Σιγκέλλα: Το ανθεκτικό βακτήριο που μεταδίδεται και μέσω του σεξ – Τι ανησυχεί τους επιστήμονες στις ΗΠΑ

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Περιορισμένες οι θεραπευτικές επιλογές για ορισμένα στελέχη – Τι δείχνουν τα στοιχεία για τα κρούσματα, ποια είναι τα συμπτώματα και ποιες ομάδες διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο

Ανησυχία προκαλεί στις Ηνωμένες Πολιτείες η εξάπλωση στελεχών της σιγκέλλας που παρουσιάζουν αντοχή στα αντιβιοτικά. Το βακτήριο προκαλεί μια ιδιαίτερα μεταδοτική λοίμωξη του πεπτικού συστήματος, τη σιγκέλλωση, η οποία μπορεί να μεταδοθεί ακόμη και μέσω συγκεκριμένων σεξουαλικών δραστηριοτήτων.

Παρά τη δημοσιότητα που έχει λάβει το θέμα, τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνουν ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια ασυνήθιστα μεγάλη επιδημία στις ΗΠΑ. Η μεγαλύτερη ανησυχία των επιστημόνων αφορά την αυξανόμενη ανθεκτικότητα του βακτηρίου, η οποία περιορίζει τις διαθέσιμες επιλογές θεραπείας.

Τι δείχνουν τα στοιχεία για τα κρούσματα

Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), έως τις 26 Σεπτεμβρίου 2026 είχαν καταγραφεί 13.921 διαγνώσεις σιγκέλλωσης. Ο αριθμός βρίσκεται κοντά στα 14.277 περιστατικά που καταγράφηκαν συνολικά το προηγούμενο έτος.

Τα δεδομένα, επομένως, δεν επιβεβαιώνουν τους ισχυρισμούς περί εκρηκτικής αύξησης των κρουσμάτων. Αυτό που προβληματίζει περισσότερο τις υγειονομικές αρχές είναι η εμφάνιση και η μετάδοση στελεχών που εμφανίζουν ολοένα μεγαλύτερη αντοχή στα αντιβιοτικά.

Έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο από γιατρούς και ειδικούς υγειονομικών υπηρεσιών στις ΗΠΑ επισημαίνει ότι οι λοιμώξεις από εξαιρετικά ανθεκτικά στελέχη δεν περιορίζονται πλέον στις ομάδες που θεωρούνταν παραδοσιακά περισσότερο ευάλωτες.

Ενώ στο παρελθόν οι σοβαρές λοιμώξεις συνδέονταν κυρίως με παιδιά κάτω των πέντε ετών, πλέον καταγράφεται σημαντική παρουσία ανθεκτικών στελεχών σε ενήλικους άνδρες. Σύμφωνα με την έκθεση, το 86,2% των λοιμώξεων από εξαιρετικά ανθεκτικά στελέχη που εξετάστηκαν αφορούσε άνδρες.

Τι είναι η σιγκέλλα και πώς μεταδίδεται

Η σιγκέλλα είναι ομάδα βακτηρίων που προκαλούν λοίμωξη του πεπτικού συστήματος, με βασικό σύμπτωμα την οξεία διάρροια. Είναι ιδιαίτερα μεταδοτική, καθώς ακόμη και η κατάποση μικρής ποσότητας του βακτηρίου μπορεί να προκαλέσει μόλυνση.

Η μετάδοση μπορεί να γίνει μέσω μολυσμένων τροφίμων, νερού, αντικειμένων ή επιφανειών. Συχνά αρκεί η μεταφορά μικροσκοπικών υπολειμμάτων κοπράνων στο στόμα, για παράδειγμα όταν κάποιος αγγίξει μολυσμένη επιφάνεια και στη συνέχεια φάει χωρίς να έχει πλύνει τα χέρια του.

Το βακτήριο μπορεί επίσης να μεταδοθεί κατά τη διάρκεια σεξουαλικών δραστηριοτήτων που περιλαμβάνουν επαφή με την περιοχή του πρωκτού, όταν μεταφερθεί στο στόμα. Για τον λόγο αυτό, η σιγκέλλωση περιγράφεται ορισμένες φορές ως «σεξουαλικώς μεταδιδόμενη γαστρεντερίτιδα», χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μεταδίδεται αποκλειστικά μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Αυξημένος κίνδυνος μετάδοσης συγκεκριμένων ανθεκτικών στελεχών έχει καταγραφεί μεταξύ ανδρών που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες. Παράλληλα, αυξημένη ευαλωτότητα αντιμετωπίζουν άστεγοι και άνθρωποι που δεν έχουν επαρκή πρόσβαση σε καθαρό νερό και εγκαταστάσεις υγιεινής.

Ένα ακόμη στοιχείο που δυσκολεύει τον περιορισμό της λοίμωξης είναι ότι οι ασθενείς μπορεί να συνεχίσουν να αποβάλλουν το βακτήριο με τα κόπρανά τους έως και δύο εβδομάδες μετά την υποχώρηση των συμπτωμάτων.

Τα συμπτώματα και οι πιθανές επιπλοκές

Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μία έως δύο ημέρες μετά την έκθεση στο βακτήριο, αν και ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να μην παρουσιάσουν καθόλου συμπτώματα.

Η σιγκέλλωση μπορεί να προκαλέσει:

  • Διάρροια, ακόμη και με αίμα.
  • Πυρετό.
  • Εμετούς.
  • Αφυδάτωση.
  • Έντονες κοιλιακές κράμπες.

Σε σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν σπασμοί ή λοιμώξεις του αίματος, ενώ σπάνια η νόσος μπορεί να αποβεί θανατηφόρα.

Οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν στο σπίτι χωρίς να χρειαστούν ειδική φαρμακευτική αγωγή. Η επαρκής ενυδάτωση με νερό και διαλύματα ηλεκτρολυτών αποτελεί βασικό μέρος της αντιμετώπισης.

Ωστόσο, ορισμένες σοβαρές λοιμώξεις απαιτούν αντιβιοτικά, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες όταν το βακτήριο έχει αναπτύξει αντοχή στα διαθέσιμα φάρμακα.

Γιατί τα ανθεκτικά στελέχη δυσκολεύουν τη θεραπεία

Σύμφωνα με στοιχεία του CDC που αναφέρονται στο δημοσίευμα, περίπου 242.000 άνθρωποι στις ΗΠΑ προσβάλλονται κάθε χρόνο από στελέχη σιγκέλλας που παρουσιάζουν αντοχή σε φάρμακα.

Οι θεραπευτικές επιλογές εξαρτώνται από την ευαισθησία του βακτηρίου και μπορεί να περιλαμβάνουν συγκεκριμένα αντιβιοτικά, όπως η κεφτριαξόνη και η πιβμεκιλλινάμη.

Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλούν τα στελέχη που χαρακτηρίζονται ως εξαιρετικά ανθεκτικά στα φάρμακα (XDR). Σύμφωνα με την έκθεση του Απριλίου, για αυτά δεν υπάρχει εγκεκριμένο από τις αμερικανικές αρχές αντιβιοτικό από του στόματος που να αποτελεί καθιερωμένη θεραπευτική επιλογή.

Παράλληλα, παραμένει ασαφές πόσες από τις ετήσιες λοιμώξεις από ανθεκτική σιγκέλλα οφείλονται ειδικά στα εξαιρετικά ανθεκτικά στελέχη.

Οι επιστήμονες τονίζουν τη σημασία της εργαστηριακής εξέτασης για τον προσδιορισμό της ευαισθησίας στα αντιβιοτικά, καθώς και της έγκαιρης καταγραφής των περιστατικών, ώστε να περιορίζεται η περαιτέρω μετάδοση.

Τι έδειξε βρετανική μελέτη για τη σεξουαλική μετάδοση

Μελέτη που πραγματοποιήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο και δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet Infectious Diseases εξέτασε τη σχέση μεταξύ της σεξουαλικής μετάδοσης της σιγκέλλας και της ανάπτυξης αντοχής στα αντιβιοτικά.

Οι ερευνητές ανέδειξαν, μεταξύ άλλων, τον μηχανισμό της «παράπλευρης αντοχής». Αυτός μπορεί να εμφανιστεί όταν ένα βακτήριο εκτίθεται σε αντιβιοτικά που χορηγούνται για διαφορετική λοίμωξη ή όταν η αγωγή δεν είναι κατάλληλη για την εξάλειψή του. Υπό αυτές τις συνθήκες, τα ανθεκτικά βακτήρια μπορεί να επιβιώσουν και να επικρατήσουν.

Η μελέτη κάλυψε την περίοδο 2015-2020. Μέχρι το τέλος της, περίπου το 70% των στελεχών σιγκέλλας που συνδέονταν με σεξουαλική μετάδοση παρουσίαζε αντοχή σε τουλάχιστον ένα αντιβιοτικό.

Το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 40% για στελέχη που δεν συνδέονταν με σεξουαλική μετάδοση και 49% για εκείνα που σχετίζονταν με ταξίδια.

Τα ευρήματα ενισχύουν τις ανησυχίες ότι η σεξουαλική μετάδοση μπορεί να συμβάλλει στη διατήρηση και εξάπλωση συγκεκριμένων ανθεκτικών στελεχών.

Πώς μπορεί να περιοριστεί η μετάδοση

Η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση παραμένουν σημαντικές για τον περιορισμό της σιγκέλλωσης. Οι ειδικοί συνιστούν σχολαστικό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα, ιδιαίτερα πριν από το φαγητό και μετά τη χρήση της τουαλέτας.

Σημαντική είναι επίσης η προσοχή στην κατανάλωση καθαρού νερού και ασφαλών τροφίμων, καθώς και η αποφυγή επαφής με μολυσμένες επιφάνειες.

Η Mayo Clinic συνιστά την αποφυγή σεξουαλικής επαφής για τουλάχιστον δύο εβδομάδες με άτομα που έχουν διάρροια ή έχουν αναρρώσει πρόσφατα από αυτήν.

Η πρόσφατη δημοσιότητα γύρω από τη σιγκέλλα φαίνεται να συνδέεται κυρίως με την επαναφορά παλαιότερων επιστημονικών ευρημάτων και της έκθεσης του CDC στη δημόσια συζήτηση, παρά με την εμφάνιση μιας νέας μεγάλης επιδημίας.

Ωστόσο, η απουσία ασυνήθιστα μεγάλης έξαρσης δεν αναιρεί το πρόβλημα δημόσιας υγείας. Η αυξανόμενη αντοχή στα αντιβιοτικά και η δυνατότητα μετάδοσης μέσω της σεξουαλικής επαφής εξακολουθούν να προβληματίζουν τους επιστήμονες, οι οποίοι ζητούν συστηματική παρακολούθηση, ενημέρωση και έγκαιρη διάγνωση.