Οι Πανελλήνιες του 2026 εξελίσσονται ξανά σε μια σκληρή διαδικασία μαζικού αποκλεισμού, με την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής να λειτουργεί ως φίλτρο που κόβει χιλιάδες υποψηφίους πριν καν ανοίξουν οι πόρτες των πανεπιστημίων. Το αφήγημα της «αναβάθμισης των σπουδών» καταρρέει μπροστά στην πραγματικότητα: δεκάδες χιλιάδες μαθητές διαβάζουν επί χρόνια, εξαντλούνται ψυχολογικά και οικονομικά, αλλά στο τέλος βρίσκονται εκτός ΑΕΙ όχι επειδή δεν προσπάθησαν, αλλά επειδή το σύστημα αποφάσισε ότι μόνο οι “λίγοι” χωρούν.

Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί και ταυτόχρονα σοκαριστικοί. Ένας στους τρεις μαθητές των ΓΕΛ μένει εκτός πανεπιστημίων, ενώ στα ΕΠΑΛ το ποσοστό αποκλεισμού ξεπερνά το 50%. Οι Πανελλαδικές έχουν μετατραπεί σε εξετάσεις απόρριψης και όχι αξιολόγησης. Δεν μετρά πλέον μόνο ο κόπος, η συνέπεια ή η πρόοδος του μαθητή. Μετρά κυρίως αν θα περάσει το «θεσμικό φίλτρο» της ΕΒΕ, ένα όριο που λειτουργεί σαν κόφτης ονείρων.

Και όλα αυτά συμβαίνουν την ώρα που χιλιάδες θέσεις στα δημόσια πανεπιστήμια μένουν κενές. Αμφιθέατρα αδειάζουν, τμήματα υποβαθμίζονται και ολόκληρες σχολές βλέπουν τους φοιτητές να εξαφανίζονται. Το παράδοξο είναι εξοργιστικό: η χώρα έχει ανάγκη από νέους επιστήμονες, αλλά το ίδιο το σύστημα τους πετά έξω από την ανώτατη εκπαίδευση.

Την ίδια στιγμή, η εκπαιδευτική αγορά γεμίζει με ιδιωτικά κολέγια και ιδιωτικά πανεπιστήμια που εμφανίζονται ως “σωτήρια λύση” για όσους κόβονται από την ΕΒΕ. Όσο πιο ψηλά σηκώνεται το τείχος αποκλεισμού στα δημόσια ΑΕΙ, τόσο περισσότερο ενισχύεται η ιδιωτική εκπαίδευση. Οι οικογένειες καλούνται ουσιαστικά να πληρώσουν ξανά για ένα δικαίωμα που θα έπρεπε να είναι δημόσιο και προσβάσιμο.

Η κατάσταση στις Θετικές Σπουδές αποτυπώνει το αδιέξοδο με τον πιο βίαιο τρόπο. Παρά τα εκατοντάδες διαθέσιμα τμήματα, οι υποψήφιοι λιγοστεύουν δραματικά, καθώς η πίεση της ΕΒΕ και η αβεβαιότητα σπρώχνουν μαθητές σε άλλες επιλογές ή εκτός συστήματος. Ένα εκπαιδευτικό μοντέλο που αντί να ενθαρρύνει τη γνώση, αποθαρρύνει τη συμμετοχή, δεν μπορεί να θεωρείται επιτυχημένο.

Οι μαθητές δεν είναι αριθμοί σε στατιστικούς πίνακες. Δεν μπορεί μια ολόκληρη γενιά να βιώνει την αγωνία, την πίεση και την οικονομική αιμορραγία των Πανελλαδικών μόνο και μόνο για να ακούσει στο τέλος ότι «δεν χωρά». Η ΕΒΕ δεν εξυγιαίνει την εκπαίδευση. Δημιουργεί αποκλεισμούς, κοινωνικές ανισότητες και ένα σύστημα δύο ταχυτήτων, όπου οι οικονομικά ισχυρότεροι βρίσκουν πάντα διέξοδο και οι υπόλοιποι μένουν πίσω.

Οι Πανελλαδικές δεν μπορούν να συνεχίσουν να είναι ένας μηχανισμός κοπής υποψηφίων. Η πρόσβαση στη δημόσια ανώτατη εκπαίδευση πρέπει να αποτελεί δικαίωμα και όχι προνόμιο για λίγους.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

Πανελλήνιες 2026: Το πανό οικοδομής στο μοσχάτο που συγκίνησε το διαδίκτυο