ΠΟΙΟΣ ΘΑ ΠΑΡΕΙ ΤΟ ΤΙΜΟΝΙ; ΜΑΧΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ ΣΤΟ ΙΡΑΝ

Μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ, το πολιτικό σύστημα της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν μπαίνει σε διαδικασία επιλογής νέου Ανώτατου Ηγέτη, ένα ζήτημα που καθορίζεται από κλειστές διαβουλεύσεις του κληρικού κατεστημένου. Ένας πιθανός παράγοντας σε αυτές τις συζητήσεις είναι ο Χασάν Χομεϊνί, εγγονός του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, του Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, ο οποίος θεωρείται σχετικά μετριοπαθής και διατηρεί σχέσεις με μεταρρυθμιστικούς κύκλους.

Ο Χομεϊνί δεν έχει κυβερνητική εμπειρία, όμως η συμβολική του θέση ως φύλακας του μαυσωλείου του παππού του, του δίνει επιρροή στο θρησκευτικό κατεστημένο. Κάποιοι αναλυτές εκτιμούν ότι μια πιο μετριοπαθής επιλογή θα μπορούσε να βοηθήσει στην αποκλιμάκωση των εσωτερικών εντάσεων, ειδικά μετά τις πολιτικές αναταραχές που συνδέθηκαν με γεγονότα όπως ο θάνατος της Μάχσα Αμίνι.

Μοτζτάμπα Χαμενεΐ

Ο Μοτζτάμπα θεωρείται ο πιο ισχυρός παρασκηνιακός παίκτης. Έχει βαθιές σχέσεις με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης και επιρροή σε σκληροπυρηνικούς κύκλους. Δεν είναι όμως υψηλόβαθμος κληρικός και η ιδέα διαδοχής από γιο σε πατέρα δεν είναι δημοφιλής στο θρησκευτικό κατεστημένο, κάτι που τον καθιστά πιθανό αλλά αμφιλεγόμενο υποψήφιο.

Αλιρεζά Αραφί

Ο Αραφί είναι τεχνοκρατικός κληρικός με εμπειρία σε θεσμικούς ρόλους, όπως στο Συμβούλιο των Φρουρών. Θεωρείται μετριοπαθής διοικητικός τύπος, όχι πολιτικός βαρέως βάρους. Θα μπορούσε να λειτουργήσει ως συμβιβαστική λύση, όμως δεν διαθέτει ισχυρή λαϊκή ή στρατιωτική βάση.

Μοχαμάντ Μεχντί Μιρμπαγκέρι

Ο Μιρμπαγκέρι εκπροσωπεί τη σκληρή γραμμή. Έχει εκφράσει ακραίες απόψεις υπέρ της θρησκευτικής σύγκρουσης με τη Δύση, γεγονός που τον καθιστά ιδεολογικά συνεπή αλλά διχαστικό. Μπορεί να στηριχθεί από συντηρητικούς, όμως θα συναντήσει αντιδράσεις διεθνώς και από μεταρρυθμιστές.

Χασέμ Χοσεΐνι Μπουσεχρί

Ο Μπουσεχρί είναι έμπειρος θεσμικός παράγοντας με ρόλο στην Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων. Δεν είναι ιδιαίτερα γνωστός στο ευρύ κοινό ούτε έχει ισχυρούς δεσμούς με το στρατιωτικό κατεστημένο, αλλά μπορεί να λειτουργήσει ως ρυθμιστής στη διαδικασία επιλογής. Θεωρείται χαμηλού προφίλ, θεσμικός παίκτης.

Η διαδικασία διαδοχής θα περάσει μέσα από θεσμούς όπως η Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων, που έχει τον τελικό λόγο για την επιλογή, και το Συμβούλιο των Φρουρών, το οποίο ελέγχει τους υποψηφίους. Η ισορροπία ανάμεσα σε μεταρρυθμιστικές και σκληροπυρηνικές δυνάμεις θα καθορίσει την επόμενη φάση της ιρανικής πολιτικής.

Παράλληλα, οι διεθνείς σχέσεις παραμένουν παράγοντας αστάθειας, ιδιαίτερα μετά τις εξελίξεις στο πυρηνικό πρόγραμμα και την αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία του 2015 επί προεδρίας Ντόναλντ Τραμπ. Οι αποφάσεις για τη διαδοχή θα επηρεάσουν όχι μόνο την εσωτερική πολιτική αλλά και τη στάση της χώρας στη διεθνή σκηνή.