Μισούσες τον πικρό καφέ και τώρα δεν μπορείς χωρίς αυτόν – Τι αλλάζει στον εγκέφαλο
Νέα επιστημονικά δεδομένα εξηγούν πώς ο οργανισμός μαθαίνει να απολαμβάνει γεύσεις που αρχικά θεωρούσε δυσάρεστες, μέσα από την επικοινωνία του εντέρου με τον εγκέφαλο.
Η πρώτη δοκιμή ενός σκέτου καφέ δεν είναι για όλους ευχάριστη. Η έντονη και πικρή γεύση του συχνά προκαλεί αρχικά αποστροφή. Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου, πολλοί άνθρωποι όχι μόνο συνηθίζουν τον καφέ, αλλά αρχίζουν να τον απολαμβάνουν καθημερινά.
Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο (UC San Francisco) εντόπισαν έναν μηχανισμό που ενδέχεται να εξηγεί αυτή την αλλαγή στις γευστικές προτιμήσεις. Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, σημαντικό ρόλο παίζει η επικοινωνία ανάμεσα στο πεπτικό σύστημα και τον εγκέφαλο.
Η ντοπαμίνη και η σύνδεση της γεύσης με την ευχαρίστηση
Ο καθηγητής Φυσιολογίας Ζάκαρι Νάιτ και η ερευνητική του ομάδα εντόπισαν μια διαφορετική οδό απελευθέρωσης ντοπαμίνης, η οποία ενεργοποιείται όταν η τροφή φτάσει στο πεπτικό σύστημα.
Ειδικοί αισθητήρες ανιχνεύουν τα θρεπτικά συστατικά και μεταφέρουν πληροφορίες στον εγκέφαλο. Η αντίδραση ντοπαμίνης αναπτύσσεται σταδιακά μέσα σε αρκετά λεπτά, συμβάλλοντας στη σύνδεση μιας γεύσης με τα οφέλη που προσφέρει η τροφή.
Με αυτόν τον τρόπο, ο εγκέφαλος μπορεί να αρχίσει να επιθυμεί μια γεύση που αρχικά δεν του ήταν ευχάριστη. Στην περίπτωση του καφέ, η γεύση του μπορεί να συνδεθεί σταδιακά με τις διεγερτικές επιδράσεις της καφεΐνης.
Τι έδειξαν τα πειράματα σε ποντίκια
Για να μελετήσουν τη διαδικασία, οι επιστήμονες χορήγησαν θρεπτικά συστατικά απευθείας στο στομάχι ποντικών και παρακολούθησαν την εγκεφαλική τους δραστηριότητα.
Διαπίστωσαν ότι ενεργοποιούνταν συγκεκριμένη περιοχή της αμυγδαλής. Όταν μπλόκαραν τη σχετική νευρική οδό, τα ζώα έχασαν την ικανότητα να συνδέουν μια νέα γεύση με την πρόσληψη θερμίδων.
Αντίθετα, όταν οι ερευνητές ενεργοποίησαν τεχνητά τις συγκεκριμένες νευρικές ίνες, τα ποντίκια ανέπτυξαν προτίμηση ακόμη και για γεύσεις χωρίς θερμιδική αξία.
Η αντίδραση του ανθρώπινου εγκεφάλου
Οι επιστήμονες εξέτασαν επίσης δεδομένα από ανθρώπους. Σε δύο μελέτες, με τη συμμετοχή 13 ανδρών και στη συνέχεια 38 ενηλίκων, παρατηρήθηκε ότι τα θρεπτικά συστατικά προκαλούσαν ισχυρότερη εγκεφαλική αντίδραση στην αριστερή πλευρά σε σύγκριση με τη δεξιά.
Η αιτία αυτής της ασυμμετρίας δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί και αποτελεί αντικείμενο περαιτέρω έρευνας.
Πώς μπορεί να αλλάξουν οι διατροφικές μας συνήθειες
Η ανακάλυψη ενδέχεται να ανοίξει νέους δρόμους στην κατανόηση και την τροποποίηση των διατροφικών συνηθειών. Μέχρι σήμερα, πολλές προσεγγίσεις επικεντρώνονταν στον περιορισμό της όρεξης ή στην ενίσχυση του αισθήματος κορεσμού.
Η καλύτερη κατανόηση των σημάτων που μεταφέρονται από το έντερο στον εγκέφαλο θα μπορούσε μελλοντικά να βοηθήσει στην ανάπτυξη παρεμβάσεων που ενισχύουν την προτίμηση για πιο υγιεινές τροφές.
Έτσι, η αλλαγή στις γευστικές μας προτιμήσεις δεν φαίνεται να είναι απλώς αποτέλεσμα της συνήθειας, αλλά συνδέεται και με έναν σύνθετο βιολογικό μηχανισμό που λειτουργεί χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε.
