ΟΙ ΗΠΑ ΗΡΑΝ ΤΙΣ ΚΥΡΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΙΧΑΝ ΕΠΙΒΛΗΘΕΙ ΣΤΗ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΗΣ ΛΕΥΚΟΡΩΣΙΑΣ, ΤΗΝ BELAVIA
Οι ΗΠΑ ήραν τις κυρώσεις που είχαν επιβληθεί στη μεγαλύτερη αεροπορική εταιρεία της Λευκορωσίας, την Belavia, λόγω του ρόλου του Μινσκ στην υποστήριξη της ρωσικής εισβολής πλήρους κλίμακας στην Ουκρανία το 2022.
Καταργήθηκαν ουσιαστικά όλοι οι περιορισμοί που εμπόδιζαν τον εθνικό αερομεταφορέα της Λευκορωσίας να προμηθεύεται νόμιμα εξαρτήματα κατασκευής της Boeing. Η Boeing έλαβε πλέον πλήρη άδεια να παρέχει στην Belavia όλες τις υπηρεσίες που σχετίζονται με τα 9 επιβατικά αεροσκάφη τύπου Boeing 737 που διαθέτει ο λευκορωσικός αερομεταφορέας. Οι ΗΠΑ προειδοποίησαν τη διοίκηση της Belavia ότι δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιήσει την αποκατασταθείσα πρόσβαση σε αυτά τα εξαρτήματα για δραστηριότητες στη Ρωσία, ούτε για οποιονδήποτε άλλον σκοπό πέραν της συντήρησης των εν λόγω 9 αεροσκαφών. Ουκρανικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα πηγές από τον κλάδο της αεροπορίας, ανέφεραν ότι λευκορωσικές εταιρείες συντήρησης αεροσκαφών, κρατικές και ιδιωτικές, διαδραμάτιζαν επί σειρά ετών καίριο ρόλο στη συντήρηση του ρωσικού στόλου επιβατικών αεροσκαφών Boeing (ο οποίος εκτιμάται σε 220-250 αεροσκάφη).
Συγκεκριμένα, προμηθεύονταν εξαρτήματα από χώρες της Μέσης Ανατολής που δεν υπόκεινται σε αμερικανικές κυρώσεις και, στη συνέχεια, τα τοποθετούσαν σε ρωσικά αεροσκάφη, επιβάλλοντας προσαύξηση τιμής έως και 40%. Κατά τη διάρκεια ισχύος των κυρώσεων, η Belavia αγνοούσε συστηματικά τους αμερικανικούς περιορισμούς σχετικά με τις πτήσεις προς τη Ρωσία με αεροσκάφη Boeing.
Η νέα απόφαση για την άρση των κυρώσεων περιελάμβανε, ομοίως, διάταξη σύμφωνα με την οποία οι ΗΠΑ «δεν επιτρέπουν πτήσεις [των εννέα αεροσκαφών τύπου 737 της Belavia] προς την Κούβα, το Ιράν, τη Βόρεια Κορέα, τη Ρωσία, τη Συρία και τα ουκρανικά εδάφη που κατέχονται από τη Ρωσία».
Από τη στιγμή που τέθηκε σε ισχύ η εν λόγω απόφαση, η Belavia έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον 30 εμπορικές πτήσεις προς τη Ρωσία, συγκεκριμένα προς τη Μόσχα και την Αγία Πετρούπολη, καθώς και δύο εμπορικές πτήσεις προς το ρωσικό δυτικό θύλακα του Καλίνινγκραντ. Οι ενέργειες αυτές φαίνεται να παραβιάζουν την απαγόρευση των ΗΠΑ σχετικά με τις πτήσεις αεροσκαφών 737 της Belavia προς τη Ρωσία. Η Belavia έχει συμπεριληφθεί στη «μαύρη λίστα» της ΕΕ, μετά την αναγκαστική προσγείωση αεροσκάφους της Ryanair το 2021, ένα περιστατικό για το οποίο το Μινσκ ισχυρίστηκε ότι ενδέχεται να υπήρχε βόμβα στο αεροσκάφος.
Υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατήγγειλαν ότι ο αυταρχικός πρόεδρος της Λευκορωσίας, Αλεξάντρ Λουκασένκο, σκηνοθέτησε μια απειλή για βόμβα, εξαναγκάζοντας το αεροσκάφος σε αναγκαστική προσγείωση, προκειμένου οι αρχές να συλλάβουν τον επιβάτη Ρομάν Προτασέβιτς, έναν Λευκορώσο δημοσιογράφο της αντιπολίτευσης που επέβαινε στο αεροσκάφος εκείνη τη στιγμή.
Ο ρωσικός στόλος πολιτικής αεροπορίας αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα λόγω των δυτικών κυρώσεων και της περιορισμένης πρόσβασης σε εγκεκριμένα από τους κατασκευαστές ανταλλακτικά και πιστοποιημένες υπηρεσίες συντήρησης, ιδίως όσον αφορά τα αεροσκάφη της Boeing και της Airbus.
Οι ρωσικές αεροπορικές εταιρείες έχουν καταφύγει σε λύσεις όπως η μη πιστοποιημένη συντήρηση, η «κανιβαλισμός» αεροσκαφών (αφαίρεση εξαρτημάτων από ένα αεροσκάφος για τη χρήση τους σε άλλο) και η τοποθέτηση μη πιστοποιημένων εξαρτημάτων. Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση της εφημερίδας Moscow Times για το 2025, τα περιστατικά ασφαλείας που αφορούν ρωσικά πολιτικά αεροσκάφη έχουν τετραπλασιαστεί από τη στιγμή που η Ρωσία εισέβαλε για δεύτερη φορά στην Ουκρανία.
