«Ο ΑΔΩΝΙΣ ΗΡΘΕ ΝΑ ΜΑΣ ΑΠΕΙΛΗΣΕΙ» – ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ-ΦΩΤΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΨΝΑ – «ΕΙΜΑΙ ΤΟ ΑΦΕΝΤΙΚΟ ΣΑΣ»;

Την ώρα που η πυρκαγιά στο Ποικίλο Όρος δημιουργούσε συνθήκες έκτακτης ανάγκης και το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αθηνών (ΨΝΑ) βρισκόταν σε αυξημένη ετοιμότητα, μια καταγγελία για την παρουσία του Υπουργού Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, στο νοσοκομείο έρχεται να προκαλέσει νέα πολιτική θύελλα.

Σύμφωνα με όσα υποστηρίζει ο γιατρός Νεκτάριος Χαϊντάρ, η επίσκεψη του Υπουργού δεν περιορίστηκε σε μια τυπική παρουσία ή σε μια ενημέρωση για την κατάσταση. Εξελίχθηκε σε έντονη αντιπαράθεση με εργαζόμενους οι οποίοι, όπως καταγγέλλεται, του ζήτησαν να αποχωρήσει.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται και η ουσία της υπόθεσης: σύμφωνα με την καταγγελία, αντί η στιγμή αυτή να αποτελέσει ευκαιρία για τον Υπουργό να ακούσει από πρώτο χέρι τους ανθρώπους της πρώτης γραμμής και να ενημερωθεί για τα προβλήματα εν μέσω μιας κρίσιμης κατάστασης, η αντιπαράθεση πήρε διαφορετική τροπή.

Ο Γεωργιάδης φέρεται να επικαλέστηκε πειθαρχικές ευθύνες των εργαζομένων και να δήλωσε με τρόπο που προκαλεί σοβαρά ερωτήματα πως: «Είμαι το αφεντικό σας».

Εάν η συγκεκριμένη καταγγελία αποτυπώνει με ακρίβεια τα γεγονότα, τότε δεν έχουμε μπροστά μας απλώς έναν ακόμη καβγά μεταξύ ενός Υπουργού και εργαζομένων. Πρόκειται για ένα πολύ βαθύτερο ζήτημα, που αφορά τον τρόπο με τον οποίο η πολιτική εξουσία αντιλαμβάνεται τη σχέση της με τους ανθρώπους του Εθνικού Συστήματος Υγείας.

Ανθρώπους που καθημερινά εργάζονται υπό τεράστια πίεση, αντιμετωπίζουν ελλείψεις και καλούνται να κρατήσουν όρθια νοσοκομεία που συχνά λειτουργούν στα όρια των δυνατοτήτων τους.

Γιατί τι ακριβώς σημαίνει η φράση «είμαι το αφεντικό σας» όταν απευθύνεται σε γιατρούς και εργαζόμενους ενός δημόσιου νοσοκομείου; Είναι αυτή η σχέση που οφείλει να έχει ένας Υπουργός Υγείας με όσους βρίσκονται καθημερινά δίπλα στους ασθενείς;

Η μήπως ο ρόλος του είναι ο ακριβώς αντίθετος;

Δηλαδή να ακούει, να συντονίζει, να λύνει προβλήματα και να στέκεται απέναντι στους εργαζόμενους όχι ως «αφεντικό», αλλά ως πολιτικός προϊστάμενος με την ευθύνη να εξασφαλίζει τις κατάλληλες συνθήκες και τα μέσα για τη λειτουργία του δημόσιου συστήματος Υγείας;

Το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο σοβαρό εάν ευσταθούν οι καταγγελίες περί επίκλησης πειθαρχικών κυρώσεων. Σε μια τέτοια περίπτωση δημιουργείται μια εικόνα που δεν μπορεί να προσπεραστεί ως μια απλή λεκτική διαμάχη.

Οι εργαζόμενοι του ΕΣΥ έχουν κάθε δικαίωμα να εκφράζουν την άποψή τους, να διαμαρτύρονται και να θέτουν ζητήματα που αφορούν την καθημερινή λειτουργία του νοσοκομείου, χωρίς να αισθάνονται ότι απέναντί τους βρίσκεται ένας πανίσχυρος μηχανισμός εξουσίας που τους βάζει στο στόχαστρο επειδή μίλησαν.

Και εδώ αρχίζουν τα πραγματικά δύσκολα για τον Υπουργό Υγείας.

Οι απαντήσεις που απαιτούνται δεν είναι επικοινωνιακές, ούτε μπορούν να δοθούν με μια ακόμη τηλεοπτική εμφάνιση ή μια πολιτική αντεπίθεση. Πρέπει να είναι συγκεκριμένες και καθαρές:

Τι ακριβώς ειπώθηκε στο ΨΝΑ;

Υπήρξε πράγματι αναφορά σε πειθαρχικό παράπτωμα και κυρώσεις;

Ειπώθηκε η φράση «είμαι το αφεντικό σας»;

Ποιοι εργαζόμενοι ήταν παρόντες και τι συνέβη κατά τη διάρκεια της αντιπαράθεσης;

Ας μην γελιόμαστε: το Εθνικό Σύστημα Υγείας δεν είναι ιδιωτική εταιρεία. Οι γιατροί, οι νοσηλευτές και το λοιπό προσωπικό δεν είναι υπάλληλοι ενός υπουργού που οφείλουν να υπακούουν αμίλητοι, χωρίς να καταγγέλλουν προβλήματα.

Αντίστοιχα, ο Υπουργός δεν είναι «αφεντικό» με την έννοια του εργοδότη μιας ιδιωτικής επιχείρησης, αλλά πολιτικός προϊστάμενος που έχει αναλάβει δημόσια ευθύνη και λογοδοτεί στους πολίτες.

Αυτό είναι που κάνει την υπόθεση ακόμη πιο σοβαρή: εάν ένας υπουργός θεωρεί ότι η ισχύς της θέσης του αρκεί για να επιβάλει τη σιωπή, τότε το πρόβλημα δεν εντοπίζεται σε μια μεμονωμένη αντιπαράθεση, αλλά σε μια ολόκληρη αντίληψη για την εξουσία, η οποία δεν έχει καμία θέση στο δημόσιο σύστημα Υγείας.

Το ΕΣΥ δεν χρειάζεται «αφεντικά» που εμφανίζονται για να υπενθυμίσουν ποιος έχει την εξουσία. Χρειάζεται πολιτική ηγεσία που μπορεί να σταθεί απέναντι στους ανθρώπους του, να ακούσει τις καταγγελίες, να αναγνωρίσει τα προβλήματα και να δώσει λύσεις — ειδικά όταν οι συνθήκες είναι δύσκολες και οι εργαζόμενοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή.

Η πραγματική δύναμη ενός υπουργού δεν φαίνεται όταν υψώνει τη φωνή του ή υπενθυμίζει τη θεσμική του θέση. Φαίνεται όταν μπαίνει σε ένα νοσοκομείο, ακούει την οργή και την αγωνία των ανθρώπων του και αποχωρεί έχοντας δώσει απαντήσεις, αντί να αφήνει πίσω του περισσότερα ερωτήματα.

Ο Άδωνις Γεωργιάδης οφείλει να απαντήσει δημόσια και χωρίς υπεκφυγές. Όταν ένας γιατρός καταγγέλλει δημόσια ότι ένας υπουργός πήγε στο νοσοκομείο για να «απειλήσει» εργαζόμενους, η υπόθεση δεν μπορεί να θαφτεί κάτω από την επικαιρότητα.

Εάν όσα καταγγέλλονται είναι ανακριβή, ας διαψευστούν με στοιχεία. Εάν όμως είναι ακριβή, τότε η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πολύ σοβαρότερο πρόβλημα από μια απλή πολιτική κόντρα.

Οι υπουργικές καρέκλες είναι προσωρινές, οι κυβερνήσεις αλλάζουν και οι τίτλοι εξουσίας κάποια στιγμή τελειώνουν. Οι γιατροί και οι εργαζόμενοι του ΕΣΥ όμως παραμένουν εκεί, μέσα στα νοσοκομεία, δίπλα στους ασθενείς και απέναντι στα πραγματικά προβλήματα που η πολιτική επικοινωνία συχνά προσπαθεί να ωραιοποιήσει.

Γι’ αυτό και το τελευταίο ερώτημα είναι το πιο αμείλικτο από όλα:

Ποιος είναι τελικά το «αφεντικό» στο ΕΣΥ; Ο Υπουργός που περνάει την πόρτα ή οι άνθρωποι που δίνουν καθημερινά τη μάχη για να κρατήσουν όρθιο το Δημόσιο Σύστημα Υγείας;

Η εξουσία μπορεί να απαιτεί σεβασμό λόγω θεσμικού ρόλου. Ο φόβος όμως δεν είναι σεβασμός και η σιωπή δεν είναι συναίνεση.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

Μεσημεριανός ύπνος: Χαλάρωση ή «παγίδα» για τον βραδινό ύπνο; Τι απαντούν οι ειδικοί