Ποιοι γιορτάζουν σήμερα 27 Σεπτεμβρίου: Η συγκλονιστική ιστορία της Αγίας Ακυλίνας που οι Τούρκοι ήθελαν νεκρή δική τους

Ένα κορίτσι 19 ετών, ένας πατέρας που αλλαξοπίστησε από φόβο, μια μητέρα που δεν λύγισε ποτέ και ένα μυστικό που τρεις άντρες πήραν μαζί τους στον τάφο. Σήμερα, Κυριακή 27 Σεπτεμβρίου, η Ορθοδοξία τιμά τη μνήμη της Νεομάρτυρος Ακυλίνας από το Ζαγκλιβέρι Χαλκιδικής, μαζί με την Αγία Επιχάριτο, τον Άγιο Ζήνωνα Λαοδικείας και τον Μεγαλομάρτυρα Καλλίστρατο.

Ποιοι γιορτάζουν σήμερα

Σύμφωνα με το εορτολόγιο, σήμερα γιορτάζουν όσοι φέρουν τα ονόματα:

Ακυλίνα, Ακυλίνη, Ακυλήνη
Επίχαρις, Επιχάρια
Ζήνων
Καλλίστρατος, Καλλιστράτης, Καλλιστράτη

Μια κόρη ανάμεσα σε δύο πίστεις

Η ιστορία της Αγίας Ακυλίνας ξεκινά σαν οικογενειακό δράμα πολύ πριν μετατραπεί σε υπόθεση πίστης. Καταγόταν από το Ζαγκλιβέρι της Θεσσαλονίκης και μεγάλωσε με ευσεβείς γονείς. Η ζωή της όμως ανατράπηκε όταν ο πατέρας της σκότωσε έναν Τούρκο έπειτα από φιλονικία. Για να γλιτώσει την ποινή του θανάτου, επέλεξε να ασπαστεί τον μουσουλμανισμό.

Η μητέρα της Ακυλίνας, αντίθετα, δεν λύγισε. Έμεινε σταθερή στη χριστιανική πίστη και ανέλαβε η ίδια, κρυφά, να διδάσκει στην κόρη της την αρετή και το Ευαγγέλιο. Το αποτέλεσμα ήταν ένας σιωπηλός αλλά ανυποχώρητος αγώνας μέσα στην ίδια οικογένεια: ο πατέρας πίεζε την Ακυλίνα να ακολουθήσει τον δικό του δρόμο, η μητέρα την ενίσχυε να μείνει πιστή στον Χριστό.

Το μαρτύριο των 19 ετών

Ούτε οι πιέσεις του πατέρα της ούτε οι απειλές των Οθωμανικών αρχών κατάφεραν να κάμψουν την Ακυλίνα. Όταν τελικά οδηγήθηκε στο μαρτύριο, η ίδια της η μητέρα βάδιζε δίπλα της, ενθαρρύνοντάς την να μείνει σταθερή μέχρι το τέλος.

Μάρτυρες της εποχής αναφέρουν πως η νεαρή κοπέλα δεν φοβήθηκε να αντιμιλήσει στους Τούρκους, ελέγχοντάς τους ανοιχτά για τη θρησκεία τους. Η τιμωρία ήταν σκληρή: πολυήμερος ραβδισμός που τελικά της στοίχισε τη ζωή στις 27 Σεπτεμβρίου 1764, σε ηλικία μόλις 19 ετών.

Το φως πάνω από τον τάφο και το κρυφό λείψανο

Η ιστορία, όμως, δεν σταμάτησε με τον θάνατό της. Σύμφωνα με την παράδοση, οι Οθωμανικές αρχές θέλησαν να «οικειοποιηθούν» την Ακυλίνα ακόμα και νεκρή, διατάζοντας την ταφή της σε μουσουλμανικό νεκροταφείο κοντά σε τζαμί.

Αυτό που άλλαξε τα πάντα, λέει η παράδοση, ήταν ένα φως που κατέβηκε σαν αστέρι από τον ουρανό και στάθηκε ακριβώς πάνω από τον τάφο της. Το σημείο αυτό έδωσε το έναυσμα σε χριστιανούς κατοίκους του Ζαγκλιβερίου να κλέψουν το σώμα της τη νύχτα και να το μεταφέρουν σε ασφαλές μέρος.

Τρία ονόματα συνδέονται με αυτή την τολμηρή ενέργεια: Τσόπλας, Καλημέρης και Μπούκλας. Οι τρεις άνδρες φέρεται να ορκίστηκαν να μην αποκαλύψουν ποτέ σε κανέναν πού έκρυψαν το ιερό λείψανο, από φόβο μήπως καταλήξει και πάλι στα χέρια των Οθωμανών. Ο όρκος αυτός τηρήθηκε μέχρι τέλους — και έτσι, μέχρι σήμερα, η τοποθεσία του λειψάνου παραμένει άγνωστη. Γενιές χριστιανών έχουν φύγει από τη ζωή με τον καημό να προσκυνήσουν τα άγια οστά της, ενώ ο επιβλητικός ναός που έχει χτιστεί προς τιμήν της παραμένει, όπως λέγεται, «ελλιπής» χωρίς αυτή την ευλογία.

Γιατί η γιορτή της άλλαξε ημερομηνία

Η Αγία Ακυλίνα δεν γιορταζόταν πάντα στις 27 Σεπτεμβρίου. Μέχρι το 1957 η μνήμη της τιμούνταν στις 24 Απριλίου, καθώς οι κάτοικοι του Ζαγκλιβερίου ήθελαν να συνδέσουν τη δική της γιορτή με εκείνη του Αγίου Γεωργίου, στο όνομα του οποίου ήταν αφιερωμένος ο κεντρικός ναός του χωριού.

Η μετατόπιση στις 27 Σεπτεμβρίου, ημέρα του πραγματικού μαρτυρίου της, έγινε επίσημη το 1957, ενώ εδραιώθηκε οριστικά το 1984, όταν συστάθηκε δεύτερη ενορία στο χωριό αφιερωμένη αποκλειστικά στην Αγία Ακυλίνα και ξεκίνησε η ανέγερση νέου, μεγαλοπρεπούς ναού στη μνήμη της.

Η ξεχασμένη Ακολουθία και η αναβίωση της υμνογραφίας

Σε χειρόγραφο που εντοπίστηκε στον ναό του Αγίου Γεωργίου στο Ζαγκλιβέρι διασώθηκε μια παλαιότερη Ακολουθία αφιερωμένη στην Ακυλίνα, η οποία ψαλλόταν έως το 1969. Κάτοχός της αναφέρεται ο μοναχός Πολύκαρπος Αθ. Γιακούδης Παντοκρατορινός, ενώ ο συνθέτης της παραμένει άγνωστος. Περιλάμβανε Εσπερινό, Όρθρο, τη Λειτουργία, καθώς και τον βίο και το μαρτύριο της Αγίας.

Το 1969 ο γνωστός υμνογράφος της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης, συνέθεσε νέα Ακολουθία, η οποία ψάλλεται μέχρι σήμερα κάθε χρόνο στη γιορτή της. Το 1980 ο ίδιος υμνογράφος εμπλούτισε το έργο του με Χαιρετισμούς και Εγκώμια αφιερωμένα στην παρθενομάρτυρα.

Η πρώτη εικόνα της Αγίας

Η παλαιότερη γνωστή απεικόνιση της Ακυλίνας χρονολογείται στο 1858 και αποδίδεται στον ιεροδιάκονο Ιερόθεο της Ιεράς Μονής Λογγοβάρδας, ο οποίος αργότερα διετέλεσε επίσκοπος Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου. Στο έργο αυτό εικονίζονται όλοι οι νεομάρτυρες της μεταβυζαντινής περιόδου, με την Ακυλίνα να απεικονίζεται μαζί με δύο ακόμα αγίες γυναίκες, την Κυράννα και την Άργυρη.