Ο πιο επιδραστικός Ψυχολόγος της γενιάς μας Γιγουρτάκης Μιχαήλ φέρνει την θεωρία της ψυχικής ευρωστίας στην Ελλάδα…
Η έννοια της ψυχικής φυσικής κατάστασης εμφανίστηκε μόλις τα τελευταία χρόνια και έχει ως στόχο να βοηθήσει τους ανθρώπους να κατανοήσουν ότι όπως η σωματική, έτσι και η ψυχική φυσική κατάσταση είναι εξίσου σημαντική και δεν πρέπει να παραμελείται μέσα στην κοινωνία μας.
Βοηθάει τους ανθρώπους να κατανοήσουν ότι όπως ακριβώς μπορούμε να βελτιώσουμε τη σωματική μας υγεία με την κίνηση του σώματός μας, έτσι βελτιώνουμε και την ψυχική μας υγεία με την ενδυνάμωση του μυαλού μας.
Η ψυχική υγεία είναι η ικανότητα ενσωμάτωσης και βελτίωσης των γνωστικών, συναισθηματικών και συμπεριφορικών πρακτικών. Το να παραμένετε έτοιμοι για αποστολές σημαίνει να έχετε ένα υγιές, υψηλά λειτουργικό μυαλό.
Προκειμένου να μην γίνει σύγχυση του όρου και του ενεστώτος θεωρητικού μοντέλου να επισημανθεί ότι δεν υπάρχει ευθεία σχέση με τον κλάδο της αθλητικής ψυχολογίας μιας και εκείνος αφορά την ψυχοσωματική βελτίωση των αθλητών και/για την πληρέστερη κατανόηση τους, ενώ η θεωρία αυτή απορρέει από το σκεπτικό της εκγύμνασης, βελτίωσης του σώματος και του νου ως βάση για να ακολουθηθεί η «εκγύμναση» της ψυχολογίας του ατόμου.
«νοῦς ὑγιής ἐν σώματι ὑγιεῖ»
Η ψυχολογική καταλληλότητα ή ικανότητα, ορίζεται ως η ενσωμάτωση και βελτιστοποίηση των νοητικών, συναισθηματικών και συμπεριφορικών ικανοτήτων και δυνατοτήτων για τη βελτιστοποίηση της απόδοσης και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας.
Ερευνητικά ξεκίνησε από την ψυχική υγεία των στρατιωτών (παλιά πολεμιστών).
Ψυχική ικανότητα σημαίνει να έχετε τα εργαλεία και την ανθεκτικότητα που απαιτούνται για να διατηρείτε μια κατάσταση θετικής ψυχικής υγείας, ακόμη και όταν αντιμετωπίζετε προκλήσεις ή δυσκολίες. Περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα πρακτικών, συνηθειών και μοτίβων σκέψης που συμβάλλουν στη συνολική ψυχολογική σας ευημερία.
Το θεωρητικό μοντέλο κάνει αναφορά στην ψυχική ευεξία (mental fitness) δηλαδή την ψυχολογική ανθεκτικότητα την ψυχολογική ικανότητα και ταυτόχρονα την σωματική υγεία. Όλα μαζί έχουν ένα κοινό σημείο σε αυτήν την θεωρία ότι μπορούν και βελτιώνονται μέσω της εξάσκησης ξεκίνησε ως ένα ολοκληρωμένο μοντέλο ψυχολογικής καταλληλόλητας για το σύνολο των δυνάμεων του στρατού και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των μαχητών και απέκτησε καθολική κοινωνική ισχύ.
Τι ορίζεται ως ψυχική κατάσταση
Η ψυχική κατάσταση ορίζεται ως μια κατάσταση ευεξίας και θετικής αίσθησης του πώς αισθανόμαστε, σκεφτόμαστε και ενεργούμε. Σημαίνει να διατηρείτε τον εγκέφαλο και τη συναισθηματική σας υγεία σε καλή κατάσταση. Δεν σημαίνει να πετυχαίνετε άριστα σε ένα τεστ ή να εξασκείστε σε παιχνίδια μνήμης ή σε παζλ σκέψης, αλλά μάλλον σε ασκήσεις που σας κρατούν πνευματικά καλά και ενισχύουν την ανθεκτικότητά σας στο άγχος.
Όπως ακριβώς υπάρχουν τέσσερα στοιχεία για τη φυσική κατάσταση – καρδιαγγειακή αντοχή, δύναμη, ευλυγισία και υγιές βάρος – έτσι υπάρχουν και τέσσερα στοιχεία για τη νοητική κατάσταση.
Αυτά είναι τα εξής:
1. Συναισθηματική: Η αυτοαποδοχή, η αυτοεκτίμηση, η ανθεκτικότητα και η ικανότητα διαχείρισης των συντριπτικών συναισθημάτων.
2. Κοινωνική: Οι φίλοι και το δίκτυο υποστήριξης, καθώς φέρνουν συντροφικότητα, ένταξη και εμπλουτισμό στη ζωή μας.
3. Οικονομικά: Χαμηλά επίπεδα άγχους λόγω χρηματικών ζητημάτων, αίσθηση ότι έχετε τον έλεγχο των οικονομικών σας, ότι μπορείτε να χειρίζεστε οικονομικές αναποδιές και ότι είστε σε καλό δρόμο για να επιτύχετε τους οικονομικούς και βιοτικούς σας στόχους.
4. Σωματικά: Υγιεινή διατροφή, τακτική άσκηση και αρκετός ύπνος για να μειώσετε τον κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων ασθενειών όπως ο διαβήτης, οι καρδιαγγειακές παθήσεις και η κατάθλιψη.
Το μοντέλο ενσωματώνει τους ρόλους των εσωτερικών (προσωπικών) και των εξωτερικών (περιβαλλοντικών) πόρων ειδικά για την ανάπτυξη, τη διατήρηση και την αποκατάσταση των ψυχολογικών πόρων, παρόμοια με τη διατήρηση της φυσικής κατάστασης και της υγείας. Η ισότιμη προσοχή στην ψυχολογική συνιστώσα είναι ζωτικής σημασίας για την επίτευξη της ισορροπίας νου-σώματος, όπως είναι επιθυμητή σε ένα πλαίσιο συνολικής ικανότητας των στρατιωτικών δυνάμεων σήμερα (PsycInfo Database 2023 APA), (Bates et al 2010).’
Ψυχολογική ευρωστία
Ενώ εκπαιδεύεστε για να επιτύχετε σωματική ικανότητα, μπορείτε επίσης να εκπαιδεύεστε για να οικοδομήσετε ψυχολογική ικανότητα– μπορείτε να γυμνάζεστε και να εργάζεστε εσωτερικά.
Ο όρος «ψυχολογική φυσική κατάσταση/ικανότητα» (mental or psychological fitness), αποτυπώνει τη νοητική, σωματική, συναισθηματική και πνευματική ευεξία, ενώ αγκαλιάζει ολόκληρο τον άνθρωπο, τη σύνδεση νου-σώματος-πνεύματος. Περιλαμβάνει την αυτοδιαχείριση, την υγιή σκέψη και την αποτελεσματική συναισθηματική επεξεργασία.
Η ψυχολογική σας κατάσταση θα επηρεάσει θετικά την απόδοσή σας, την ευημερία σας και τον τρόπο με τον οποίο αντιδράτε στο στρες. Η οικοδόμηση της ψυχολογικής σας κατάστασης περιλαμβάνει επίσης την ανάπτυξη δεξιοτήτων αντιμετώπισης, την ενίσχυση των κοινωνικών αλληλεπιδράσεων, τη συμμετοχή στην κοινότητα και τη δημιουργία και σύνδεση με κάτι εκτός του εαυτού σας. Η ανάπτυξη της ψυχολογικής κατάστασης αφορά την ολόπλευρη ευημερία μας και την ικανότητά μας να ευδοκιμήσουμε.
Δεν δημιουργούμε ψυχολογική κατάσταση για να νιώθουμε καλά, αλλά για να είμαστε στο καλύτερό μας επίπεδο, ώστε να μπορούμε να συνδεθούμε και να συνεισφέρουμε σε κάτι πέρα από τον εαυτό μας.
Η κατανόηση των μοτίβων αντίδρασης στο στρες είναι ζωτικής σημασίας για την οικοδόμηση της ψυχικής κατάστασης. Παρά τις συνθήκες περιστάσεις, η διαχείριση της ψυχικής υγείας απαιτεί δουλειά, θέληση και υπευθυνότητα. Ενισχύετε την ευαισθητοποίηση, μαθαίνετε, αναλαμβάνετε δράση, προβληματίζεστε, εξασκείστε, εκπαιδεύεστε και επαναλαμβάνετε. Για να επιτύχετε ψυχολογική φυσική κατάσταση, είναι σημαντικό να καταλάβετε τι εμποδίζει την ψυχική σας υγεία, τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά. Το να είσαι ψυχολογικά υγιής αντιμετωπίζει επίσης τη σχέση μας με τον πόνο. Όλοι έχουμε την προσωπική μας εκδοχή του πόνου- η ίδια η ζωή είναι επίπονη.
Και μην ξεχνάτε…
Τα συναισθήματα αποτελούν μέρος της ψυχικής υγείας, αποτελούν πεδίο έκφρασης του εσωτερικού μας κόσμου και η καταπίεσή τους δεν είναι η λύση. Βρείτε εποικοδομητικούς τρόπους για να τα εκφράσετε ώστε να μην επηρεάσουν την ετοιμότητά σας και τη λειτουργικότητα.
Η ψυχική υγεία και η ψυχική ανθεκτικότητα δεν είναι δυαδικές επιλογές με έναν «διακόπτη on/off» – υπάρχουν σε ένα φάσμα και μπορείτε να εκπαιδεύσετε το μυαλό και να μάθετε δεξιότητες για να βελτιωθείτε. Απαιτεί εξάσκηση και εκπαίδευση. Ακριβώς όπως και κάθε άλλο μέρος του σώματός σας, όσο περισσότερο το εξασκείτε, τόσο πιο δυνατό και ανθεκτικό γίνεται.
Γιγουρτάκης Μιχαήλ
Κλινικός Ψυχολόγος MSc
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
