ΝΑΤΟ: Τελεσίγραφο των ΗΠΑ για αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ και «καμπανάκι» στην Ευρώπη

Μια ξεκάθαρη και πιεστική προειδοποίηση προς τους συμμάχους του ΝΑΤΟ απηύθυνε ο Πρέσβης των ΗΠΑ στη Συμμαχία, Μάθιου Γουίτακερ, ενόψει της επικείμενης Συνόδου Κορυφής στην Άγκυρα (7-8 Ιουλίου). Η Ουάσιγκτον ξεκαθάρισε ότι περιμένει από όλα τα κράτη-μέλη να τηρήσουν άμεσα τις δεσμεύσεις της Χάγης και να παρουσιάσουν ένα ρεαλιστικό πλάνο που θα οδηγεί τις αμυντικές τους δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ τους.

Σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απαιτεί από τους συμμάχους να δράσουν με αίσθημα κατεπείγοντος. Η φετινή Σύνοδος θα λειτουργήσει ως αυστηρό «μέτρο προόδου», αξιολογώντας όχι μόνο τα κονδύλια αλλά και τις πραγματικές επιχειρησιακές δυνατότητες που προκύπτουν από αυτά. Από τη Σύνοδο της Χάγης (Ιούνιος 2025) μέχρι σήμερα, έχουν δεσμευτεί περίπου 120 δισεκατομμύρια δολάρια για την άμυνα, με τα μισά από αυτά να κατευθύνονται στην αγορά αμερικανικών εξοπλιστικών συστημάτων.

Ποιοι πρωτοστατούν και ποιοι υστερούν στη «μοιρασιά» των βαρών

Η Ουάσιγκτον βλέπει δύο ταχύτητες εντός της Συμμαχίας όσον αφορά την εκπλήρωση των οικονομικών υποχρεώσεων:

• Οι πρωτοπόροι: Η Πολωνία, οι σκανδιναβικές χώρες, τα κράτη της Βαλτικής και η Γερμανία ηγούνται της προσπάθειας, παρουσιάζοντας αξιόπιστα σχέδια.

• Οι ουραγοί: Αρκετά κράτη-μέλη συνεχίζουν να παρουσιάζουν σημαντικές ελλείψεις στις δαπάνες ή στερούνται συγκεκριμένου πλάνου για την επίτευξη του στόχου του 5%.

Ο Γουίτακερ τόνισε ότι στόχος είναι η μεταφορά του βάρους της συμβατικής άμυνας της Ευρώπης στους ίδιους τους Ευρωπαίους. Μάλιστα, άφησε να εννοηθεί ότι οι χώρες που συνεισφέρουν περισσότερο θα έχουν και ανάλογα προνόμια, όπως προτεραιότητα σε εξοπλιστικά προγράμματα και μεγαλύτερη πρόσβαση στην πολιτική ηγεσία, συνοψίζοντας τη φιλοσοφία της κυβέρνησης Τραμπ στη φράση: «More is more» (περισσότερα δίνεις, περισσότερα παίρνεις).

Οι εξελίξεις με την Ουκρανία και το μήνυμα στη Μόσχα

Σχετικά με το μέτωπο του πολέμου, ο Αμερικανός πρέσβης προανήγγειλε «ουσιαστικές ανακοινώσεις» στην Άγκυρα για τη μακροπρόθεσμη στήριξη του Κιέβου. Ανέφερε ότι οι ΗΠΑ παραμένουν ο μεγαλύτερος πάροχος βοήθειας, έχοντας ήδη διοχετεύσει μέσω του προγράμματος PURL όπλα αξίας άνω των 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων (συμπεριλαμβανομένων συστημάτων Patriot και πυραύλων PAC-3) στην Ουκρανία μέσω τρίτων χωρών του ΝΑΤΟ.

Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη οφείλει να αναλάβει το μεγαλύτερο μέρος του οικονομικού και στρατιωτικού βάρους, καθώς ο πόλεμος διεξάγεται στο έδαφός της. Κλείνοντας, διευκρίνισε ότι αν και ο Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει μια άμεση ειρηνευτική συμφωνία, αυτή τη στιγμή ούτε η Μόσχα ούτε το Κίεβο φαίνονται διατεθειμένοι να υποχωρήσουν στους ίδιους όρους. Μέχρι να βρεθεί κοινό έδαφος, οι ΗΠΑ διαβεβαιώνουν ότι δεν θα αποχωρήσουν και θα συνεχίσουν να εξοπλίζουν την Ουκρανία.