Ο Μερτς κάνει πίσω: από τα «όχι στους μετανάστες»… στα «συγγνώμη, παιδιά» – Καγκελαρία με λευκή πετσέτα!

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Η αναμενόμενη εκλογή του Φρίντριχ Μερτς στο αξίωμα του καγκελάριου της Γερμανίας φέρνει την πολιτική του διαδρομή σε ένα καθοριστικό σημείο, έπειτα από δεκαετίες φιλοδοξιών, αποτυχιών και επίμονων προσπαθειών επανόδου.

Στα 69 του χρόνια, ο επικεφαλής του CDU γίνεται ο δεύτερος γηραιότερος καγκελάριος στην ιστορία της χώρας μετά τον Κόνραντ Αντενάουερ, αλλά και ο πρώτος που εκλέγεται με τόσο χαμηλό ποσοστό – μόλις 25,5%.

Η επιστροφή του στη γερμανική πολιτική ηγεσία μπορεί να θεωρείται θεαματική, αλλά τα εμπόδια που καλείται να ξεπεράσει είναι εξίσου μεγάλα. Το CDU, υπό την ηγεσία του, επανατοποθετείται στα δεξιά του πολιτικού φάσματος, απομακρυνόμενο από την κεντρώα στρατηγική της Άγγελα Μέρκελ.

Η ιστορία της πολιτικής αναγέννησης του Μερτς ξεκινά από μακριά. Το 2009 αποχώρησε από το πολιτικό προσκήνιο, αφού ηττήθηκε από την Μέρκελ στον εσωκομματικό ανταγωνισμό. Επέστρεψε στη δημόσια σφαίρα ως νομικός και υψηλόβαθμο στέλεχος μεγάλων οικονομικών οργανισμών – HSBC, Commerzbank, BASF, WEPA και BlackRock. Μέχρι το 2018 είχε συγκεντρώσει περιουσία ύψους 12 εκατομμυρίων ευρώ, δηλώνοντας πάντως με συνέπεια ότι ανήκει στη «μεσαία τάξη» και όχι στην ελίτ των κληρονόμων πλούτου.

Το 2018 είδε στην αποχώρηση της Μέρκελ από την ηγεσία του CDU μια ευκαιρία επιστροφής. Ωστόσο, η Άνεγκρετ Κραμπ-Καρενμπάουερ και κατόπιν ο Άρμιν Λάσετ κέρδισαν τις εσωκομματικές μάχες. Τελικά, τον Δεκέμβριο του 2021, 50 χρόνια μετά την είσοδό του στο κόμμα, ο Μερτς αναλαμβάνει την ηγεσία του CDU, έπειτα από μια εκλογική συντριβή του κόμματος (22,6%) που άφησε κενό ηγεσίας και προσανατολισμού.

Παρά τη χαμηλή δημοφιλία του, την κοφτερή γλώσσα και τις συντηρητικές θέσεις του –που συχνά προκάλεσαν αντιδράσεις– ο Μερτς κατάφερε να επικρατήσει ως η μοναδική εναλλακτική απέναντι σε έναν αδύναμο κυβερνητικό συνασπισμό υπό τον Όλαφ Σολτς. Η αντιπολίτευση του CDU/CSU υπό τον ίδιο έδωσε έμφαση κυρίως στο μεταναστευτικό και λιγότερο στην οικονομία, ενώ οι επικρίσεις για τις παλαιότερες αμφιλεγόμενες απόψεις του (κατά των αμβλώσεων, του προεμφυτευτικού ελέγχου, ακόμα και της ποινικοποίησης του βιασμού εντός γάμου) επανήλθαν στο προσκήνιο.

Ο Μερτς εμφανίζεται ως το ενσάρκωμα του παλιού, αξιακού CDU: επιτυχημένος επαγγελματικά, πιστός καθολικός, οικογενειάρχης, με ρίζες στο δίκαιο και την τάξη. Παρά την εικόνα αυτή, παραμένει χαμηλά στις μετρήσεις δημοτικότητας – χαρακτηριστικά, στο πρόσφατο Πολιτικό Βαρόμετρο του ZDF βρέθηκε μόλις στην έκτη θέση.

Πίσω από τη στιβαρότητα του χαρακτήρα του –που περιλαμβάνει ακρίβεια, αυστηρότητα και απροθυμία για οικειότητες– κρύβεται μια αναμφισβήτητη πειθαρχία και μια επαγγελματική προσήλωση. Ωστόσο, η έλλειψη εμπειρίας σε κυβερνητικά αξιώματα προκαλεί ανησυχίες για το πώς θα λειτουργήσει στο τιμόνι της καγκελαρίας, χωρίς να έχει υπάρξει ποτέ υπουργός ή πρωθυπουργός κρατιδίου.

Οι πρώτες του κινήσεις έχουν ήδη προκαλέσει αντιδράσεις: υπαναχώρησε από την εμβληματική δέσμευση για το «φρένο χρέους», συναινώντας σε νέο δανεισμό σχεδόν ενός τρισεκατομμυρίου ευρώ – εξέλιξη που ενίσχυσε τον ισχυρισμό του Σολτς ότι οι εξαγγελίες του CDU δεν είχαν δημοσιονομική βάση.

Στο πεδίο της κοινωνικής πολιτικής, η συνεργασία με τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD) αναμένεται δύσκολη. Ο Μερτς υποστηρίζει συστηματικά τη μείωση των κοινωνικών επιδομάτων και ενθαρρύνει την αύξηση των ωρών και ετών εργασίας, υιοθετώντας μια ρητορική που βρίσκει απήχηση στη συντηρητική βάση του κόμματος.

Στην εξωτερική πολιτική, δηλώνει ένθερμος ατλαντιστής αλλά έχει αποφύγει να συγκρουστεί με τις ΗΠΑ, ακόμα και όταν ο Μάρκο Ρούμπιο χαρακτήρισε τη Γερμανία «μεταμφιεσμένη τυραννία». Από εδώ και στο εξής, ωστόσο, τέτοιες αποφυγές δεν θα είναι πλέον ανεκτές.

Ο Μερτς δεσμεύεται για «ολική επαναφορά» της Γερμανίας στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια πρωτοκαθεδρία, την αναστήλωση του γαλλογερμανικού άξονα και την αμυντική ενίσχυση της χώρας απέναντι στη ρωσική απειλή.

Όπως σημείωνε πρόσφατα το Der Spiegel, ο Μερτς είναι συντηρητικός αλλά όχι ιδεοληπτικός. Ξέρει ότι χωρίς το κέντρο, οι εκλογές δεν κερδίζονται – κι ότι το υπερβολικά φιλοεπιχειρηματικό προφίλ του, παρά τα δύο ιδιωτικά του αεροσκάφη, δύσκολα χωνεύεται από τη λαϊκή βάση του CDU.

Ξεκινά τη θητεία του χωρίς αυταπάτες, σε μια ιστορικά δύσκολη συγκυρία για τη Γερμανία – αλλά με σαφές όραμα εξουσίας, όπως υπαινίχθηκε η Άγγελα Μέρκελ, που σχολίασε πως «για τη συγκεκριμένη δουλειά χρειάζεται μεγάλη ζέση για εξουσία».