Παγκόσμια αγορά πετρελαίου: Η επόμενη μέρα μετά τον πόλεμο με το Ιράν και ο κίνδυνος αναζωπύρωσης των τιμών
Η παγκόσμια οικονομία κατάφερε να απορροφήσει με αναπάντεχη ευκολία την απώλεια άνω του 1 δισεκατομμυρίου βαρελιών πετρελαίου από την έναρξη των εχθροπραξιών με το Ιράν. Αν και ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη προκάλεσε αρχικά φόβους για μια μη αναστρέψιμη ενεργειακή κρίση, τα διεθνή συστήματα αποδείχθηκαν ανθεκτικά.
Η τιμή του Brent, αφού κατέγραψε ένα υψηλό στα 126 δολάρια τον Απρίλιο, υποχώρησε τελικά σε επίπεδα χαμηλότερα από εκείνα που επικρατούσαν πριν από την έναρξη του πολέμου, επιβεβαιώνοντας τη μειωμένη εξάρτηση των σύγχρονων οικονομιών από το πετρέλαιο σε σύγκριση με τη δεκαετία του 1970.
Οι τρεις καταλύτες που απέτρεψαν το ενεργειακό κραχ
Η αποφυγή του χειρότερου δυνατού σεναρίου οφείλεται κυρίως σε τρεις παράγοντες:
Εναλλακτικές διαδρομές: Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διοχέτευσαν τις εξαγωγές τους εκτός των στενών.
Η στάση της Κίνας: Ο μεγαλύτερος εισαγωγέας παγκοσμίως περιόρισε τις αγορές του, στηριζόμενος στα τεράστια εγχώρια αποθέματά του και την αυξημένη χρήση ηλεκτρικών οχημάτων.
Στρατηγικά αποθέματα: Ενεργοποιήθηκε η μεγαλύτερη συντονισμένη αποδέσμευση αποθεμάτων στην ιστορία από τα κράτη-μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), προσφέροντας 400 εκατομμύρια βαρέλια στην αγορά.
Μια αγορά χωρίς δίχτυ ασφαλείας και με αυξημένο κόστος
Παρά την πρόσφατη προκαταρκτική συμφωνία ειρήνης, η επιστροφή στην κανονικότητα είναι πλασματική. Οι ζημιές στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής από τις ιρανικές επιθέσεις θα χρειαστούν χρόνια για να αποκατασταθούν πλήρως.
Το κυριότερο πρόβλημα είναι ότι η παγκόσμια αγορά λειτουργεί πλέον χωρίς μαξιλάρι ασφαλείας, καθώς τα στρατηγικά αποθέματα έχουν εξαντληθεί. Η αναπλήρωσή τους αποτελεί ένα εξαιρετικά δαπανηρό έργο, με το κόστος να υπολογίζεται ότι θα ξεπεράσει τα 70 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η αβεβαιότητα της εκεχειρίας και οι μελλοντικές προβλέψεις
Καθώς η 60ήμερη εκεχειρία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης πλησιάζει στη λήξη της, οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν προχωρούν με αργούς ρυθμούς.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ήδη αναθεωρήσει προς τα πάνω τις εκτιμήσεις της για τις τιμές του πετρελαίου την περίοδο 2027-2028, τοποθετώντας τες μεταξύ 65 και 75 δολαρίων ανά βαρέλι. Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι οι επενδυτές υποτιμούν τον κίνδυνο νέων ξαφνικών διαταραχών, καθώς η παραμικρή νέα ένταση στον Περσικό Κόλπο μπορεί να προκαλέσει βίαιες διακυμάνσεις στις τιμές, με κάθε αύξηση 5 δολαρίων να κοστίζει 190 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως στην παγκόσμια οικονομία.
