24 εκατομμύρια για μια… δεύτερη ευκαιρία
Υπάρχουν σκάνδαλα που προκαλούν οργή επειδή αφορούν πολλά χρήματα. Και υπάρχουν εκείνα που προκαλούν διπλή οργή, επειδή τα χρήματα προορίζονταν για κάτι που πραγματικά είχε νόημα. Το πρόγραμμα «Εκπαίδευση και Πιστοποίηση Κρατουμένων» ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.
Επρόκειτο για μια δράση 24 εκατομμυρίων ευρώ, ενταγμένη στο ΕΣΠΑ, με έναν στόχο που λίγοι θα μπορούσαν να αμφισβητήσουν, να δώσει σε χιλιάδες κρατουμένους δεξιότητες, πιστοποίηση και μια ρεαλιστική προοπτική επανένταξης στην κοινωνία και στην αγορά εργασίας μετά την αποφυλάκισή τους. Στα χαρτιά, από τα πιο αξιοπρεπή πράγματα που μπορεί να κάνει ένα κράτος για ανθρώπους που το σύστημα συνήθως ξεχνά. Στην πράξη, μια υπόθεση που σήμερα, σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, βρίσκεται σε φακέλους εισαγγελέων.
Απόφαση Απένταξης και Πληρωμές
Και το χειρότερο δεν είναι αυτό που φέρεται να συνέβη. Είναι ότι, ενώ κάποιοι γνώριζαν, για πάνω από έναν χρόνο δεν έγινε σχεδόν τίποτα.
Ποιος πήρε τα χρήματα και τι αγοράστηκε
Ανάδοχος του έργου ήταν το Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης «Άποψη», συμφερόντων του επιχειρηματία Χαράλαμπου Ζαφειρόπουλου, ένα όνομα που οι αναγνώστες θα συναντήσουν και πίσω από την τεχνική εταιρεία ΖΙΤΑΚΑΤ και έναν ευρύτερο όμιλο εκπαιδευτικών δομών που τα τελευταία χρόνια έχει σαρώσει συμβάσεις κατάρτισης. Δεν μιλάμε για έναν περιστασιακό ανάδοχο. Μιλάμε για έναν παίκτη που ξέρει πολύ καλά πώς λειτουργεί η αγορά των επιδοτούμενων προγραμμάτων.
Μεγάλο μέρος του προϋπολογισμού πήγε σε εξοπλισμό, δηλαδή χιλιάδες tablet, ηλεκτρονικοί υπολογιστές, διαδραστικοί πίνακες. Και εδώ ανοίγει το πρώτο ερώτημα. Αγοράστηκαν περίπου 7.500 tablet, τη στιγμή που οι καταρτιζόμενοι κρατούμενοι ήταν λιγότεροι από 4.200. Πού βρίσκονται σήμερα τα υπόλοιπα, τα πάνω από 3.000 που, σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, παραδόθηκαν «προς φύλαξη» στους διευθυντές των φυλακών; Και πού βρίσκονται όσα φέρονται να χρησιμοποιήθηκαν;
Πιο σοβαρό όμως είναι το δεύτερο. Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί από την έκθεση επιτόπιας επαλήθευσης, ο ανάδοχος τιμολόγησε τον εξοπλισμό προς περίπου 5,36 εκατομμύρια ευρώ, δηλαδή στο αρχικά συμβασιοποιημένο ποσό, ενώ το πραγματικό κόστος αγοράς φέρεται να ήταν περίπου 3,70 εκατομμύρια. Συνεπώς, άλλο ποσό πλήρωσε, άλλο ζήτησε. Αν αυτό επιβεβαιωθεί, τότε πρόκειται για το ζουμί της υπόθεσης.
Η σύμβαση που άλλαξε και ο προϋπολογισμός που δεν άλλαξε
Η σύμβαση, που είχε περάσει από το Ελεγκτικό Συνέδριο, προέβλεπε εκπαίδευση διά ζώσης. Στην πράξη, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δει το φως, η πλειονότητα των μαθημάτων έγινε εξ αποστάσεως με μικρότερο κόστος για τον ανάδοχο. Και το κρίσιμο, ο προϋπολογισμός των 24 εκατομμυρίων έμεινε ίδιος. Πρόκειται για το είδος της «αλλαγής» που, αν γίνει νόμιμα και εξαρχής, διευρύνει τον ανταγωνισμό και ρίχνει το κόστος. Όταν γίνεται εκ των υστέρων και στο παρασκήνιο, αλλάζει ποιος κερδίζει και πόσο. Και είναι ενδεικτικό ότι ακόμη και σήμερα, όπως έχει επισημανθεί δημοσίως, παραμένει άγνωστο ποιος ακριβώς προχώρησε στην τροποποίηση. Σε μια δημοκρατία που σέβεται τους πολίτες της, αυτό το ερώτημα δεν μένει αναπάντητο επί μήνες.
Οι «μαύρες τρύπες» της υλοποίησης
Όσο προχωρά κανείς στα ευρήματα, τόσο η εικόνα γίνεται πιο δυσάρεστη. Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί:
Από τους περίπου 4.200 καταρτιζόμενους, γύρω στους 1.000, σχεδόν ο ένας στους τέσσερις, αποχώρησαν σε διάφορες φάσεις. Οι θέσεις τους δεν αναπληρώθηκαν. Κι όμως το αντικείμενο της κατάρτισης, και άρα η αμοιβή, φέρεται να έμεινε αμετάβλητο. Πληρώθηκαν δηλαδή μαθήματα που δεν έγιναν;
Καταγράφηκαν συνεδρίες που, με την κοινή λογική, δεν θα μπορούσαν να έχουν γίνει, μετά την αποφυλάκιση κρατουμένων, μετά τη μεταγωγή τους σε άλλη φυλακή, σε ημέρες που βρίσκονταν στα δικαστήρια, ακόμη και μήνες πριν καν ξεκινήσει το πρόγραμμα. Τα παρουσιολόγια της διά ζώσης λειτουργίας φέρονται να μην έφεραν υπογραφές κρατουμένων. Και παρά τις τεράστιες απουσίες που στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση φτάνουν, σύμφωνα με τα στοιχεία, κοντά στο 93%, δόθηκαν βεβαιώσεις συμμετοχής σχεδόν σε όλους.
Υπάρχει και η πτυχή των συμβούλων. Σε μεγάλο ποσοστό του δείγματος που ελέγχθηκε, ο φορέας φέρεται να μην άσκησε ουσιαστικό έλεγχο στα προσόντα τους. Και σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμβουλοι πιστοποιήθηκαν μέσω προγράμματος που υλοποίησε ο ίδιος ο ανάδοχος. Δηλαδή ο ίδιος έκρινε και τον εαυτό του.
Το άθροισμα αυτών των ευρημάτων δείχνουν ένα μοτίβο. Και αυτό το μοτίβο οδήγησε στην απένταξη του έργου από το ΕΣΠΑ.
Η σιωπή που βαραίνει περισσότερο από τα ίδια τα ευρήματα
Ας είμαστε δίκαιοι σε ένα σημείο, ο διαγωνισμός και η υλοποίηση του προγράμματος ξεκίνησαν επί προηγούμενης ηγεσίας. Η σύμβαση φέρει την υπογραφή του τότε υφυπουργού Προστασίας του Πολίτη, ενώ το έργο «έτρεξε» στη θητεία προκατόχων στη Γενική Γραμματεία Αντεγκληματικής Πολιτικής.
Όμως το πολιτικό ζήτημα δεν είναι μόνο ποιος υπέγραψε. Είναι ποιος γνώριζε και τι έκανε. Διότι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, η σημερινή ηγεσία της Γραμματείας είχε στα χέρια της τα στοιχεία και το πόρισμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου εδώ και περίπου έναν χρόνο. Ο φάκελος με τις ενδείξεις παραποίησης της σύμβασης θα έπρεπε να είχε σταλεί άμεσα στη Δικαιοσύνη. Αντ’ αυτού, ακολούθησε σιωπή, μέχρι που η υπόθεση δεν μπορούσε πια να μείνει κρυφή.
Και όταν επιτέλους κινήθηκε διοικητική έρευνα (ΕΔΕ), το ερώτημα που τίθεται είναι αν γίνεται προσπάθεια να περιοριστεί σε επίπεδο χαμηλόβαθμων υπαλλήλων, την στιγμή που οι κρίσιμες αποφάσεις, εξ ορισμού, δεν λαμβάνονται από υπαλλήλους γραφείου. Αν αυτό συμβαίνει, τότε ξεπερνά το επίπεδο σκανδαλου διαχείρισης και σημαίνει ότι μιλάμε για μια δεύτερη, διοικητική προσπάθεια να μην φτάσει η ευθύνη εκεί που πρέπει.
Τι πρέπει να γίνει τώρα
Η υπόθεση, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, βρίσκεται ήδη στα χέρια του Οικονομικού Εισαγγελέα, της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας και της Εισαγγελίας Πρωτοδικών, ενώ βουλευτές της αντιπολίτευσης τη μεταφέρουν στη Βουλή. Καλό είναι. Αλλά οι πολίτες δικαιούνται κάτι πιο συγκεκριμένο από την είδηση ότι… έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη….
Δικαιούνται απαντήσεις σε τρία ερωτήματα. Πρώτον, υπήρξε ζημία για το ελληνικό Δημόσιο, και πόση; Δεύτερον, ποιος πήρε τις κρίσιμες αποφάσεις ήδη από την τροποποίηση της σύμβασης μέχρι την έγκριση των πληρωμών; Τρίτον, γιατί, ενώ τα στοιχεία υπήρχαν, η αρμόδια ηγεσία επέλεξε τη σιωπή αντί της παραπομπής στη Δικαιοσύνη;
Σε μια υπόθεση που αφορά 24 εκατομμύρια ευρώ δημόσιου και ευρωπαϊκού χρήματος, και μάλιστα χρήματος που υποτίθεται ότι θα έδινε μια δεύτερη ευκαιρία στους πιο αδύναμους, η διαφάνεια και η λογοδοσία ειναι υποχρεωτική.
Και αν, στο τέλος της διαδρομής, αποδειχθούν πολιτικές και διοικητικές ευθύνες, τότε κάποιοι θα κληθούν να λογοδοτήσουν, όχι οι κλητήρες, αλλά εκείνοι που πραγματικά αποφάσισαν. Η ελάχιστη οφειλή προς τους πολίτες είναι να μη σταματήσει η έρευνα στο πρώτο, βολικό σκαλοπάτι.
Το VoiceNews θα συνεχίσει να παρακολουθεί την υπόθεση.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
