Παγωμένος χειμώνας στην Ουκρανία: Πώς ένα πλήγμα σε σταθμό θέρμανσης βυθίζει ολόκληρες συνοικίες στο σκοτάδι και το κρύο

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Η Ουκρανία βιώνει τον πιο σκληρό χειμώνα από την έναρξη της ρωσικής εισβολής, με τις θερμοκρασίες να παραμένουν κάτω από το μηδέν και τις ρωσικές επιθέσεις να στοχεύουν συστηματικά τις ενεργειακές υποδομές. Το αποτέλεσμα είναι χιλιάδες νοικοκυριά να μένουν χωρίς θέρμανση και ρεύμα, σε συνθήκες που απειλούν άμεσα τη δημόσια υγεία.

Ιδιαίτερα ευάλωτη αποδεικνύεται η δομή της κεντρικής θέρμανσης, κληρονομιά της σοβιετικής εποχής. Σε πολλές ουκρανικές πόλεις, τεράστιοι θερμοηλεκτρικοί σταθμοί θερμαίνουν νερό το οποίο διοχετεύεται μέσω εκτεταμένου δικτύου σωληνώσεων σε ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα. Ένα και μόνο πλήγμα σε τέτοια εγκατάσταση αρκεί για να στερήσει τη θέρμανση από δεκάδες χιλιάδες κατοίκους.

 

Σύμφωνα με τις ουκρανικές αρχές, όλοι οι μεγάλοι θερμικοί σταθμοί παραγωγής έχουν δεχθεί επιθέσεις από την έναρξη του πολέμου. Πολλές από αυτές τις μονάδες παράγουν ταυτόχρονα και ηλεκτρική ενέργεια, γεγονός που σημαίνει ότι τα πλήγματα βυθίζουν ολόκληρες περιοχές τόσο στο κρύο όσο και στο σκοτάδι.

Το Κίεβο στο στόχαστρο

Η πρωτεύουσα Κίεβο έχει δεχθεί ιδιαίτερα σφοδρούς βομβαρδισμούς φέτος, με επιθέσεις σε θερμοηλεκτρικούς σταθμούς και υποσταθμούς που αντλούν και διανέμουν το ζεστό νερό. Ο δήμαρχος Βιτάλι Κλίτσκο έχει δηλώσει ότι περίπου 3.500 πολυκατοικίες έχουν μείνει χωρίς θέρμανση.

Οι περισσότεροι κάτοικοι ζουν σε πολυώροφα συγκροτήματα τύπου panelki, μαζικής κατασκευής από προκατασκευασμένα πάνελ σκυροδέματος, που ανεγέρθηκαν τις δεκαετίες του 1950 και 1960 για να καλύψουν τη μεταπολεμική στεγαστική κρίση. Το σύστημα κεντρικής θέρμανσης θεωρούνταν αποδοτικό, καθώς μπορούσε να εξυπηρετήσει ολόκληρες συνοικίες. Ωστόσο, η συγκεντρωτική του φύση το καθιστά εξαιρετικά ευάλωτο σε στρατιωτικά πλήγματα.

Παράλληλα, οι διακοπές ρεύματος στην πρωτεύουσα είναι συχνές, με την ηλεκτροδότηση να περιορίζεται σε τρεις ή τέσσερις ώρες ημερησίως σε ορισμένες περιπτώσεις. Οι αρχές έχουν στήσει θερμαινόμενες σκηνές για την προσωρινή φιλοξενία πολιτών που αναζητούν ζεστασιά.

Ο φετινός χειμώνας καταγράφει ακραίες τιμές. Στις 2 Φεβρουαρίου, μετεωρολογικός σταθμός στο Κίεβο κατέγραψε -20,7°C, ενώ οι μέσες ημερήσιες θερμοκρασίες παραμένουν κάτω από το μηδέν. Υπάρχουν αναφορές για ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους από το ψύχος, ενώ σε περιοχές όπου κατέρρευσαν και τα υδροδοτικά δίκτυα, κάτοικοι αναγκάζονται να σκάβουν πρόχειρους λάκκους αποχέτευσης.

Η κρίση δεν περιορίζεται στην πρωτεύουσα. Στην Οδησσός, περίπου 300.000 άνθρωποι έμειναν χωρίς ρεύμα και νερό μετά από ρωσική επίθεση, σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Ολεξίι Κουλέμπα. Στην Ντνίπρο, περισσότεροι από 10.000 καταναλωτές στερήθηκαν τη θέρμανση.

Οι επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές επηρεάζουν και τα εφεδρικά συστήματα. Γεννήτριες και συστοιχίες μπαταριών συχνά δεν επαρκούν ή αδυνατούν να λειτουργήσουν λόγω έλλειψης καυσίμων και τεχνικών βλαβών.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την αποστολή 447 γεννητριών έκτακτης ανάγκης, διαμηνύοντας ότι δεν θα επιτρέψει «να παγώσει η Ουκρανία μέχρι υποταγής».

Την ίδια ώρα, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης της δημοτικής αρχής του Κιέβου δημοσιεύθηκαν εικόνες με κεριά τοποθετημένα κάτω από τούβλα ως αυτοσχέδια πηγή θερμότητας — μια πρακτική επικίνδυνη και ελάχιστα αποτελεσματική, καθώς αυξάνει τη θερμοκρασία μόλις κατά 1-2 βαθμούς Κελσίου.

Η ενεργειακή αρχιτεκτονική που σχεδιάστηκε για μαζική εξυπηρέτηση ολόκληρων πόλεων αποδεικνύεται σήμερα στρατηγικό μειονέκτημα. Σε έναν πόλεμο όπου οι υποδομές αποτελούν βασικό στόχο, η κεντρική θέρμανση μετατρέπεται από πλεονέκτημα αποδοτικότητας σε κρίσιμο σημείο ευπάθειας, με το κόστος να το πληρώνουν κυρίως οι άμαχοι.