Ουκρανία: «Μαύρη τρύπα» 1,2 δισ. δολαρίων στις στρατιωτικές προμήθειες από έρευνα των New York Times.

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Απόρρητοι κρατικοί έλεγχοι που εξασφάλισαν οι New York Times αποκαλύπτουν ένα σύστημα στρατιωτικών προμηθειών γεμάτο κακοδιαχείριση, υπερκοστολογήσεις και συμβάσεις που συνέχισαν να δίνονται ακόμη και σε εταιρείες οι οποίες βρίσκονταν υπό έρευνα ή είχαν αποτύχει να παραδώσουν προηγούμενες παραγγελίες. Μόνο το 2024, σύμφωνα με τους ελέγχους, η Ουκρανία έχασε περίπου 1,2 δισ. δολάρια από απάτες, σπατάλη και κακοδιαχείριση.

Το 2024, την ώρα που οι ρωσικές δυνάμεις επιτίθεντο σε γραμμές χαρακωμάτων στην ανατολική Ουκρανία, τα ουκρανικά πληρώματα πυροβολικού άνοιγαν πυρ. Ωστόσο, ορισμένα από τα βλήματα όλμων, αντί να εκρήγνυνται κοντά στις προελαύνουσες ρωσικές δυνάμεις, έβγαιναν από τους σωλήνες χωρίς την αναμενόμενη ισχύ ή έπεφταν στο έδαφος με έναν υπόκωφο θόρυβο, σηκώνοντας απλώς σύννεφα σκόνης.

Όπως αποδείχθηκε, ένα ουκρανικό εργοστάσιο όπλων είχε προμηθεύσει τον στρατό με χιλιάδες ελαττωματικά βλήματα όλμων. Ο διευθυντής του εργοστασίου, Λεονίντ Σίμαν, συνελήφθη αργότερα και κατηγορήθηκε σε μία από τις πιο γνωστές δημόσιες υποθέσεις απάτης στην αμυντική βιομηχανία της χώρας.

Κι όμως, ακόμη και όταν οι αρμόδιοι είχαν διαπιστώσει ότι παραδίδονταν ελαττωματικά πυρομαχικά, η ουκρανική Υπηρεσία Αμυντικών Προμηθειών εξακολουθούσε να αναθέτει νέες συμβάσεις στο εργοστάσιο του Σίμαν, σύμφωνα με κυβερνητικούς ελέγχους που περιήλθαν στην κατοχή των New York Times.

Η υπόθεση αυτή, σύμφωνα με την έρευνα της αμερικανικής εφημερίδας, αντανακλά ένα ευρύτερο και επίμονο φαινόμενο στη διάρκεια του πολέμου. Επτά από τους δέκα μεγαλύτερους στρατιωτικούς προμηθευτές της Ουκρανίας εξασφάλισαν νέες δουλειές παρά το γεγονός ότι βρίσκονταν σε εξέλιξη ποινικές έρευνες για απάτη, είχαν αποτύχει να εκτελέσουν προηγούμενες συμβάσεις ή είχαν συλληφθεί κορυφαία στελέχη τους για διαφθορά.

Ο Σίμαν, για παράδειγμα, βρισκόταν ήδη στο επίκεντρο πολλαπλών ερευνών από υπηρεσίες καταπολέμησης της διαφθοράς, μεταξύ άλλων για υπεξαίρεση και απάτη, όταν κέρδισε την πρώτη μεγάλη σύμβαση για τους όλμους. Η κυβέρνηση του ανέθεσε συμφωνία ύψους 280 εκατ. δολαρίων, ενώ ο ίδιος βρισκόταν ελεύθερος με εγγύηση αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για διαφθορά.

Εταιρείες έπαιρναν συμβάσεις χωρίς να έχουν αποδείξει ότι μπορούσαν να τις εκτελέσουν

Εμπιστευτικές εκθέσεις της Κρατικής Υπηρεσίας Ελέγχου και ενός εσωτερικού ελεγκτικού τμήματος του ουκρανικού υπουργείου Άμυνας σκιαγραφούν ένα σύστημα στρατιωτικών προμηθειών γεμάτο δυσλειτουργίες.

Προειδοποιητικές ενδείξεις αγνοούνταν, ενώ σπάνια υπήρχαν συνέπειες για εταιρείες που υπερχρέωναν το κράτος ή αποτύγχαναν να παραδώσουν όσα είχαν συμφωνήσει.

Σύμφωνα με τους ελεγκτές, εταιρείες κέρδιζαν συμβάσεις χωρίς να αποδεικνύουν ότι ήταν σε θέση να προμηθεύσουν τα όπλα ή ακόμη και χωρίς να διαθέτουν τις απαραίτητες άδειες. Οι ελεγκτές εντόπισαν 18 εταιρείες που υπέγραψαν νέες συμφωνίες παρότι είχαν ήδη αθετήσει προηγούμενες. Έξι από αυτές δεν είχαν καταφέρει να εκτελέσουν ούτε μία σύμβαση.

Μέσω αυτού του συστήματος, όπως σημειώνουν οι Times, πλούτισαν στρατιωτικοί προμηθευτές από ολόκληρο τον κόσμο, από ουκρανικές και αμερικανικές επιχειρήσεις έως τον πλουσιότερο έμπορο όπλων παγκοσμίως.

Οι εσωτερικοί κυβερνητικοί έλεγχοι κατέληξαν ότι μόνο το 2024 η Ουκρανία έχασε περίπου 1,2 δισ. δολάρια εξαιτίας απάτης, σπατάλης και κακοδιαχείρισης.

Οι απώλειες αυτές, οι οποίες δεν είχαν δημοσιοποιηθεί, συσσωρεύονταν την ίδια περίοδο κατά την οποία ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι απηύθυνε επανειλημμένες εκκλήσεις στους συμμάχους για περισσότερα όπλα και οικονομική βοήθεια.

«Ο στρατός δεν παίρνει όσα χρειάζεται και ο προϋπολογισμός συρρικνώνεται εξαιτίας των μη παραδόσεων και των υπερπληρωμών», δήλωσε στους Times ο Ταμερλάν Βαχάμποφ, πρώην σύμβουλος της Υπηρεσίας Αμυντικών Προμηθειών.

«Ως αποτέλεσμα, δεν έχουμε χρήματα για να παραγγείλουμε περισσότερα όπλα. Και δεν έχουμε την ποσότητα πυρομαχικών που χρειαζόμαστε. Και αυτό είναι ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο».

126 εκατ. δολάρια χάθηκαν από ακριβότερες προσφορές

Περίπου 126 εκατ. δολάρια χάθηκαν επειδή παρακάμφθηκαν φθηνότερες προσφορές και αγοράστηκαν όπλα σε υψηλότερες τιμές, σύμφωνα με τους ελεγκτές.

Σε άλλες περιπτώσεις, συμβάσεις ανατέθηκαν χωρίς να υπάρχει νομική αιτιολόγηση. Σε μία υπόθεση, εταιρείες εξακολουθούν να βρίσκονται σε αντιπαράθεση για το τι συνέβη σε τουλάχιστον 100 εκατ. δολάρια προκαταβολών που είχαν καταβληθεί για μία συμφωνία η οποία τελικά κατέρρευσε.

Οι έλεγχοι που απέκτησαν οι Times καλύπτουν τα έτη 2024 και 2025. Δεν είναι σαφές αν και ποια μέτρα έλαβε η Υπηρεσία Αμυντικών Προμηθειών μετά τα ευρήματα. Επειδή οι εκθέσεις είναι διαβαθμισμένες, δεν είχαν ποτέ μέχρι σήμερα υποβληθεί σε δημόσιο έλεγχο.

Ο διευθυντής της υπηρεσίας, Αρσέν Ζουμαντίλοφ, αρνήθηκε να σχολιάσει. Παραιτήθηκε και αποχώρησε από τη θέση του τη Δευτέρα.