UNESCO: Στην τελική ευθεία η υποψηφιότητα του Ολύμπου για Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς

Στη Νότια Κορέα κρίνεται η ένταξη του «βουνού των θεών» στον παγκόσμιο κατάλογο – Η μάχη απέναντι στην κλιματική κρίση, τον υπερτουρισμό και η ανάγκη για ενισχυμένη προστασία.

Περισσότερα από 40 χρόνια μετά την πρώτη του ανάβαση στην «έδρα των αθανάτων», ο δήμαρχος Δίου-Ολύμπου, Ευάγγελος Γερολιόλιος, θυμάται ακόμα το δέος που ένιωσε στην κορυφή του υψηλότερου βουνού της χώρας. Σήμερα, μαζί με δεκάδες φορείς και αξιωματούχους, δίνει τη δική του μάχη για τη διεθνή αναγνώριση του τόπου.

Η προσπάθεια δεκαετιών φτάνει πλέον στο κρίσιμο σημείο της. Η Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO συνεδριάζει στο Μπουσάν της Νότιας Κορέας στο πλαίσιο της 48ης συνόδου της, εξετάζοντας επίσημα την πρόταση της Ελλάδας για την εγγραφή του Ολύμπου στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

Διπλή αξία: Φύση και Μυθολογία σε ένα βουνό

Η Ελλάδα υπέβαλε για πρώτη φορά την υποψηφιότητα το 2014, προτείνοντας τον Όλυμπο ως μικτό μνημείο —δηλαδή τόσο για την πολιτιστική όσο και για τη φυσική του σημασία.

• Φυσικός Πλούτος: Ανακηρύχθηκε ο πρώτος Εθνικός Δρυμός της χώρας το 1938 και Αποθεματικό της Βιόσφαιρας το 1981, χάρη στα αλπικά λιβάδια, τα φαράγγια, τις σπάνιες πηγές και την πλούσια χλωρίδα και πανίδα του.
• Ιστορία και Πίστη: Πέραν της ομηρικής μυθολογίας ως κατοικία των 12 Θεών, στο βουνό έχουν ανακαλυφθεί αρχαία υπαίθρια ιερά που χρονολογούνται από την εποχή των θυσιών προς τον Δία, ενώ φιλοξενεί και το παρεκκλήσι με το μεγαλύτερο υψόμετρο στον χριστιανικό ορθόδοξο κόσμο.

«Ο Όλυμπος βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με τον Παρθενώνα. Το να γίνει μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς δεν αφορά μόνο τους Έλληνες, αλλά ολόκληρο τον πλανήτη», δηλώνει ο δήμαρχος Δίου-Ολύμπου.
Το στοίχημα απέναντι στον Υπερτουρισμό και τις Πυρκαγιές

Η ανάγκη για διεθνή προστασία θεωρείται πλέον επιτακτική. Πέρυσι, οι επισκέπτες στο βουνό άγγιξαν τις 500.000, ενώ το ενδιαφέρον αναμένεται να εκτοξευθεί περαιτέρω μετά τη νέα κινηματογραφική παραγωγή “The Odyssey” του Κρίστοφερ Νόλαν, που γυρίστηκε εν μέρει στην Ελλάδα.

Όπως επισημαίνει ο αναπληρωτής διευθυντής του φορέα διαχείρισης του Εθνικού Πάρκου, Δημήτρης Παππάς:

• Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι: Οι δασικές πυρκαγιές και η πίεση από την ραγδαία αύξηση των τουριστών.
• Τα οφέλη της UNESCO: Η ένταξη προσφέρει τεχνική και οικονομική υποστήριξη, συμβουλές εμπειρογνωμόνων και κονδύλια για καθαρισμό μονοπατιών, κατασκευή καταφυγίων και αναβάθμιση υποδομών πυροπροστασίας.

Κρίσιμες ώρες για την απόφαση

Παρά την ισχυρή υποψηφιότητα, η έκβαση παραμένει αβέβαιη. Συμβουλευτικά όργανα της UNESCO (ICOMOS και IUCN) έχουν ζητήσει συμπληρωματικά στοιχεία, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο η υποψηφιότητα να αναπεμφθεί προσωρινά στην Ελλάδα για περαιτέρω λεπτομέρειες.

Ωστόσο, το μήνυμα των τοπικών αρχών είναι ξεκάθαρο: Η φέρουσα ικανότητα του Ολύμπου έχει φτάσει στα όριά της και τα μέτρα προστασίας πρέπει να ενταθούν, ανεξάρτητα από το τελικό αποτέλεσμα στη Νότια Κορέα.