«Οι μισές εκπαιδευτικοί έγκυες»: Η ατάκα που άναψε φωτιές – Μητρότητα ή άλλοθι για τα κενά στα σχολεία;

Μια φράση της Σοφίας Βούλτεψη ήταν αρκετή για να προκαλέσει έντονη συζήτηση γύρω από τις εγκυμοσύνες των εκπαιδευτικών, τις άδειες μητρότητας και τις χιλιάδες προσλήψεις αναπληρωτών που πραγματοποιούνται κάθε χρόνο.

Απαντώντας στην κριτική για τον μεγάλο αριθμό αναπληρωτών, η βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας ανέφερε χαρακτηριστικά:

«Ο λόγος που γίνεται αυτό είναι γιατί την πρώτη μέρα των σχολείων εμφανίζονται οι μισές εκπαιδευτικοί εγκυμονούσες».

Πίσω όμως από την επίμαχη διατύπωση υπάρχει ένα πολύ μεγαλύτερο ζήτημα: Γιατί τόσες εκπαιδευτικοί φτάνουν στον μόνιμο διορισμό σε ηλικία κατά την οποία η δημιουργία οικογένειας δεν μπορεί να αναβάλλεται άλλο;

Από σχολείο σε σχολείο με μια βαλίτσα

Η εικόνα της νεοδιόριστης εκπαιδευτικού που «διορίστηκε και αμέσως πήρε άδεια» μπορεί να δημιουργήσει εντελώς λανθασμένη εντύπωση αν απομονωθεί από όσα προηγήθηκαν.

Για αρκετές εκπαιδευτικούς ο μόνιμος διορισμός έρχεται στα 35, στα 38, στα 40 ή ακόμη αργότερα, αφού έχουν προηγηθεί χρόνια αναπλήρωσης.

Κάθε Σεπτέμβριο μπορεί να σημαίνει διαφορετικό σχολείο, διαφορετική πόλη ή νησί, νέο σπίτι και νέα έξοδα. Και κάθε Ιούνιος μπορεί να σημαίνει ξανά λήξη της σύμβασης και αναμονή για την επόμενη πρόσληψη.

Μέσα σε αυτή την αβεβαιότητα, ο οικογενειακός προγραμματισμός γίνεται πολύ δυσκολότερος.

Ο διορισμός μπορεί να είναι η πρώτη πραγματική σταθερότητα

Για μια γυναίκα που εργάζεται επί χρόνια ως αναπληρώτρια, η μονιμοποίηση δεν αποτελεί απλώς μια επαγγελματική εξέλιξη. Μπορεί να είναι η πρώτη στιγμή κατά την οποία γνωρίζει ότι διαθέτει μια πιο σταθερή εργασιακή βάση.

Και τότε μπορεί να αποφασίσει να κάνει αυτό που ανέβαλε επί χρόνια: να αποκτήσει παιδί.

Η άδεια κύησης, λοχείας ή ανατροφής δεν αποτελεί «προνόμιο» επειδή μια εκπαιδευτικός διορίστηκε πρόσφατα. Αποτελεί εργασιακό δικαίωμα.

Υπάρχει, μάλιστα, μια εμφανής κοινωνική αντίφαση: από τη μία πλευρά η χώρα ανησυχεί για την υπογεννητικότητα και από την άλλη η εγκυμοσύνη μιας εργαζόμενης μπορεί να παρουσιάζεται περίπου ως πρόβλημα για τη λειτουργία μιας δημόσιας υπηρεσίας.

Ναι, η εγκυμοσύνη δημιουργεί κενό – Αλλά δεν εξηγεί τα πάντα

Μια εκπαιδευτικός που βρίσκεται σε άδεια αφήνει πράγματι ένα προσωρινό υπηρεσιακό κενό. Και αυτό πρέπει να καλυφθεί ώστε οι μαθητές να έχουν εκπαιδευτικό.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται ένας από τους βασικούς λόγους ύπαρξης του θεσμού του αναπληρωτή.

Το διαφορετικό ζήτημα είναι οι εκπαιδευτικοί που προσλαμβάνονται ως αναπληρωτές επί σειρά ετών για ανάγκες που επανεμφανίζονται σταθερά.

Όταν μια θέση χρειάζεται κάλυψη ξανά και ξανά, η συζήτηση μεταφέρεται από τις έκτακτες άδειες στο κατά πόσο υπάρχουν πάγιες ανάγκες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται με προσωρινές προσλήψεις.

Το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί

Το ουσιαστικό ζήτημα επομένως δεν είναι πόσες εκπαιδευτικοί μένουν έγκυες.

Είναι πόσα από τα κενά των σχολείων οφείλονται πράγματι σε προσωρινές απουσίες και πόσα αποτελούν διαχρονικές ανάγκες του εκπαιδευτικού συστήματος.

Οι εγκυμοσύνες, οι άδειες ανατροφής και οι μακροχρόνιες ασθένειες είναι αναμενόμενο να υπάρχουν σε ένα τόσο μεγάλο ανθρώπινο δυναμικό.

Η μεγαλύτερη συζήτηση αφορά τον σχεδιασμό: πόσους μόνιμους εκπαιδευτικούς χρειάζεται πραγματικά το δημόσιο σχολείο και πόσους αναπληρωτές χρειάζεται αποκλειστικά για πραγματικά προσωρινά κενά;

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

Η αρχαία ελληνική διάλεκτος που αρνείται να πεθάνει – Πού ακούγεται ακόμη