσει.

Από τη Space Hellas στο Υπουργείο Πολιτισμού, στην ΝΔ, την ΕΥΠ, το ΚΕΜΕΑ και στην GlobalSource LLC

Η παλαιά εργασιακή σχέση του Θεόδωρου Δραβίλλα με τη Space Hellas είναι αποδεδειγμένη. Στο Ετήσιο Δελτίο Χρήσεως 2000, στη σελίδα 31, η εταιρεία τον καταγράφει ως διευθυντή Marketing και αναφέρει ότι εργάζεται σε αυτήν από το 1998. Το Ετήσιο Δελτίο Χρήσεως 2003 επαναλαμβάνει την ίδια θέση και το ίδιο έτος έναρξης. [10 , 11]

Η συνέχεια της επαγγελματικής του πορείας έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στις 7 Ιανουαρίου 2008 δημοσιοποιήθηκε ο διορισμός του ως Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Πολιτισμού. Μετά επί προεδρίας Αντώνη Σαμαρά ήταν αν. Γεν. Διευθυντής της ΝΔ. Η επίσημη ιστοσελίδα της ΕΥΠ καταγράφει τη θητεία του ως διοικητή από τις 19 Ιουλίου 2012 έως τις 30 Ιανουαρίου 2015 επί πρωθυπουργίας δηλαδή του Αντώνη Σαμαρά. Τον Νοέμβριο του 2019 ανακοινώθηκε ο διορισμός του στην προεδρία του ΚΕΜΕΑ επί πρωθυπουργίας δηλαδή του Κυριάκου Μητσοτάκη. Στις 20 Οκτωβρίου 2023, πάντως, η Έλενα Συρμαλή παρουσιαζόταν ήδη από την ΕΡΤ ως πρόεδρος του φορέα αλλά σε ΦΕΚ του 2026… Η επίσημη πάντως έναρξη της θητείας του Θεόδωρου Δραβίλλα ως Προέδρου του Δ.Σ. του ΚΕ.ΜΕ.Α. έγινε στις 7 Νοεμβρίου 2019 (με τη δημοσίευση του ΦΕΚ ΥΟΔΔ 934/07.11.2019). Όσον αφορά την ακριβή ημερομηνία της λήξης της θητείας του, αυτή μάλλον επήλθε επίσημα στις 27 Μαΐου 2026. Την ημέρα εκείνη δημοσιεύθηκε το νέο ΦΕΚ ΥΟΔΔ 723/27.05.2026, με το οποίο ορίστηκε το επόμενο Διοικητικό Συμβούλιο υπό την προεδρία του Δρ. Γεώργιου Κοσμίδη, ολοκληρώνοντας και τυπικά τη διοικητική περίοδο του κ. Δραβίλλα στον οργανισμό.

Η θεσμική λοιπόν παρουσία του Δραβίλλα σε έργο για την Ακρόπολη καταγράφεται τον Οκτώβριο του 2020. Η επίσημη ανακοίνωση για την παράδοση της μελέτης τρωτότητας και ασφάλειας τον κατονομάζει ως πρόεδρο του ΚΕΜΕΑ που την παρέδωσε στην υπουργό Πολιτισμού. Αναφέρει απόρρητη μελέτη 600 σελίδων και χρηματοδότηση από το Ίδρυμα Ωνάση, με σύμβαση ΚΕΜΕΑ και Ιδρύματος της 11ης Ιουνίου 2020.

Διαφορετική είναι η προγραμματική σύμβαση που ανακοινώθηκε στις 23 Ιανουαρίου 2025 για μελέτες σε Μυκήνες, Επίδαυρο, Αρχαία Ολυμπία, Δελφούς, Κνωσό και Λίνδο. Η Ακρόπολη δεν περιλαμβάνεται σε αυτή την εξάδα.

Τα εταιρικά και κρατικά αρχεία τεκμηριώνουν την παλαιότερη εργασία του στη Space Hellas και τον μεταγενέστερο δημόσιο ρόλο του.

Όμως ένα ακόμη, νεότερο επαγγελματικό δεδομένο προέρχεται από την ίδια τη GlobalSource LLC. Στις 27 Ιουνίου 2023 η διεθνής αυτή εταιρεία ιδιωτικών πληροφοριών με έδρα στις ΗΠΑ και γραφεία σε Κύπρο και Ουκρανία, ανακοίνωσε ότι ο Δραβίλλας εντάχθηκε στη συμβουλευτική της επιτροπή. Στη σχετική παρουσίαση αναφέρει εμπειρία του στο εταιρικό δίκαιο, στον έλεγχο επιχειρήσεων και στη νομική υποστήριξη σύνθετων δημόσιων διαγωνισμών. Τίθεται, επομένως, ένα εύλογο ερώτημα: Διατηρούσε ο Θεόδωρος Δραβίλλας, είτε απευθείας είτε μέσω της συμμετοχής του στη συμβουλευτική επιτροπή της GlobalSource LLC, οποιαδήποτε επαγγελματική, συμβουλευτική ή άλλη σχέση με τη Space Hellas ή συνδεδεμένες με αυτήν εταιρείες κατά την περίοδο προετοιμασίας και διεξαγωγής των διαγωνισμών του ΟΔΑΠ; Και εάν υπήρχε τέτοια σχέση, είχε γνωστοποιηθεί αρμοδίως και είχε εξεταστεί το ενδεχόμενο σύγκρουσης συμφερόντων;

Η ανακοίνωση της εταιρείας επιβεβαιώνει τότε δραστηριότητα στον χώρο των συμβουλών, όχι κάποια συνεργασία με τη Space Hellas χωρίς βέβαια αυτό να αποκλείει την όποια συνεργασία μεταξύ των δύο εταιρειών… Μετά από αυτά τίθενται βέβαια ερωτήματα… Επιτρέπεται σε πρόεδρο ή στέλεχος δημόσιου οργανισμού και δη θεμάτων ασφάλειας και πληροφοριών να εργάζεται ταυτόχρονα σε ιδιωτική επιχείρηση και δη σε εταιρεία συλλογής και επεξεργασίας εξιδεικευμένων πληροφοριών ώστε να τις διαθέτει σε άλλες εταιρείες; Δείτε ακολούθως την ανακοίνωση της εταιρείας τον Ιούνιο του 2023: https://globalsourcellc.com/former-greek-intel-chief-joins-board/?

Ας δούμε τι λέει και το ΚΕΜΕΑ στην σελίδα του: https://kemea.gr/kalos–ilthate/.

Τα δίκτυα επιρροής και η υποχρέωση για απαντήσεις

Το βασικό ερώτημα δεν είναι αν ένα παλαιό στέλεχος ιδιωτικής εταιρείας μπορεί να αναλάβει ανώτατες κρατικές θέσεις ή να συνεχίσει αργότερα τη σταδιοδρομία του στον ιδιωτικό τομέα. Πρόκειται για νόμιμες δυνατότητες που δεν δημιουργούν αυτομάτως ασυμβίβαστο. Το ζήτημα είναι διαφορετικό… Μπορεί ένα τέτοιο δίκτυο προηγούμενων συνεργασιών και υπηρεσιακών γνωριμιών να προσφέρει προνομιακή πρόσβαση σε κρατικές αποφάσεις; Και, κυρίως, υπήρξε πράγματι κάτι τέτοιο στους διαγωνισμούς του ΟΔΑΠ; Μόνο συγκεκριμένα στοιχεία μπορούν να απαντήσουν.

Η αλληλουχία είναι πάντως άξια δημοσιογραφικής έρευνας. Το 1998 ο Δραβίλλας εργαζόταν στη Space Hellas. Το 2008 τοποθετήθηκε γενικός γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού. Το 2020, ως πρόεδρος του ΚΕΜΕΑ, παρέδωσε στην υπουργό Πολιτισμού μελέτη ασφάλειας για την Ακρόπολη. Το 2026 εταιρικό σχήμα στο οποίο συμμετείχε η Space Hellas συνδέθηκε συμβατικά με τα 27 πωλητήρια, ενώ τα δημοσιεύματα αναφέρουν ακύρωση του διαγωνισμού λόγω ζητημάτων νομικού πλαισίου και δημοσιότητας. Οι σταθμοί αυτοί είναι πραγματικοί. Η ύπαρξη αιτιώδους σχέσης μεταξύ τους δεν έχει αποδειχθεί.

Υπάρχει λοιπόν κάποια άμεση ή έμμεση συμβουλευτική, οικονομική ή άλλη επαγγελματική σχέση του κ. Δραβίλλα με τη Space Hellas, τις θυγατρικές της ή το εταιρικό σχήμα των πωλητηρίων κατά την περίοδο προετοιμασίας και διεξαγωγής των διαγωνισμών; Υπήρξαν επαφές ή παρεμβάσεις του, με οποιαδήποτε ιδιότητα, προς το Υπουργείο Πολιτισμού ή τον ΟΔΑΠ σχετικά με τους συγκεκριμένους όρους; Έγινε έλεγχος ενδεχόμενης σύγκρουσης συμφερόντων; Αυτά είναι συγκεκριμένα ερωτήματα που μπορούν να απαντηθούν από τις εμπλεκόμενες πλευρές, με επώνυμες δηλώσεις και έγγραφα.

Ένα ακόμη ερώτημα αφορά την προέλευση των τεχνικών απαιτήσεων. Χρησιμοποιήθηκαν παραδοτέα, γνωμοδοτήσεις ή εισηγήσεις του ΚΕΜΕΑ στην προετοιμασία οποιασδήποτε από τις επίμαχες διαδικασίες; Εάν ναι, ποιο ακριβώς μέρος τους, από ποια υπηρεσία και με ποια αιτιολόγηση; Η μελέτη ασφάλειας του 2020 και η εμπορική μίσθωση των πωλητηρίων είναι βέβαια διαφορετικά πράγματα.

Η Space Hellas οφείλει, από την πλευρά της, να ξεκαθαρίσει αν ο Δραβίλλας είχε οποιονδήποτε ρόλο ως εργαζόμενος, εξωτερικός συνεργάτης ή σύμβουλος μετά την ανάληψη των δημόσιων καθηκόντων του. Η απουσία του ονόματός του από το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας το 2026 αποδεικνύει μόνο ότι δεν είναι μέλος αυτού του οργάνου. Δεν αρκεί για να αποκλείσει ή να επιβεβαιώσει κάθε άλλη μορφή συνεργασίας.

Η πολιτική ευθύνη όμως δεν εξαρτάται από το αν θα αποδειχθεί κάποια προσωπική παρέμβαση. Το πρώτο, αυτοτελές ερώτημα προς την πολιτική ηγεσία είναι γιατί υιοθετήθηκε διαδικασία που, κατά τα ρεπορτάζ για την ΕΑΔΗΣΥ, δεν εξασφάλιζε την απαιτούμενη ευρωπαϊκή δημοσιότητα. Το δεύτερο είναι με ποια συγκεκριμένη μελέτη δικαιολογήθηκαν οι σωρευτικοί όροι, οι οποίοι συνέπεσαν τελικά με την παρουσία μίας και μόνης προσφοράς. Εδώ υπάρχουν ελέγξιμες διοικητικές επιλογές, ανεξάρτητες από οποιαδήποτε εικασία για παρασκηνιακές σχέσεις.

Οι διαφορετικές συμβάσεις και η επέκταση του ομίλου

Στην υπόθεση πρέπει να διατηρηθούν καθαρά τα διαφορετικά αντικείμενα. Ο χωριστός διαγωνισμός για χώρους υγιεινής και lockers περιλάμβανε και δικαίωμα εγκατάστασης συστημάτων ελέγχου εισόδου. Στα δημοσιεύματα ως ανάδοχος εκεί εμφανίζεται η Public Shine Facility Management. Η μελέτη του ΚΕΜΕΑ έγινε για το αντικείμενο του σχεδιασμού ασφάλειας.

Υπάρχει, όμως, πραγματική εταιρική παρουσία σε περισσότερα έργα του πολιτισμού. Η επίσημη σελίδα ψηφιακού μετασχηματισμού του ΟΔΑΠ κατονομάζει την ένωση ΟΤΕ, SingularLogic και Radiant Technologies, με έναρξη έργου στις 20 Δεκεμβρίου 2024 και αρχικό συμβατικό τίμημα 22.003.383,50 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Το αντικείμενο περιλαμβάνει ευρύτερες ψηφιακές υποδομές και υπηρεσίες, μεταξύ αυτών ηλεκτρονικό εισιτήριο. Το σύνολο της αξίας δεν μπορεί να αποδοθεί ούτε μόνο στο εισιτήριο ούτε σε ένα μέλος της ένωσης. Η απόκτηση του ελέγχου της Radiant από τη SingularLogic ακολούθησε το 2025.

Η SingularLogic έχει επίσης ρόλο στη συγκέντρωση, επεξεργασία και μετάδοση εκλογικών αποτελεσμάτων, όπως προκύπτει από την πρόσκληση του Υπουργείου Εσωτερικών για τις ευρωεκλογές του 2024. Το έγγραφο επικαλείται ειδική νομοθετική βάση για την απευθείας ανάθεση εκλογικών δαπανών. Πρόκειται για υπηρεσίες εκλογικής πληροφορικής.

Στο νέο σύστημα Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων η SingularLogic εμφανίζεται ως μέλος ένωσης με Netcompany, Deloitte Business Solutions και Quality & Reliability. Η Space Hellas δηλώνει παράλληλα δραστηριότητα στην άμυνα και την ασφάλεια. Αυτή η παρουσία σε διαφορετικά κρίσιμα πεδία καθιστά εύλογο τον έλεγχο των δικλίδων ανεξαρτησίας, των δικαιωμάτων πρόσβασης και της δυνατότητας αλλαγής προμηθευτή. Δεν αποδεικνύει ότι ένας προμηθευτής ελέγχει τις κρατικές αποφάσεις ή έχει πρόσβαση στις προσφορές ανταγωνιστών του.

Το δημοσίευμα του Voice News θέτει επίσης το ευρύτερο ζήτημα των δημόσιων συμβάσεων του ομίλου και επιχειρεί να μετρήσει την εξάρτησή του από το κράτος.

Η υπόθεση έχει ήδη αποκτήσει και ανοιχτή πολιτική διάσταση. Σε ανακοίνωση του Τομέα Πολιτισμού της 1ης Νοεμβρίου 2026, η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛ.Α.Σ.) ζητεί την παραίτηση της υπουργού Πολιτισμού, συνδέοντας το αίτημα με τις ακυρώσεις και το ζήτημα των παραχωρήσεων. Πρόκειται για πολιτική αξιολόγηση της αντιπολίτευσης, όχι για πρόσθετο εύρημα της ΕΑΔΗΣΥ ούτε για απόδειξη εμπλοκής οποιουδήποτε φυσικού προσώπου.

Οι απαντήσεις που οφείλονται

Η Λίνα Μενδώνη και η διοίκηση του ΟΔΑΠ έχουν πλέον υποχρέωση να παρουσιάσουν τον πλήρη διοικητικό φάκελο. Χρειάζονται οι νομικές γνωμοδοτήσεις για την επιλογή του καθεστώτος εκμίσθωσης, η μέθοδος εκτίμησης της αξίας και τα στοιχεία που καθόρισαν το μίσθωμα. Χρειάζεται επίσης η αιτιολόγηση των όρων συμμετοχής και της επιλογής να δοθούν μαζί 27 σημεία διαφορετικής εμπορικής δυναμικότητας. Ειδικά για τα ερωτήματα επιρροής, απαιτείται σαφής δήλωση περί τυχόν σχέσεων ή παρεμβάσεων των προσώπων που είχαν ουσιαστική εμπλοκή στον σχεδιασμό και στην αξιολόγηση. Η δημοσιότητα των στοιχείων, με σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα, είναι ο μόνος τρόπος να μην υποκατασταθεί ο έλεγχος από φήμες.

Ο έλεγχος των πιθανών συγκρούσεων συμφερόντων μπορεί να γίνει με συγκεκριμένα εργαλεία. Η ίδια η σύμβαση προβλέπει γνωστοποίηση ακόμη και ενδεχόμενης σύγκρουσης κατά την εκτέλεσή της. Η εφαρμογή τέτοιων όρων πρέπει να αποδεικνύεται με ελέγχους και καταγραφές. Εάν προγενέστερες δημόσιες μελέτες χρησιμοποιήθηκαν για τη διαμόρφωση των όρων, αυτό πρέπει να προκύπτει από τον διοικητικό φάκελο, με σαφή αναφορά στην αρμόδια υπηρεσία και στον σκοπό της αξιοποίησής τους. Η λογοδοσία αυτή μπορεί να εξασφαλιστεί χωρίς δημοσιοποίηση επιχειρησιακών πληροφοριών που θα έθεταν σε κίνδυνο τα μνημεία.

Η κυβέρνηση οφείλει ακόμη να εξηγήσει τι ακριβώς ακυρώθηκε, ποια ένδικα μέσα ασκήθηκαν ή θα ασκηθούν και πώς θα συνεχιστούν νόμιμα οι υπηρεσίες στο ενδιάμεσο. Οι εργαζόμενοι, οι επισκέπτες και τα δημόσια έσοδα δεν πρέπει να επωμιστούν το κόστος μιας παρατεταμένης διοικητικής εκκρεμότητας. Κάθε μεταβατική ρύθμιση χρειάζεται σαφή διάρκεια, κόστος και λογοδοσία.

Η ακύρωση μιας διαδικασίας δεν απαλλάσσει εκείνους που την ενέκριναν από την υποχρέωση να εξηγήσουν πώς φτάσαμε ως εδώ. Και η ιστορική σχέση ενός πρώην κορυφαίου κρατικού αξιωματούχου με μια εταιρεία που διεκδικεί έργα του Δημοσίου δεν αρκεί για να κατασκευαστεί κατηγορία. Είναι, όμως, λόγος για στοχευμένες ερωτήσεις και πλήρη διαφάνεια. Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει με έγγραφα και αριθμούς, η Space Hellas να αποσαφηνίσει τις επαγγελματικές σχέσεις που της ζητούνται και ο Θ. Δραβίλλας, εφόσον επιθυμεί, να τοποθετηθεί για οποιονδήποτε σχετικό ρόλο. Η Ακρόπολη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως πεδίο όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται χωρίς δημόσια λογοδοσία.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ