Πολωνία: Έκτακτη σύγκληση του Κοινοβουλίου από τον Πρόεδρο εν μέσω θεσμικού χάους στη Βαρσοβία

Ο Πολωνός πρόεδρος ζήτησε το Σάββατο «αποκατάσταση της έννομης τάξης» και διέταξε την αστυνομία να άρει τον αποκλεισμό που επέβαλε η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ, τον οποίο προέτρεψε να αναλάβει την ευθύνη για το ξέσπασμα της κρίσης σχετικά με τη σύνθεση του Συνταγματικού Δικαστήριου.

Αφού παρέμεινε εντός του δικαστηρίου για αρκετές ώρες, ο Ναβρότσκι αποχώρησε από το κτίριο του ανώτατου δικαστικού οργάνου, σύμφωνα με το πολωνικό πρακτορείο ειδήσεων PAP. Πριν από την αναχώρησή του, ο πρόεδρος έδωσε εντολή στον εκπρόσωπο της Προεδρίας, Πάβελ Σεφερνάκερ, για την ανάγνωση επίσημου ανακοινωθέντος εξ ονόματός του.

«Απόψε υπήρξε παραβίαση της συνταγματικής τάξης της Πολωνίας και βίαιη κατάληψη συνταγματικού οργάνου του κράτους. Έχω κάνει διαβουλεύσεις με τον πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ο οποίος επίσης δεν θεωρεί νόμιμες τις ενέργειες των ανθρώπων που έχουν σφετεριστεί την εξουσία στο Συνταγματικό Δικαστήριο», ανακοίνωσε.

Ο πρόεδρος ζήτησε επίσης να «αποκατασταθεί η έννομη τάξη» και κάλεσε τις δυνάμεις ασφαλείας που έστειλε η κυβέρνηση του Τουσκ να «εγκαταλείψουν την περιοχή του δικαστηρίου».

Τέλος, ο πρόεδρος κάλεσε επειγόντως τις κοινοβουλευτικές αρχές για να «σταθεροποιήσουν» την κατάσταση και ισχυρίστηκε επίσης ότι διευκόλυνε την είσοδο στο Δικαστήριο του αντιπροέδρου του Συνταγματικού Δικαστήριου με βέτο, Μπαρτολομέι Σοχάνσκι.

«Ενόψει της απειλής για την εσωτερική ασφάλεια της Δημοκρατίας της Πολωνίας, ζητώ σήμερα επείγουσες διαβουλεύσεις με τη συμμετοχή εκπροσώπων των κοινοβουλευτικών δυνάμεων προκειμένου να επιτευχθεί η σταθεροποίηση της πολιτικής κατάστασης και να αποκατασταθεί η συνταγματική τάξη», κατέληξε στη σύντομη δήλωσή του.

Σε μεταγενέστερο δημοσίευμα, ο Σεφερνάκερ υπέδειξε τον Τουσκ ως την αιτία των επεισοδίων της Παρασκευής στη Βαρσοβία και τον προέτρεψε να αναλάβει τις ευθύνες του στο πλαίσιο αυτής της «κρατικής κρίσης».

Ο προεδρικός εκπρόσωπος κατήγγειλε ότι η φιλοδοξία του πρωθυπουργού να «αποκτήσει ακόμη περισσότερη εξουσία» όχι μόνο «θέτει σε κίνδυνο την πολωνική ασφάλεια», αλλά και «παρουσιάζει την Πολωνία σε ολόκληρο τον κόσμο ως μια ασταθή χώρα».

«Ο Ντόναλντ Τουσκ θα πρέπει να αναλάβει την πολιτική και νομική ευθύνη το συντομότερο δυνατό για αυτό που βλέπει σήμερα η Πολωνία και ολόκληρος ο κόσμος», είπε ο εκπρόσωπος της Προεδρίας, προτού διαβεβαιώσει ότι «η Πολωνία είναι και θα παραμείνει ένα σοβαρό κράτος» και ότι «δεν θα είναι μπανανία».

Η κρίση εκδηλώθηκε το απόγευμα της Παρασκευής, όταν η δικαστής Άννα Κόρβιν-Πιότροβσκα ανακοίνωσε ότι ανέλαβε την ηγεσία του Συνταγματικού Δικαστηρίου και διέταξε την αναστολή των καθηκόντων του προέδρου του, Μπόγκνταν Σβιέτσκοφσκι, και του αντιπροέδρου Μπαρτολομέι Σοχάνσκι. Η αστυνομία εισήλθε αργότερα στα κεντρικά γραφεία αφού έλαβε ειδοποίηση από την ίδια τη δικαστή που προειδοποίησε για «κίνδυνο για τη ζωή και τη σωματική ακεραιότητα» των δικαστών του δικαστηρίου.

Υποστηρικτές του κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS) της αξιωματικής αντιπολίτευσης, της Συνομοσπονδίας και άλλων δεξιών ομάδων, συμπεριλαμβανομένου του ηγέτη του PiS Γιάροσλαβ Κατσίνσκι και του πρώην πρωθυπουργού Ματέους Μοραβιέτσκι, συγκεντρώθηκαν έξω από το κτίριο κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Επεισόδια και συγκρούσεις μεταξύ των συγκεντρωμένων και της αστυνομίας καταγράφηκαν για μεγάλο μέρος της νύχτας.

Ο Ναβρότσκι, ο οποίος διέκοψε επίσημο ταξίδι στη Σενεγάλη για να επιστρέψει στην Πολωνία, μπήκε στα κεντρικά γραφεία μετά τα μεσάνυχτα με τον πρώτο πρόεδρο του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Ζμπίγκνιεφ Καπίνσκι, και τον επικεφαλής της Προεδρικής Καγκελαρίας, Ζμπίγκνιεφ Μπογκούτσκι.

Εκεί αντιμετώπισε λεκτικά τη δικαστή και άλλους συναδέλφους της, καθώς αρνήθηκε τη νομιμότητα της απόφασής της, ενώ ο Μπογκούτσκι την κατηγόρησε για εκτέλεση «πραξικοπήματος».

Η αντιπαράθεση αποτελεί μέρος του αγώνα μεταξύ της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τουσκ και του προέδρου Ναβρότσκι, συμμάχου του PiS, για τη νομιμότητα και τον έλεγχο του Συνταγματικού Δικαστηρίου, ενός θεσμού που αμφισβητήθηκε μετά τη δικαστική μεταρρυθμιση που προώθησε η προηγούμενη συντηρητική κυβέρνηση.

Οι δικαστές που υποστηρίζουν τη δικαστή ισχυρίζονται ότι μπορούν να αφαιρέσουν την κορυφή του δικαστηρίου από τα καθήκοντά τους, ενώ ο Ναβρότσκι και οι σύμμαχοί του θεωρούν αυτή την επιχείρηση παράνομη και την περιγράφουν ως «επίθεση» σε κρατικό θεσμό.

Ο Τουσκ υπερασπίστηκε την παρέμβαση και, σε μήνυμα από την πλατφόρμα X, έγραψε ότι «η εγκαθίδρυση του κράτους δικαίου είναι καθήκον μας». «Μετά από χρόνια παρανομίας του PiS, είναι μια δύσκολη, μερικές φορές επώδυνη διαδικασία και απαιτεί αποφασιστική δράση», είπε.