Οι Πανελλήνιες «αντέχουν» — το Εθνικό Απολυτήριο όχι: Μια κυβέρνηση που αυτοαναιρείται

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Η κυβέρνηση ανακοίνωσε, ξανά, ότι… δεν αλλάζει τίποτα. Παρά τους πανηγυρικούς τόνους της ΔΕΘ, τις εξαγγελίες περί «ριζικής αναμόρφωσης του Λυκείου» και τις φιλόδοξες δηλώσεις για ένα νέο Εθνικό Απολυτήριο που θα ανατρέψει το εξετασιοκεντρικό σύστημα, ο ίδιος ο πρωθυπουργός ήρθε σήμερα 14/11/2025 να βάλει οριστικό τέλος στο αφήγημά του: οι Πανελλήνιες παραμένουν αμετακίνητες.

Με μια τοποθέτηση που πέρασε στα ψιλά αλλά αφορά εκατοντάδες χιλιάδες μαθητές, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ακύρωσε στην πράξη όσα ο ίδιος εξήγγειλε μόλις πριν από τρεις μήνες. Το Εθνικό Απολυτήριο, το μεγάλο «εκπαιδευτικό στοίχημα» που παρουσιάστηκε ως η ανανέωση της ελληνικής εκπαίδευσης, φαίνεται να σκοντάφτει σε μια πραγματικότητα που η κυβέρνηση αρνείται να παραδεχθεί: δεν υπάρχει ούτε η προετοιμασία, ούτε η συναίνεση, ούτε το σχέδιο για να εφαρμοστεί.

Από τις υποσχέσεις της ΔΕΘ στην αναδίπλωση μέσα σε λίγους μήνες

Στη ΔΕΘ, ο πρωθυπουργός περιέγραφε το Λύκειο ως έναν «υποκριτικό προθάλαμο» των Πανελληνίων, που έχει χάσει τον αυτοτελή παιδαγωγικό του ρόλο, με τους μαθητές να εκπαιδεύονται στα φροντιστήρια αντί στα σχολεία. Υποσχόταν ότι το Εθνικό Απολυτήριο θα αποκαταστήσει την αξία του Λυκείου, θα ενσωματώσει νέα γνωστικά πεδία, ακόμη και τεχνητή νοημοσύνη, και θα αποτελεί τον βασικό άξονα εισαγωγής στα Πανεπιστήμια.

Τρεις μήνες μετά, ο ίδιος άνθρωπος δηλώνει ότι οι Πανελλήνιες δεν θα αγγιχτούν, γιατί αποτελούν έναν «αδιάβλητο και αξιοκρατικό θεσμό». Η κυβέρνηση, δηλαδή, ανακαλύπτει τώρα αυτό που η εκπαιδευτική κοινότητα φωνάζει εδώ και χρόνια: χωρίς σοβαρό σχεδιασμό, χωρίς δημόσιο διάλογο, χωρίς δομές, και χωρίς προσωπικό, καμία αλλαγή δεν μπορεί να σταθεί.

Το αποτέλεσμα;
Το μεγαλόπνοο σχέδιο μένει μετέωρο και το Εθνικό Απολυτήριο μετατίθεται στις καλένδες.

Μια μεταρρύθμιση χωρίς σχέδιο και χωρίς προϋποθέσεις

Η αναδίπλωση της κυβέρνησης δεν είναι τυχαία. Είναι παραδοχή αποτυχίας.
Οι δυσκολίες δεν «προέκυψαν ξαφνικά». Ήταν γνωστές:

  • Το Λύκειο δεν διαθέτει κανένα λειτουργικό πλαίσιο για να στηρίξει δοκιμασίες πολλαπλών σταδίων.
  • Η υλικοτεχνική υποδομή είναι ανεπαρκής.
  • Οι εκπαιδευτικοί δεν έχουν εκπαιδευτεί σε νέο σύστημα ούτε υπάρχει ξεκάθαρη χαρτογράφηση ύλης, διαδικασιών και αξιολογητικών εργαλείων.
  • Δεν υπάρχει πολιτική συναίνεση, ούτε κοινωνική προετοιμασία για τόσο βαθιά αλλαγή.

Και στην κορυφή όλων αυτών: κανείς δεν διασφαλίζει ότι το νέο μοντέλο θα είναι αδιάβλητο και αξιοκρατικό, ώστε να αντικαταστήσει έναν θεσμό που –με όλα τα προβλήματα και την πίεση που δημιουργεί– θεωρείται δίκαιος.

Άρα τι μένει;
Ένα Εθνικό Απολυτήριο που φιγουράρει σε διαφάνειες παρουσιάσεων, αλλά δεν μπορεί να εφαρμοστεί. Ένα αφήγημα μεταρρύθμισης χωρίς μεταρρύθμιση.

Οι Πανελλήνιες «χαλκέντερες» – και η κυβέρνηση εκτεθειμένη

Η κυβέρνηση αναγκάζεται να παραδεχθεί ότι το ισχύον σύστημα, με όλες του τις στρεβλώσεις, έχει ένα αδιαμφισβήτητο πλεονέκτημα: εμπιστεύεται από την κοινωνία.
Γι’ αυτό και κάθε σχεδιασμός κατάργησής του απαιτεί κάτι που η κυβέρνηση δεν έκανε: σοβαρή μελέτη, διάλογο, και σταδιακή αλλαγή κουλτούρας.

Αντί αυτών, είδαμε μια «μεταρρύθμιση» που εξαγγέλθηκε εντυπωσιακά, αλλά κατέρρευσε μόλις πέρασε από την επικοινωνία στην πράξη. Η ίδια η εκπαιδευτική κοινότητα, οι ίδιοι οι μαθητές που σήμερα φοιτούν στη Γ΄ Γυμνασίου και υποτίθεται ότι θα εντάσσονταν στο νέο σύστημα, ακούνε τώρα ότι όλα… αναθεωρούνται.

Και το ερώτημα παραμένει:
Πώς μπορεί να αλλάξει ο εξετασιοκεντρικός χαρακτήρας του Λυκείου όσο οι Πανελλήνιες παραμένουν αμετακίνητες;
Η απάντηση είναι απλή: δεν μπορεί.

Επίλογος – Μια ακόμα εκπαιδευτική εξαγγελία χωρίς αντίκρισμα

Η ιστορία επαναλαμβάνεται: οι κυβερνήσεις υπόσχονται «ριζικές αλλαγές» στην εκπαίδευση, αλλά όταν έρχεται η ώρα της υλοποίησης, διαπιστώνουν ότι το εκπαιδευτικό σύστημα δεν μεταρρυθμίζεται με ευχές και PowerPoint.

Οι Πανελλήνιες αποδεικνύονται για άλλη μια φορά ο «σκληρός πυρήνας» της εκπαιδευτικής πραγματικότητας που καμία επικοινωνιακή φιέστα δεν μπορεί να εκτοπίσει.

Το Εθνικό Απολυτήριο παραμένει μια ωραία ιδέα, σε λάθος χρόνο, με λάθος προετοιμασία και χωρίς πολιτικό θάρρος για πραγματική εφαρμογή.

Και η κυβέρνηση;
Αυτοαναιρείται δημόσια, αφήνοντας πίσω της ένα εκπαιδευτικό τοπίο πιο θολό από ποτέ.