Πόνος κάτω από το δεξί πλευρό μετά το φαγητό: Πότε μπορεί να δείχνει πέτρες στη χολή

Ποια συμπτώματα χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση

Ο πόνος κάτω από το δεξί πλευρό μετά από ένα βαρύ γεύμα μπορεί να μην οφείλεται απλώς σε δυσπεψία. Σε ορισμένες περιπτώσεις αποτελεί ένδειξη χολολιθίασης, δηλαδή παρουσίας λίθων στη χοληδόχο κύστη.

Οι χολόλιθοι είναι σκληρές εναποθέσεις που σχηματίζονται στη χοληδόχο κύστη, η οποία αποθηκεύει τη χολή και συμβάλλει στην πέψη των λιπαρών τροφών. Οι περισσότερες πέτρες στη χολή δεν προκαλούν συμπτώματα, όμως όταν ένας λίθος εμποδίσει τη ροή της χολής μπορεί να προκληθεί έντονος πόνος.

Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια

Ο κοιλιακός πόνος που διαρκεί περισσότερο από 30 λεπτά χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση. Η αναμονή δεν συνιστάται όταν ο πόνος είναι ξαφνικός και ιδιαίτερα έντονος ή όταν συνοδεύεται από έντονη αδιαθεσία.

Άμεση προσέλευση στα Επείγοντα απαιτείται όταν υπάρχει:

ξαφνικός και έντονος κοιλιακός πόνος,
πόνος που αντανακλά στην πλάτη και συνοδεύεται από εμετό,
κοιλιακός πόνος μαζί με πυρετό ή ρίγη,
κιτρίνισμα του δέρματος ή του λευκού των ματιών.

Σκούρα ούρα και ασυνήθιστα ανοιχτόχρωμα κόπρανα αποτελούν επίσης προειδοποιητικά σημάδια, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει ίκτερος.

Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να σχετίζονται με φλεγμονή ή λοίμωξη της χοληδόχου κύστης ή των χοληφόρων οδών, αλλά και με παγκρεατίτιδα.

Πώς είναι ο πόνος από τη χολολιθίαση

Ο λεγόμενος «κολικός της χολής» προκαλεί συνήθως σταθερό πόνο στο πάνω δεξιό ή στο πάνω κεντρικό τμήμα της κοιλιάς. Ο πόνος μπορεί να αντανακλά προς τον δεξιό ώμο ή την πλάτη.

Συνήθως διαρκεί περισσότερο από 30 λεπτά και μπορεί να επιμένει για αρκετές ώρες. Συχνά συνοδεύεται από ναυτία ή εμετό.

Οι κρίσεις εμφανίζονται αρκετές φορές μετά από βαριά γεύματα, καθώς η κατανάλωση τροφής προκαλεί σύσπαση της χοληδόχου κύστης για την απελευθέρωση χολής. Εάν ένας λίθος φράξει τον χοληφόρο πόρο, η ροή εμποδίζεται και μπορεί να προκληθεί έντονος πόνος.

Το επεισόδιο μπορεί να υποχωρήσει όταν ο λίθος μετακινηθεί και αποκατασταθεί η ροή. Ωστόσο, ακόμη και ένας πόνος που υποχωρεί χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση, καθώς μπορεί να επαναληφθεί.

Ο πόνος αρκεί για τη διάγνωση;

Όχι. Τα χαρακτηριστικά και η χρονική εμφάνιση του πόνου μπορεί να δώσουν ενδείξεις, όμως παρόμοια συμπτώματα μπορούν να προκαλέσουν και άλλες παθήσεις, όπως η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, το έλκος και η παγκρεατίτιδα.

Ο γιατρός αξιολογεί το ιστορικό και εξετάζει την κοιλιακή χώρα. Συνήθως μπορεί να ζητήσει υπερηχογράφημα και εξετάσεις αίματος, μεταξύ άλλων για τη λειτουργία του ήπατος.

Εάν υπάρχει υποψία ότι κάποιος λίθος βρίσκεται στον χοληδόχο πόρο και δεν εντοπίζεται στο υπερηχογράφημα, ενδέχεται να χρειαστούν επιπλέον απεικονιστικές εξετάσεις.

Η παρουσία λίθων στη χολή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυτοί ευθύνονται για κάθε πεπτικό σύμπτωμα. Πολλοί άνθρωποι έχουν χολόλιθους χωρίς να εμφανίζουν ενοχλήσεις, επομένως τα ευρήματα των εξετάσεων πρέπει να αξιολογούνται σε συνδυασμό με τα συμπτώματα.

Πότε χρειάζεται χειρουργείο

Οι πέτρες που εντοπίζονται τυχαία σε μια κατά τα άλλα φυσιολογική χοληδόχο κύστη και χοληφόρο δίκτυο συνήθως δεν χρειάζονται θεραπεία εφόσον δεν προκαλούν συμπτώματα.

Όταν οι χολόλιθοι προκαλούν συμπτώματα, η συνήθης θεραπευτική επιλογή είναι η λαπαροσκοπική αφαίρεση της χοληδόχου κύστης. Η απόφαση και ο χρόνος της επέμβασης εξαρτώνται από τα συμπτώματα, τυχόν επιπλοκές και τη γενικότερη κατάσταση του ασθενούς.

Οι πέτρες που βρίσκονται στον χοληδόχο πόρο χρειάζονται διαφορετική αντιμετώπιση. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να αφαιρεθούν με ERCP, μια ενδοσκοπική διαδικασία, ή κατά τη διάρκεια χειρουργικής επέμβασης.

Τι μπορείτε να κάνετε μέχρι την αξιολόγηση

Μέχρι να εξεταστείτε, είναι χρήσιμο να αποφεύγετε τρόφιμα ή ποτά που φαίνεται να προκαλούν τα συμπτώματα, ακολουθώντας παράλληλα τις οδηγίες του γιατρού σας.

Τα μεγάλα και λιπαρά γεύματα μπορεί να προκαλέσουν κρίσεις σε ορισμένους ασθενείς. Η καταγραφή των επεισοδίων και των πιθανών παραγόντων που τα προκαλούν, όπως ένα συγκεκριμένο γεύμα, μπορεί να βοηθήσει κατά την ιατρική αξιολόγηση.

Οι διατροφικές αλλαγές μπορεί να περιορίσουν την ενόχληση, αλλά δεν αντικαθιστούν την ιατρική εξέταση όταν αυτή είναι απαραίτητη.

Μύθοι για την «αποβολή» των πετρών

Δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία ότι πρακτικές όπως ο «καθαρισμός της χοληδόχου κύστης» με ελαιόλαδο ή χυμό λεμονιού μπορούν να προλάβουν ή να θεραπεύσουν τους χολόλιθους.

Αντίθετα, τέτοιες πρακτικές μπορεί να προκαλέσουν εμετό, διάρροια και κοιλιακό πόνο.

Ακόμη και μετά την αφαίρεση της χοληδόχου κύστης, το ήπαρ συνεχίζει να παράγει χολή, η οποία πλέον ρέει απευθείας στο λεπτό έντερο. Ορισμένοι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν διάρροια μετά την επέμβαση, ενώ τα επίμονα συμπτώματα χρειάζονται επανεκτίμηση.

Ο επίμονος ή επαναλαμβανόμενος πόνος μετά το φαγητό χρειάζεται διερεύνηση, ακόμη κι αν τελικά υποχωρήσει. Ιδιαίτερα ο έντονος πόνος, ο πυρετός και ο ίκτερος απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση.