Μια νέα εποχή «παγκόσμιας υδατικής χρεοκοπίας» έχει ξεκινήσει, καθώς τα συστήματα γλυκού νερού έχουν εξαντληθεί σε βαθμό που δεν μπορούν πλέον να ανακάμψουν, σύμφωνα με έκθεση του Ινστιτούτου για το Νερό, το Περιβάλλον και την Υγεία του Πανεπιστημίου του ΟΗΕ, που δημοσιεύθηκε την Τρίτη.
Η έκθεση αναφέρει ότι τα τρία τέταρτα του παγκόσμιου πληθυσμού (περίπου 6,1 δισ. άνθρωποι ) ζουν σήμερα σε χώρες όπου τα αποθέματα γλυκού νερού είναι επισφαλή ή κρίσιμα επισφαλή. Την ίδια ώρα, σχεδόν τέσσερα δισ. άνθρωποι αντιμετωπίζουν σοβαρή έλλειψη νερού για τουλάχιστον έναν μήνα κάθε χρόνο.
Πόλεις στο όριο και καταρρεύσεις υδροφορέων
Σε όλο τον κόσμο καταγράφονται ολοένα και περισσότερα φαινόμενα «Day Zero», με τα αστικά δίκτυα ύδρευσης να πλησιάζουν την κατάρρευση. Στην Τεχεράνη, η πρόσφατη οξεία λειψυδρία οδήγησε τον πρόεδρο του Ιράν να προειδοποιήσει ακόμη και για ενδεχόμενη εκκένωση τμημάτων της πόλης ή μεταφορά της πρωτεύουσας. Στην Τουρκία, περίπου 700 καταβόθρες ορισμένες βάθους έως και 30 μέτρων, έχουν σχηματιστεί μετά την κατάρρευση υδροφορέων από την υπεράντληση υπόγειων υδάτων.
Σύμφωνα με την έκθεση, η παρατεταμένη υπερεκμετάλλευση υπόγειων υδάτων, η αποψίλωση δασών, η υποβάθμιση εδαφών και η ρύπανση έχουν προκαλέσει μη αναστρέψιμες απώλειες γλυκού νερού σε πολλές περιοχές, με την κλιματική αλλαγή να επιδεινώνει την κατάσταση.
«Δεν είναι πόσο νερό έχεις, αλλά πώς το διαχειρίζεσαι»
Η υπερθέρμανση του πλανήτη αυξάνει τη ζήτηση νερού και καθιστά λιγότερο προβλέψιμη τη φυσική του διαθεσιμότητα. Ωστόσο, όπως εξηγεί ο διευθυντής του Ινστιτούτου και επικεφαλής συγγραφέας της έκθεσης, Καβέχ Μαντανί, η υδατική χρεοκοπία συνδέεται πρωτίστως με τη διαχείριση. «Η υδατική χρεοκοπία δεν αφορά το πόσο νερό έχεις, αλλά το πώς διαχειρίζεσαι το νερό σου», σημειώνει.
Για πρώτη φορά, ο ΟΗΕ χρησιμοποιεί τον όρο «χρεοκοπία» αντί για «υδατικό στρες» ή «υδατική κρίση», όρους που άφηναν περιθώριο ανάκαμψης. Σε πολλές περιοχές, όμως, η συνεχής υπεράντληση έχει εξαντλήσει τόσο τα επιφανειακά όσο και τα υπόγεια αποθέματα.
Υπόγεια νερά, ρύπανση και γεωργία
Περίπου οι μισοί κάτοικοι του πλανήτη καλύπτουν τις οικιακές τους ανάγκες από υπόγεια αποθέματα, τα οποία μειώνονται ραγδαία. Παράλληλα, το ένα τέταρτο του παγκόσμιου πληθυσμού εξαρτάται από μεγάλες λίμνες που έχουν χάσει πάνω από το μισό του όγκου τους από τις αρχές της δεκαετίας του 1990.
Η έκθεση επισημαίνει ότι η πραγματικά διαθέσιμη ποσότητα νερού συχνά υπερεκτιμάται, καθώς η ποιότητά του δεν είναι κατάλληλη για χρήση. Λιπάσματα, απόβλητα εξόρυξης, πλαστικά και φαρμακευτικές ουσίες συνεχίζουν να καταλήγουν σε ποτάμια, λίμνες και παράκτια ύδατα, ενώ η επεξεργασία λυμάτων παραμένει ανεπαρκής σε πολλές χώρες.
Μετανάστευση και διεθνείς εξελίξεις
Η λειψυδρία και η ξηρασία αναμένεται να ενισχύσουν τις μετακινήσεις πληθυσμών σε περιοχές της υποσαχάριας Αφρικής, της νότιας Ασίας και της Λατινικής Αμερικής. Η έκθεση καλεί τις κυβερνήσεις να αναγνωρίσουν επίσημα την υδατική χρεοκοπία στις πολιτικές συζητήσεις και να δημιουργηθεί ένα παγκόσμιο πλαίσιο παρακολούθησης των υδατικών πόρων, ακόμη και με μπλοκάρισμα έργων που επιδεινώνουν την κατάσταση.
Η δημοσιοποίηση της έκθεσης προηγείται συναντήσεων στο Ντακάρ της Σενεγάλης, ενόψει της Διάσκεψης του ΟΗΕ για το Νερό τον Δεκέμβριο του 2026. Στις 7 Ιανουαρίου, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την αποχώρησή τους από το UN Water και τα Πανεπιστήμια του ΟΗΕ, απόφαση που, σύμφωνα με τον Μαντανί, δεν έχει επηρεάσει μέχρι στιγμής τη λειτουργία τους, αν και η απουσία της χώρας θα γίνει αισθητή στις διεργασίες.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
