Μήλος σε τσιμεντένιο σταυροδρόμι: Οικοδομικός πυρετός στα νησιά πριν μπει τάξη στον χωροταξικό σχεδιασμό

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Η Μήλος έχει μετατραπεί σε χαρακτηριστικό παράδειγμα του τι συμβαίνει σήμερα σε πολλά ελληνικά νησιά: ένας αγώνας δρόμου για να χτιστεί ό,τι «προλαβαίνει» πριν θεσμοθετηθούν αυστηρότεροι κανόνες. Με μπετονιέρες και γερανούς να δουλεύουν ασταμάτητα, το νησί ζει έναν έντονο οικοδομικό πυρετό εν αναμονή του νέου Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου, που αναμένεται να περιορίσει δραστικά τη δόμηση.

Στη μεταβατική αυτή περίοδο, η απουσία ξεκάθαρου θεσμικού πλαισίου λειτουργεί ως άτυπη πρόσκληση για επενδυτές και ιδιοκτήτες γης. Περίπου 50 νέες τουριστικές αναπτύξεις βρίσκονται σε εξέλιξη ή σε στάδιο έγκρισης, με περισσότερες από 2.000 νέες κλίνες να προστίθενται σε ένα νησί μόλις 5.300 μόνιμων κατοίκων. Ουσιαστικά, η τουριστική δυναμικότητα της Μήλου απειλεί να υπερδιπλασιαστεί μέσα σε λίγα χρόνια, με σοβαρές επιπτώσεις στο νερό, την ενέργεια, τα απορρίμματα, τις μεταφορές και την ποιότητα ζωής.

Το φαινόμενο, ωστόσο, δεν περιορίζεται στη Μήλο. Από τη Μύκονο και τη Σαντορίνη έως μικρότερα νησιά των Κυκλάδων, η τουριστική ανάπτυξη προχωρά με όρους αγοράς και όχι φέρουσας ικανότητας. Η εκτός σχεδίου δόμηση παραμένει άλυτο πρόβλημα, οι εγκρίσεις δίνονται αποσπασματικά και συχνά οι κρίσιμες αποφάσεις μεταφέρονται στα δικαστήρια, με το Συμβούλιο της Επικρατείας να καλείται να υποκαταστήσει τον ανύπαρκτο σχεδιασμό.

Παράλληλα, έντονη κριτική ασκείται στο μοντέλο των στρατηγικών τουριστικών επενδύσεων τύπου ΕΣΧΑΣΕ, που –αν και σχεδιάστηκαν ως εξαιρέσεις– εφαρμόστηκαν μαζικά σε ήδη κορεσμένους προορισμούς. Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι η έγκριση νέων τέτοιων έργων έχει «παγώσει» έως την ολοκλήρωση των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, την ώρα που οι δήμοι ζητούν θεσμικό ρόλο και πάγωμα μεγάλων έργων χωρίς κοινωνική συναίνεση.

Η Μήλος λειτουργεί τελικά ως μικρογραφία ενός ευρύτερου αδιεξόδου: ανάπτυξη χωρίς σαφή όρια, καθυστερήσεις στον σχεδιασμό και ένα κράτος που τρέχει πίσω από τα γεγονότα. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν ο πολεοδομικός σχεδιασμός θα προλάβει να βάλει φρένο στην άναρχη δόμηση ή αν τα τετελεσμένα θα καθορίσουν οριστικά το μέλλον των νησιών.