ΣΕΝΑΡΙΟ-ΦΩΤΙΑ: ΤΡΑΜΠ – ΚΙΜ ΞΑΝΑ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ!

Ένα νέο σενάριο για την επανεκκίνηση της διπλωματίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Πιονγιάνγκ φαίνεται να διαμορφώνεται, με τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Κιμ Γιονγκ Ουν να βρίσκονται ξανά στο επίκεντρο των γεωπολιτικών εξελίξεων.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ φέρεται να δήλωσε στον πρόεδρο της Νότιας Κορέας Λι Τζάε Μιουνγκ, στο περιθώριο των συναντήσεων της G7 στη Γαλλία τον Ιούνιο του 2026, ότι επιθυμεί να επανεκκινήσει τη διπλωματική διαδικασία με τη Βόρεια Κορέα.

Μάλιστα, ο Τραμπ δημοσίευσε αργότερα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φωτογραφία από τη συνάντησή του με τον Κιμ Γιονγκ Ουν στο ξενοδοχείο Capella στη Σιγκαπούρη, υπενθυμίζοντας ουσιαστικά την προηγούμενη περίοδο προσέγγισης των δύο ηγετών.

Κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, οι δύο άνδρες συναντήθηκαν τρεις φορές, το 2018 και το 2019, στη Σιγκαπούρη, στο Ανόι και στο Πανμουντζόμ, στην αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη της Κορέας. Οι επαφές τους είχαν οδηγήσει σε κοινή δήλωση για την ειρήνη και την αποπυρηνικοποίηση της κορεατικής χερσονήσου, χωρίς ωστόσο να υπάρξει τελική συμφωνία.

Γιατί ο Κιμ μπορεί να αλλάξει στάση

Η επικρατούσα εκτίμηση είναι ότι ο Κιμ Γιονγκ Ουν δεν έχει σήμερα ιδιαίτερο κίνητρο να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τον Τραμπ.

Η Βόρεια Κορέα έχει ενισχύσει σημαντικά τις σχέσεις της με τη Ρωσία και την Κίνα, ενώ η Μόσχα έχει περιορίσει στην πράξη την αποτελεσματικότητα του καθεστώτος κυρώσεων του ΟΗΕ κατά της Πιονγιάνγκ.

Παράλληλα, η συνεργασία Κιμ – Πούτιν έχει αποκτήσει στρατιωτική και οικονομική διάσταση. Η Βόρεια Κορέα έχει προσφέρει στη Ρωσία πυρομαχικά, πυραύλους, στρατεύματα και εργατικό δυναμικό για τον πόλεμο στην Ουκρανία, αποκομίζοντας σε αντάλλαγμα σημαντικά οικονομικά και στρατηγικά οφέλη.

Και η Κίνα έχει ενισχύσει τις σχέσεις της με την Πιονγιάνγκ, με το διμερές εμπόριο να επανέρχεται σε υψηλότερα επίπεδα και τους δύο ηγέτες να συζητούν συνεργασία σε τομείς όπως οι υποδομές, ο τουρισμός, η γεωργία και η υγεία.

Ωστόσο, ακριβώς αυτή η μεταβολή των συμμαχιών μπορεί να δημιουργήσει ένα νέο κίνητρο για τον Κιμ.

Εάν ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας λειτουργεί με αναθεωρητική λογική και όχι με στόχο απλώς τη διατήρηση του status quo, θα μπορούσε να θεωρήσει μια νέα προσέγγιση με τον Τραμπ ευκαιρία για την προώθηση των στρατηγικών του στόχων.

Το «μάθημα» από το Ιράν

Ένας ακόμη παράγοντας που μπορεί να επηρεάσει την Πιονγιάνγκ είναι η εμπειρία των ΗΠΑ από την αντιπαράθεση με το Ιράν.

Σύμφωνα με την ανάλυση, η Βόρεια Κορέα μπορεί να έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας με την Ουάσινγκτον είναι ένας τρόπος να διαχειριστεί την απρόβλεπτη πολιτική του Τραμπ και τον κίνδυνο στρατιωτικής κλιμάκωσης.

Παράλληλα, η Πιονγιάνγκ ενδέχεται να θεωρεί ότι η αμερικανική απαίτηση για πλήρη αποπυρηνικοποίηση δεν αποτελεί πλέον αμετακίνητη προϋπόθεση για μια νέα συνάντηση.

Ο Τραμπ έχει κατά καιρούς αναφερθεί στη Βόρεια Κορέα ως «πυρηνική δύναμη», ενώ παράλληλα εξακολουθεί να κάνει λόγο για αποπυρηνικοποίηση. Αυτή η διαφοροποίηση μπορεί να δημιουργεί περιθώριο ελιγμών για τον Κιμ.

Μια νέα συμφωνία χωρίς άμεση αποπυρηνικοποίηση;

Σε περίπτωση νέας συνάντησης, ο Κιμ θα μπορούσε να επιδιώξει την επαναβεβαίωση των βασικών αρχών της Διακήρυξης της Σιγκαπούρης του 2018, αποφεύγοντας όμως τις λεπτομερείς διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα.

Αντί γι’ αυτό, η Πιονγιάνγκ θα μπορούσε να πιέσει για μια ευρύτερη ειρηνευτική συμφωνία, τον περιορισμό ή τον τερματισμό ορισμένων αμερικανικών στρατιωτικών ασκήσεων στην περιοχή και τη σταδιακή εξομάλυνση των σχέσεων με τις ΗΠΑ.

Για τη Βόρεια Κορέα, μια τέτοια εξέλιξη θα είχε ιδιαίτερη σημασία. Θα μπορούσε να αποτελέσει ένα ακόμη βήμα προς τη de facto αποδοχή της ως κράτους με πυρηνικά όπλα, χωρίς να χρειαστεί να εγκαταλείψει το πυρηνικό της οπλοστάσιο.

Στο κάδρο και η Ιαπωνία

Το ίδιο σενάριο θα μπορούσε να οδηγήσει την Πιονγιάνγκ και σε προσπάθεια επαναπροσέγγισης με την Ιαπωνία.

Μια πιθανή συνάντηση του Κιμ με τον Ιάπωνα πρωθυπουργό Σαναέ Τακαΐτσι θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική εξέλιξη, ιδιαίτερα εάν το Τόκιο αποφάσιζε να επανεξετάσει τη μέχρι σήμερα στάση του απέναντι στο ζήτημα των Ιαπώνων πολιτών που απήχθησαν από τη Βόρεια Κορέα.

Η Πιονγιάνγκ θα μπορούσε να επιδιώξει την επαναβεβαίωση των αρχών της Διακήρυξης της Πιονγιάνγκ του 2002, ανοίγοντας τον δρόμο για μια ευρύτερη συμφωνία εξομάλυνσης των σχέσεων και ενδεχομένως σημαντική οικονομική βοήθεια.

Για την Ιαπωνία, ωστόσο, μια τέτοια προσέγγιση θα ενείχε σημαντικούς κινδύνους. Από την άλλη πλευρά, το Τόκιο θα μπορούσε να δει μια ευκαιρία για τη μείωση της απειλής που προκαλούν οι βορειοκορεατικοί πύραυλοι μικρού βεληνεκούς, οι οποίοι αποτελούν άμεση απειλή για την ιαπωνική επικράτεια.

Ο ρόλος-κλειδί της Κίνας

Καθοριστικός θα μπορούσε να είναι και ο ρόλος του Πεκίνου.

Η Κίνα παραδοσιακά αντιμετωπίζει με επιφυλακτικότητα μια άμεση προσέγγιση μεταξύ ΗΠΑ και Βόρειας Κορέας, καθώς φοβάται ότι μπορεί να περιορίσει την επιρροή της στην κορεατική χερσόνησο.

Οι σημερινές συνθήκες, όμως, είναι διαφορετικές.

Η αυξανόμενη στρατηγική συνεργασία μεταξύ Ρωσίας και Βόρειας Κορέας δημιουργεί νέες ανησυχίες για το Πεκίνο. Η Κίνα δεν επιθυμεί απαραίτητα να ενισχυθεί περαιτέρω η επιρροή της Μόσχας στην Πιονγιάνγκ.

Έτσι, μια επαναπροσέγγιση Τραμπ – Κιμ θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να εξυπηρετεί και τα κινεζικά συμφέροντα, καθώς θα έδινε στο Πεκίνο έναν πιο διακριτικό τρόπο να περιορίσει την αυξανόμενη ρωσική επιρροή στη Βόρεια Κορέα.

Η ιστορία των προηγούμενων ετών δείχνει άλλωστε ότι οι κινήσεις της Ουάσινγκτον απέναντι στην Πιονγιάνγκ επηρεάζουν άμεσα και τη στάση του Πεκίνου. Όταν ξεκίνησε η διπλωματική διαδικασία Τραμπ – Κιμ το 2018, ο Σι Τζινπίνγκ πραγματοποίησε σειρά συναντήσεων με τον Βορειοκορεάτη ηγέτη, προκειμένου να προστατεύσει τα κινεζικά συμφέροντα.

Μπορεί να επιστρέψει η διπλωματία;

Το ενδεχόμενο μιας νέας συνόδου κορυφής Τραμπ – Κιμ δεν αποτελεί αυτή τη στιγμή βεβαιότητα. Ωστόσο, οι γεωπολιτικές συνθήκες έχουν μεταβληθεί σημαντικά σε σχέση με το 2018 και το 2019.

Η Βόρεια Κορέα έχει πλέον βαθύτερους δεσμούς με τη Ρωσία, διατηρεί ισχυρές σχέσεις με την Κίνα και έχει ενισχύσει περαιτέρω το πυρηνικό και πυραυλικό της πρόγραμμα.

Ακριβώς γι’ αυτό, μια νέα συνάντηση με τον Τραμπ θα μπορούσε να αποτελέσει για τον Κιμ όχι απλώς μια προσπάθεια επανάληψης της προηγούμενης διπλωματίας, αλλά μια ευκαιρία για να επιτύχει κάτι πολύ μεγαλύτερο: διεθνή αναγνώριση της νέας πραγματικότητας στη Βόρεια Κορέα, διατηρώντας παράλληλα το πυρηνικό της οπλοστάσιο.

Το ερώτημα πλέον είναι εάν Ουάσινγκτον, Σεούλ και Τόκιο θα αποδεχθούν μια τέτοια προσέγγιση ή εάν θα επιμείνουν στην πλήρη αποπυρηνικοποίηση ως βασική προϋπόθεση οποιασδήποτε συμφωνίας.