RAND: Το υποθετικό σενάριο πολέμου Ρωσίας – ΝΑΤΟ που ξεκινά με τον θάνατο του Πούτιν και καταλήγει στην Εσθονία

Ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό, αλλά καθαρά υποθετικό σενάριο για το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας παρουσιάζει η αμερικανική δεξαμενή σκέψης RAND Corporation, περιγράφοντας πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί μια γενικευμένη στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και ΝΑΤΟ έως το 2030.

Η μελέτη, με τίτλο «Ready for War 2030: A Scenario», ξεκινά από ένα ενδεχόμενο γεγονός: τον θάνατο του Βλαντίμιρ Πούτιν τον Ιανουάριο του 2027. Από εκεί και έπειτα, περιγράφεται μια αλληλουχία πολιτικών και στρατιωτικών εξελίξεων που οδηγεί σε αλλαγή ηγεσίας στη Μόσχα, ρωσικές επιχειρήσεις στις χώρες της Βαλτικής και τελικά σε εισβολή στην Εσθονία, προκαλώντας την ενεργοποίηση της συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ.

Οι αναλυτές διευκρινίζουν ότι δεν πρόκειται για πρόβλεψη των μελλοντικών εξελίξεων, αλλά για ένα εργαλείο στρατηγικού σχεδιασμού, με στόχο να εξεταστεί η ετοιμότητα της Βρετανίας και των συμμάχων της απέναντι σε μια πιθανή πολεμική αναμέτρηση.

Η διαδοχή στο Κρεμλίνο μετά τον θάνατο του Πούτιν

Σύμφωνα με το υποθετικό σενάριο, ο Ρώσος πρόεδρος πεθαίνει από φυσικά αίτια τον Ιανουάριο του 2027, προκαλώντας αναταραχή στο εσωτερικό της ρωσικής εξουσίας.

Ακολουθεί σύγκρουση μεταξύ διαφορετικών κέντρων ισχύος, με τις υπηρεσίες ασφαλείας να επικρατούν τελικά στη μάχη της διαδοχής. Τον Μάρτιο του ίδιου έτους ανακοινώνεται ότι την προεδρία αναλαμβάνει ένας πρώην στρατηγός της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας (FSB).

Τον Απρίλιο του 2027, ο νέος ηγέτης συμφωνεί σε κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία, έπειτα από διαμεσολάβηση των ΗΠΑ, της Βρετανίας και άλλων ευρωπαϊκών χωρών, με αντάλλαγμα τη μερική χαλάρωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις για μια οριστική ειρηνευτική συμφωνία δεν καταλήγουν σε αποτέλεσμα, καθώς οι ρωσικές στρατηγικές επιδιώξεις παραμένουν αμετάβλητες. Έτσι, η σύγκρουση στην Ουκρανία μετατρέπεται σε έναν παρατεταμένο, παγωμένο πόλεμο, ενώ η Μόσχα στρέφεται στην ανασυγκρότηση των στρατιωτικών της δυνάμεων.

Εσωτερικές εκκαθαρίσεις και υβριδικές επιχειρήσεις κατά της Δύσης

Τον Ιανουάριο του 2028, ο νέος πρόεδρος ξεκινά εκκαθαρίσεις στον κρατικό μηχανισμό, αντικαθιστώντας πρόσωπα που συνδέονταν με τον Πούτιν με συνεργάτες της δικής του εμπιστοσύνης.

Παρά τις κινήσεις αυτές, η πολιτική του θέση παραμένει ασταθής. Η οικονομία αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες, ενώ οι κοινωνικές συνέπειες των απωλειών από τον πόλεμο στην Ουκρανία εξακολουθούν να προκαλούν εσωτερικές πιέσεις.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το σενάριο προβλέπει ότι η νέα ρωσική ηγεσία επιλέγει να ενισχύσει τη θέση της μέσω υβριδικών επιχειρήσεων εναντίον κρατών-μελών του ΝΑΤΟ.

Στο πλαίσιο αυτό, αναπτύσσονται εκστρατείες παραπληροφόρησης γύρω από την υποτιθέμενη καταπίεση των ρωσικών μειονοτήτων στην Ανατολική Ευρώπη, με στόχο την αξιοποίηση των εθνοτικών εντάσεων προς όφελος της Μόσχας.

Η κρίση στη Νότια Αμερική και η ευκαιρία για τη Ρωσία

Καθοριστικό σημείο στην εξέλιξη του σεναρίου αποτελεί ο Ιούνιος του 2029, όταν ξεσπά μια κρίση στη Νότια Αμερική, αναγκάζοντας τις Ηνωμένες Πολιτείες να στρέψουν εκεί σημαντικό μέρος της εξωτερικής και αμυντικής τους πολιτικής.

Ως αποτέλεσμα, η Ουάσιγκτον περιορίζει τη στρατιωτική παρουσία της στην Ευρώπη, γεγονός που, σύμφωνα με την ανάλυση, δημιουργεί ένα διαφορετικό περιβάλλον ασφαλείας για τη Ρωσία.

Στις αρχές του 2030, το Κρεμλίνο εξετάζει την πραγματοποίηση περιορισμένων στρατιωτικών επιχειρήσεων στις χώρες της Βαλτικής, επιδιώκοντας να δοκιμάσει την ενότητα και την αποφασιστικότητα της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.

Παράλληλα, εντείνονται οι υβριδικές επιθέσεις εναντίον ευρωπαϊκών στόχων, με τη Μόσχα να επιχειρεί να αποδείξει ότι το ΝΑΤΟ δεν διαθέτει την απαραίτητη συνοχή για να αντιμετωπίσει μια σοβαρή ρωσική πρόκληση.

Η εισβολή στην Εσθονία και η ενεργοποίηση του Άρθρου 5

Η κρίση φτάνει στο αποκορύφωμά της τον Μάιο του 2030, όταν, σύμφωνα με τη RAND, η Ρωσία υποκινεί διαδηλώσεις στην εσθονική πόλη Νάρβα, όπου κατοικεί σημαντικός αριθμός πολιτών ρωσικής καταγωγής.

Οι κινητοποιήσεις εξελίσσονται σε βίαια επεισόδια, ενώ οι εσθονικές αρχές παρεμβαίνουν για την αντιμετώπισή τους.

Η ρωσική ηγεσία χρησιμοποιεί τα γεγονότα ως επιχείρημα, υποστηρίζοντας ότι η Εσθονία αδυνατεί να προστατεύσει τον ρωσόφωνο πληθυσμό της περιοχής. Με αυτό το πρόσχημα, ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις εισέρχονται στην περιοχή γύρω από τη Νάρβα.

Η Μόσχα εκτιμά ότι τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ θα αποφύγουν μια ολοκληρωμένη στρατιωτική απάντηση, προκειμένου να μην προκαλέσουν γενικευμένο πόλεμο.

Ωστόσο, στο σενάριο της RAND, η Συμμαχία αντιδρά ενεργοποιώντας το Άρθρο 5 της Συνθήκης του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με το οποίο μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων.

Γενικευμένη σύγκρουση και επιθέσεις σε βρετανικούς στόχους

Τον Ιούνιο του 2030 ξεκινούν εκτεταμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις μεταξύ της Ρωσίας και των δυνάμεων του ΝΑΤΟ.

Η αντιπαράθεση επεκτείνεται στη βόρεια Ευρώπη, με τη Μόσχα να απειλεί το αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ και τη βόρεια Νορβηγία. Παράλληλα, ρωσικά υποβρύχια επιχειρούν να διασπάσουν τις συμμαχικές αμυντικές γραμμές και να αποκτήσουν πρόσβαση στον Βόρειο Ατλαντικό.

Ιδιαίτερη θέση στο υποθετικό σχέδιο κατέχει το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο αντιμετωπίζεται ως στόχος υψηλής στρατηγικής σημασίας.

Η Ρωσία εξαπολύει επιχειρήσεις δολιοφθοράς, κυβερνοεπιθέσεις και αεροπορικά πλήγματα, με στόχους στρατιωτικές αεροπορικές βάσεις, λιμάνια, σταθμούς ραντάρ και κέντρα διοίκησης. Σκοπός είναι να περιοριστεί η δυνατότητα της Βρετανίας να συντονίζει και να υποστηρίζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των συμμάχων της.

Νοέμβριος 2030: Η Μόσχα ανακοινώνει νίκη και προτείνει εκεχειρία

Έπειτα από μήνες συγκρούσεων, η νέα ρωσική ηγεσία βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενη εσωτερική πίεση, καθώς δεν έχει καταφέρει να πετύχει μια γρήγορη στρατιωτική επικράτηση.

Τον Νοέμβριο του 2030, επιχειρεί να παρουσιάσει ως νίκη τον έλεγχο της Νάρβα και του μεγαλύτερου μέρους της περιφέρειας Ίντα-Βίρου στην ανατολική Εσθονία.

Με αυτή την εξέλιξη ως βάση, το Κρεμλίνο ανακοινώνει ότι οι στρατιωτικοί του στόχοι έχουν επιτευχθεί και προτείνει κατάπαυση του πυρός στα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ.

Τελικά, επιτυγχάνεται συμφωνία εκεχειρίας, χωρίς όμως να επιλύεται η εδαφική διαφορά. Οι διαπραγματεύσεις για μια συνολική ειρηνευτική συμφωνία συνεχίζονται για μήνες, αφήνοντας την ευρωπαϊκή ασφάλεια σε κατάσταση αβεβαιότητας.

Οι προειδοποιήσεις της RAND για την ευρωπαϊκή ασφάλεια

Πέρα από την περιγραφή της υποθετικής σύγκρουσης, η έκθεση εξετάζει τα μέτρα που θα πρέπει να λάβουν η Βρετανία και οι σύμμαχοί της για να αντιμετωπίσουν μια ενδεχόμενη πολεμική κρίση.

Μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων περιλαμβάνονται η προστασία των κρίσιμων υποδομών, η αντιμετώπιση κυβερνοεπιθέσεων, η διατήρηση της κοινωνικής σταθερότητας και η προετοιμασία για στρατιωτική κινητοποίηση.

Επιπλέον, γίνεται αναφορά στην ανάγκη ετοιμότητας για επιχειρήσεις στο Διάστημα, αντιμετώπιση αεροπορικών επιδρομών και αξιοποίηση της πυρηνικής αποτροπής.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη διαχείριση του τερματισμού μιας ενδεχόμενης σύγκρουσης, καθώς η επίτευξη εκεχειρίας δεν σημαίνει απαραίτητα και επιστροφή στη σταθερότητα.

Η RAND ξεκαθαρίζει ότι το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα δεν αποτελεί πρόβλεψη για τον θάνατο του Πούτιν ή για μια μελλοντική εισβολή στην Εσθονία. Πρόκειται για ένα από τα πιθανά σενάρια που χρησιμοποιούνται προκειμένου να αξιολογηθεί κατά πόσο οι ευρωπαϊκές χώρες και το ΝΑΤΟ θα μπορούσαν να ανταποκριθούν σε μια τόσο σοβαρή κρίση.