Όταν ο Πλάτωνας γίνεται «επικίνδυνος»: Πανεπιστήμιο των ΗΠΑ απέσυρε το «Συμπόσιο» από τη διδασκαλία

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Μια απόφαση που προκαλεί σοκ στον ακαδημαϊκό κόσμο έλαβε το Texas A&M University, ζητώντας από καθηγητή Φιλοσοφίας να αφαιρέσει αποσπάσματα από το «Συμπόσιο» του Πλάτωνα από τη διδακτέα ύλη. Ένα από τα θεμελιώδη κείμενα της δυτικής σκέψης κρίθηκε, εν έτει 2026, ως ασύμβατο με τους νέους εσωτερικούς κανονισμούς του ιδρύματος.

Το περιστατικό αναδεικνύει με τον πιο ωμό τρόπο το πώς η διοικητική ρύθμιση και ο ιδεολογικός φόβος μπορούν να υπερισχύσουν της ακαδημαϊκής ελευθερίας, ακόμη και όταν στο στόχαστρο βρίσκεται ένα κείμενο ηλικίας 2.500 ετών.

Η εντολή αφαίρεσης και το κλίμα φόβου

Στις 6 Ιανουαρίου 2026, ο επικεφαλής του Τμήματος Φιλοσοφίας ενημέρωσε με e-mail τον καθηγητή Μάρτιν Πίτερσον ότι όφειλε να αφαιρέσει συγκεκριμένα χωρία του «Συμποσίου». Η αιτιολόγηση βασίστηκε σε νέους κανονισμούς που απαγορεύουν στα μαθήματα να «αγγίζουν» ζητήματα φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού ή κοινωνικής ταυτότητας.

Ο καθηγητής, παρά τη διαφωνία του, συμμορφώθηκε. Όχι από επιστημονική πεποίθηση, αλλά από φόβο. Το πρόσφατο προηγούμενο απόλυσης άλλης πανεπιστημιακού λειτούργησε ως σαφές μήνυμα: η μη συμμόρφωση έχει κόστος.

Γιατί ενοχλεί το «Συμπόσιο»

Το πρόβλημα, προφανώς, δεν είναι ο Πλάτωνας — αλλά το περιεχόμενό του. Στον μύθο του Αριστοφάνη, ο άνθρωπος παρουσιάζεται αρχικά ως τριπλής φύσης: αρσενικός, θηλυκός και ανδρόγυνος. Η αφήγηση επιχειρεί να εξηγήσει την προέλευση του έρωτα και της επιθυμίας, αναγνωρίζοντας πολλαπλές μορφές έλξης και ανθρώπινης ταυτότητας.

Ακριβώς αυτή η φιλοσοφική πολυφωνία κρίθηκε «προβληματική». Όχι επειδή το κείμενο προπαγανδίζει κάτι, αλλά επειδή δεν χωρά εύκολα στα σύγχρονα διοικητικά φίλτρα.

Λογοκρισία με ακαδημαϊκή σφραγίδα

Η ειρωνεία είναι προφανής: ένα κείμενο που διδάσκεται επί αιώνες, που έχει σχολιαστεί, μεταφραστεί και μελετηθεί σε όλα τα μεγάλα πανεπιστήμια του κόσμου, αντιμετωπίζεται σήμερα ως απειλή.

Η κριτική που ασκείται είναι σφοδρή:

  • το «Συμπόσιο» δεν προωθεί ιδεολογία, αλλά φιλοσοφική σκέψη,

  • η αφαίρεσή του αλλοιώνει τη διδασκαλία της αρχαίας φιλοσοφίας,

  • η διοίκηση υποκαθιστά τον επιστημονικό ρόλο του διδάσκοντος.

Όπως επισημαίνουν πανεπιστημιακοί αναλυτές, δεν πρόκειται απλώς για ένα μάθημα, αλλά για θεσμική παρέμβαση στο περιεχόμενο της γνώσης.

Το πραγματικό διακύβευμα

Η υπόθεση του Texas A&M δεν είναι μεμονωμένη. Εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση περιορισμού της ακαδημαϊκής ελευθερίας, όπου οι διδάσκοντες καλούνται να αυτολογοκριθούν για να αποφύγουν διοικητικές κυρώσεις.

Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν μπορεί να διδαχθεί ο Πλάτωνας.
Το ερώτημα είναι τι απομένει να διδαχθεί, όταν ακόμη και τα κλασικά κείμενα περνούν από σύγχρονα φίλτρα φόβου και συμμόρφωσης.

Όταν ο Πλάτωνας γίνεται «επικίνδυνος», τότε το πρόβλημα δεν είναι η φιλοσοφία. Είναι το πανεπιστήμιο.