Ρωγμές στο καθεστώς του Ιράν για το μπλακάουτ στο ίντερνετ: Παρέμβαση Πεζεσκιάν και η τεράστια οικονομική ζημιά

Την άμεση επαναφορά της πρόσβασης στο διαδίκτυο στο Ιράν ζήτησε δημόσια ο Γιουσέφ Πέζεσκιαν, γιος και σύμβουλος του προέδρου Μασούντ, καθώς το καθολικό μπλακάουτ συμπλήρωσε δύο εβδομάδες, προκαλώντας σοβαρές οικονομικές απώλειες και αυξανόμενη δυσαρέσκεια ακόμη και στο εσωτερικό του καθεστώτος.

Μέσω ανάρτησής του στο Telegram, ο Πέζεσκιαν κάλεσε τις αρχές να κινηθούν άμεσα, προειδοποιώντας ότι η τεχνητή απομόνωση της χώρας ενισχύει την κοινωνική ένταση και υπονομεύει τη σταθερότητα. Όπως τόνισε, η συνέχιση του αποκλεισμού διευρύνει το χάσμα ανάμεσα στην κυβέρνηση και τους πολίτες, ενώ οι περιορισμοί δεν αποτρέπουν τις εξεγέρσεις, απλώς τις καθυστερούν.

Οι ιρανικές αρχές επέβαλαν σχεδόν ολική διακοπή του ίντερνετ στις 8 Ιανουαρίου, μετά τη διάδοση βίντεο με μαζικές διαδηλώσεις σε μεγάλα αστικά κέντρα, που σε αρκετές περιπτώσεις κατέληξαν σε βίαιες συγκρούσεις. Επισήμως, το μέτρο παρουσιάστηκε ως αναγκαίο για να αποτραπεί η διάδοση οπτικού υλικού. Έκτοτε, η πρόσβαση περιορίζεται σε κρατικά εγκεκριμένες ιστοσελίδες, με εμφανείς επιπτώσεις στην καθημερινότητα και την οικονομία.

Σύμφωνα με τον υπουργό Τηλεπικοινωνιών Εχσάν Τσιτσάζ, το ημερήσιο οικονομικό κόστος φτάνει τα 4–6 τρισεκατομμύρια ριάλ (περίπου 3–4 εκατ. δολάρια). Ωστόσο, η NetBlocks εκτιμά ότι η πραγματική ζημιά ξεπερνά τα 37 εκατ. δολάρια την ημέρα, δείχνοντας το μέγεθος της οικονομικής αιμορραγίας.

Παράλληλα, η εσωτερική κριτική κλιμακώνεται. Ο μεταρρυθμιστής πολιτικός Γκολαμχοσεΐν Καρμπάσχι δήλωσε στη Guardian ότι το κράτος «έχει χάσει τον ρόλο του», υποστηρίζοντας πως δεν λειτουργεί αποτελεσματικά σε κανέναν τομέα. Από την άλλη, ο σουνίτης κληρικός Μολαβί Αμπντολχαμίντ χαρακτήρισε την κυβερνητική αντίδραση στις διαδηλώσεις ως «οργανωμένη σφαγή».

Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κάνουν λόγο για χιλιάδες θύματα. Η Iran Human Rights Activists News Agency ανέφερε ότι έχουν σκοτωθεί 5.848 άνθρωποι, ενώ οι συλλήψεις ξεπερνούν τις 41.000. Τα νοσοκομεία στην Τεχεράνη και αλλού λειτουργούν στα όριά τους, με εκατοντάδες επείγουσες επεμβάσεις, κυρίως σε τραυματισμούς στα μάτια. Το μπλακάουτ δυσχεραίνει ακόμη και τον εντοπισμό αγνοουμένων από τις οικογένειές τους.

Οι παραδοσιακοί τρόποι παράκαμψης, όπως VPN και εφαρμογές μηνυμάτων, έχουν πλέον καταστεί αναποτελεσματικοί. Ο Πέζεσκιαν προειδοποίησε ότι η αποκοπή της πληροφόρησης ενισχύει τις φήμες και τις θεωρίες συνωμοσίας, σπρώχνοντας τη διαφωνία στο σκοτάδι.

Στο κοινοβούλιο, σκληροπυρηνικοί βουλευτές υποστηρίζουν ότι το ίντερνετ πρέπει να επανέλθει μόνο μετά την πλήρη καταστολή των αναταραχών, ενώ μετριοπαθή στελέχη τονίζουν το οικονομικό και διπλωματικό κόστος της απομόνωσης. Παράλληλα, δυτικές εταιρείες τεχνολογίας αρχίζουν να αναστέλλουν συνεργασίες με ιρανικά ιδρύματα.

Στο εξωτερικό, η ιρανική διασπορά στρέφεται σε δορυφορικά και ραδιοφωνικά μέσα, ενώ αναλυτές εκτιμούν ότι μια έστω μερική επαναφορά του ίντερνετ θα φέρει στο φως εικόνες που θα αναζωπυρώσουν τη διεθνή κατακραυγή. Το ιρανικό υπουργείο Εσωτερικών δεν έχει μέχρι στιγμής απαντήσει στην παρέμβαση Πέζεσκιαν.

Γράφει ο Σαλαμινομάχος