Οι κίνδυνοι της Επαυξημένης Πραγματικότητας

Ημερομηνία αρχικής έκδοσης 05/04/2024

Σε περίπτωση που το χάσατε η Apple έχει κάνει πλέον διαθέσιμα τα καινούργια γυαλιά Επαυξημένης Πραγματικότητας/Augmented Reality (ή AR για συντομία).

Τα γυαλιά αυτά, όπως μπορείτε να δείτε και στο βίντεο, θα σου επιτρέπουν λίγο-πολύ να ενώσεις το κόσμο που αντιλαμβάνονται οι αισθήσεις σου με την επιφάνεια εργασίας ενός υπολογιστή, συνδυάζοντας τα δύο σε μια κοινή πραγματικότητα.

Παρά τη τσουχτερή τιμή τους (περί τα 3.500$) η Apple είναι βέβαιη πως το προϊόν της θα αποτελέσει το επόμενο βήμα στον τρόπο που διαδρούμε με την τεχνολογία και πως η τεχνολογία αυτή θα αντικαταστήσει τα smartphones με τον ίδιο τρόπο που το i-phone αντικατέστησε τα συμβατικά κινητά παρά την επίσης τσουχτερή τιμή του.

Γιατί σας τα λέω τώρα όλα αυτά; Δε σας τα λέω από κάποια αγάπη στα gadgets, ούτε για να συζητήσω για τα υπέρ και τα κατά της τεχνολογίας AR σε σχέση με τα smartphones. Σας τα λέω προκειμένου να αρχίσουμε να συλλογιζόμαστε τις συνέπειες που θα έχει η μαζική εισαγωγή της τεχνολογίας Επαυξημένης και Ψηφιακής Πραγματικότητας στις ζωές μας και να προετοιμαστούμε για το σφυροκόπημα που μέλλει γενέσθαι.

Εθισμός και Αποβλάκωση

Πείτε με γέρο αλλά όταν ήμουν πιτσιρικάς κοροϊδεύαμε όλα αυτά τα παιδάκια που «ζούσαν μέσα στο διαδίκτυο» σε τέτοιο βαθμό που θεωρούσαν τον κόσμο του διαδικτύου και των social media ως αληθινότερο της γης που πατούσαν. Σήμερα αυτό έχει αναστραφεί. Οι άνθρωποι, μικροί, μεγάλοι και πολύ μεγάλοι ζουν μέσα στο διαδίκτυο όπου έχουν μεταφέρει όλες τις ανθρώπινες επαφές τους. Συνάμα, όλοι τους δείχνουν ανίκανοι να αφήσουν έστω και για 5 λεπτά το smartphone στην άκρη, όντας πλήρως εθισμένοι στην μόνιμη κατανάλωση «περιεχομένου» και στην έκρηξη ντοπαμίνης που αυτή προκαλεί στον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Το ερώτημα που θέτω πάνω σε αυτά είναι το εξής: Αν οι άνθρωποι είναι τόσο εθισμένοι και πλήρως απορροφημένοι από τα κινητά και τις ηλεκτρονικές τους συσκευές σήμερα που ακόμα είναι ευδιάκριτο το πού τελειώνει το χέρι μας και το πού αρχίζει η οθόνη, τότε τι θα γίνει όταν σε λίγο, χάρις τη τεχνολογία AR, αυτά τα όρια δε θα υπάρχουν; Τι θα γίνει όταν αυτό που βλέπουν τα μάτια σου και αυτό που σου δείχνουν τα ψηφιακά γυαλιά σου θα είναι ένα και το αυτό; Πώς θα μπορέσουν τότε οι άνθρωποι να αποκοπούν από αυτό το τεχνολογικό προϊόν όταν αυτή τη στιγμή που μιλάμε αδυνατούν να αφήσουν το κινητό στη τσέπη τους;

Η απάντηση είναι πως δε θα μπορούν. Για αυτούς τους ανθρώπους η πραγματικότητα στην οποία θα ζουν και την οποία θα εκλαμβάνουν ως 101% αληθινή θα είναι αυτή του άνω βίντεο, ένας κόσμος δηλαδή από αιωρούμενες οθόνες, και μόνιμου «λουσίματος» του εγκεφάλου τους από τη ντοπαμίνη που αυτές θα προκαλούν. Οι άνθρωποι αυτοί (ειδικά τα μικρά παιδιά που θα μπουν από τη κούνια σε αυτό το τριπάκι) θα ζουν σε έναν κόσμο ψηφιακών ψευδαισθήσεων ανίκανοι να διαχωρίσουν το πραγματικό από το ψηφιακό, μόνιμα εθισμένοι και αποβλακωμένοι από την ηδονή που προκαλεί το τελευταίο.

Θα τους είμαστε κυριολεκτικά αόρατοι

Προσφάτως διάβασα ένα άρθρο στο Activist Post του Σπύρου Σκούρα βάση του οποίου η τεχνολογία ΑΙ και DeepFake έχει φτάσει σε τέτοιο σημείο που ένας χάκερ μπορεί να παρακολουθεί μια ζωντανή συζήτηση και σε αληθινό χρόνο να αντικαθιστά το λόγια των συνομιλητών με αντίγραφα της φωνής τους.

Αυτό με έκανε να σκεφτώ. Αν σήμερα ένας χάκερ μπορεί να δημιουργήσει αληθοφανή ψεύτικα βίντεο με την εικόνα και τη φωνή ενός ατόμου και να αλλοιώνει συζητήσεις σε αληθινό χρόνο, τότε τι θα γίνει σε μερικά χρόνια που η τεχνολογία αυτή θα έχει εξελιχθεί κι άλλο και όλοι θα κυκλοφορούν με ένα ζευγάρι γυαλιά ψηφιακής πραγματικότητας στη μούρη;

Θα είναι δυνατόν κακόβουλοι παίκτες όπως το αγαπητό μας Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ να χακάρουν τα γυαλιά ψηφιακής πραγματικότητας (και κατ’ επέκταση τις αισθήσεις) των καθημερινών ανθρώπων και να τους δείχνουν πράγματα που δεν είναι εκεί; Θα μπορούν να τους κάνουν να τρέχουν να σωθούν από ψηφιακούς μπαμπούλες και να περνούν αληθινότατες νομοθεσίες για την αντιμετώπισή τους;

Προεκτείνοντας τώρα αυτή τη πορεία σκέψης ας συλλογιστούμε και το ανάποδο. Μήπως, με τον ίδιο τρόπο που θα μπορούν να παρεμβάλουν και να προσθέτουν εικόνες και ήχους στις συζητήσεις και στην επαυξημένη πραγματικότητα αυτών των ανθρώπων, θα μπορούν και να αφαιρούν στοιχεία; Θα ήταν δυνατόν σε αυτό το μέλλον ένας ΑΙ αλγόριθμος να σε «φιμώνει» το δευτερόλεπτο που πας να κριτικάρεις τους άρχοντες και να βουλώνει σε αληθινό χρόνο τα αυτιά του συνομιλητή σου για να μην ακούσει αυτό που του λες;

Σε επόμενη φάση τι θα μπορεί να κάνει αυτό το ΑΙ εάν σε κρίνει ως «επικίνδυνο»; Μήπως θα έχει τη δυνατότητα, πέρα από το να διαγράφει τα λόγια σου από τις συζητήσεις που θα κάνεις πρόσωπο με πρόσωπο ή εξ αποστάσεως, να διαγράφει και εσένα; Θα ήταν δυνατόν να δώσει σήμα σε όλα τα γυαλιά AR να σε «αγνοούν» και να σε διαγράφουν από μπροστά τους με αποτέλεσμα να καθίστασαι κυριολεκτικά αόρατος για τους χρήστες τους;

Μια χαρά είχα και μου τη χάλασαν

Όσο έγραφα αυτό το άρθρο άκουγα τελείως τυχαία κάποια κλασικά κομμάτια από το γνωστό anime Yu-Gi-Oh με το οποίο μεγάλωσα. Το anime αυτό έχει μια σχετικά απλοϊκή αλλά πιασάρικη πλοκή αν είσαι 10 ετών (ή δεκάχρονο σε σώμα τριαντάρη) κατά την οποία η τεχνολογία ολογραμμάτων έχει εξελιχθεί τόσο πολύ που επιτρέπει στο κόσμο να παίζει παιχνίδια με συλλεκτικές κάρτες στα οποία τα τέρατα που απεικονίζονται στις κάρτες αυτές εμφανίζονται μπροστά τους με σάρκα και οστά.

Καταλαβαίνετε το κόνσεπτ

Γιατί σας μιλάω τώρα για το Yu-Gi-Oh θα μου πείτε. Σας μιλάω γιατί τελείως τυχαία, γράφοντας αυτό το άρθρο συνειδητοποίησα το εξής: Όταν ήμασταν μικρά παιδιά ανυπομονούσαμε να ζήσουμε στο κοντινό μέλλον όπου η τεχνολογία αυτή θα υπάρχει πράγματι και θα μπορούσαμε και εμείς να παίζουμε Yu-Gi-Oh με ολογράμματα σαν τους ήρωες της αγαπημένης μας σειράς. Σήμερα που η τεχνολογία αυτή είναι επιτέλους εδώ, χάνω τον ύπνο μου σκεπτόμενος το νέο καθεστώς τυραννίας που είναι ικανή να εξαπολύσει στις αποβλακωμένες και φίλα προσκείμενες στον ολοκληρωτισμό μάζες του 2024.

Τελικά στα λάθος χέρια ακόμα και ένα παιχνίδι όπως τα γυαλιά ψηφιακής πραγματικότητας είναι φονικό εργαλείο. Καθίστε να δούμε τι θα γίνει όταν και αυτά με τη σειρά τους αντικατασταθούν από το τσιπ του Μασκ.