Μαφία, σκάνδαλα και πολιτική Υψηλής Πύλης στην κατεχόμενη Κύπρο
Λίγες εβδομάδες πριν από τις προεδρικές εκλογές της 19ης Οκτωβρίου στο ευδοκράτος της Κύπρου , που αναγνωρίζεται μόνο από την Τουρκία, ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει δεχθεί έντονη κριτική για τα σχόλιά του που θεωρούνται ευρέως ως άμεση παρέμβαση.
Εμφανιζόμενος τηλεφωνικά κατά τη διάρκεια μιας εκδήλωσης νέων που διοργανώθηκε αυτή την εβδομάδα με τον πρώην παίκτη της Ρεάλ Μαδρίτης Μεσούτ Οζίλ, ο Ερντογάν είπε στο πλήθος ότι «πρέπει να κερδίσουμε τις εκλογές στην KKTC».
Η δήλωση, που μεταδόθηκε στο κοινό, χειροκροτήθηκε στην αίθουσα, αλλά γρήγορα προκάλεσε αντιδράσεις από όλο το νησί. Σχολιαστές στον τοπικό τύπο δήλωσαν ότι τα λόγια του Ερντογάν ήταν μια απροκάλυπτη προσπάθεια να επηρεάσει την ψηφοφορία και απόδειξη ότι η Άγκυρα δεν θα παρέμενε ουδέτερη.
Οι εκλογές είναι μια αναμέτρηση μεταξύ του νυν προέδρου Ερσίν Τατάρ, που υποστηρίζεται από το κυβερνών Κόμμα Εθνικής Ενότητας (UBP), και του υποψηφίου του Ρεπουμπλικανικού Τουρκικού Κόμματος (CTP), Τουφάν Ερχούρμαν.
Η εμπλοκή της Άγκυρας αντανακλά ανησυχίες ότι ο Τατάρ, που υποστηρίζεται εδώ και καιρό από τον Ερντογάν, μπορεί να χάνει δυναμική. Δημοσιεύματα στα τουρκοκυπριακά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι ο Ερχούρμαν έχει κερδίσει στις πρόσφατες δημοσκοπήσεις, ενώ η τουρκική κυβέρνηση έχει εντείνει την παρουσία της στο έδαφος.
Ο πρώην υπουργός Εσωτερικών Σουλεϊμάν Σοϊλού, νυν βουλευτής του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), έχει επίσης συμμετάσχει στην εκστρατεία στο KKTC. Σύμφωνα με τοπικά δημοσιεύματα, ο Σοϊλού έχει επισκεφθεί σπίτια και έχει προτρέψει τους ψηφοφόρους να δουν τις εκλογές ως ζήτημα επιβίωσης.
Η εμπλοκή του έχει τραβήξει την προσοχή λόγω των μακροχρόνιων κατηγοριών που τον συνδέουν με ομάδες μαφίας στην Τουρκία. Η παρουσία μιας τόσο αμφιλεγόμενης προσωπικότητας έχει πυροδοτήσει επικρίσεις ότι τα δίκτυα οργανωμένου εγκλήματος επικαλύπτονται με επίσημες πολιτικές επιχειρήσεις.
Αποστολές νομοθετών από το AKP και τον εταίρο του, το Κόμμα Εθνικιστικού Κινήματος (MHP), έχουν επίσης αποσταλεί. Μεταξύ αυτών είναι ο αντιπρόεδρος του AKP Χουσεΐν Γιαϊμάν, ο βουλευτής του Ικονίου Ορχάν Ερντέμ, ο βουλευτής του MHP Αχμέτ Ερμπάς και άλλα στελέχη του κόμματος. Η εκστρατεία τους στη Λευκωσία και σε άλλες περιοχές έχει περιγραφεί στον τουρκοκυπριακό τύπο ως άνευ προηγουμένου σε κλίμακα.
Το MHP, ο εθνικιστικός σύμμαχος του Ερντογάν, έχει επίσης αντιμετωπίσει έλεγχο για τους δεσμούς του με στοιχεία της μαφίας, εγείροντας πρόσθετες ανησυχίες σχετικά με την επιρροή εγκληματικών ομάδων στα πολιτικά πράγματα.
Ο Ερντογάν έχει συνδυάσει την πολιτική του ώθηση με συμβολικές χειρονομίες. Τον Μάιο παρευρέθηκε στα εγκαίνια ενός νέου προεδρικού και κοινοβουλευτικού συγκροτήματος στη Λευκωσία.
Η εφημερίδα Cumhuriyet Yerleşkesi, που εκτείνεται σε περισσότερα από 600.000 τετραγωνικά μέτρα, περιλαμβάνει τα προεδρικά γραφεία, ένα κτίριο του κοινοβουλίου, μια βιβλιοθήκη, ένα τζαμί και κήπους. Τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν το κόστος στα 5,5 δισεκατομμύρια λίρες. Ο Ερντογάν παρουσίασε το έργο ως σύμβολο της κρατικής υπόστασης του ψευδοκράτους , λέγοντας ότι θα έδειχνε στον κόσμο ότι η περιοχή λειτουργεί ως κράτος.
Οι επικριτές, ωστόσο, το χαρακτήρισαν γρήγορα «τέταρτο παλάτι» του και υποστήριξαν ότι τόνιζε την κυριαρχία της Τουρκίας επί των θεσμών του ψευδοκράτους αντί να ενισχύει την ανεξαρτησία τους. Οι φωνές της αντιπολίτευσης στη Λευκωσία υποστηρίζουν ότι η εμπλοκή της Άγκυρας απειλεί την κυριαρχία των θεσμών του.
Ο Ερντογάν επιμένει τακτικά ότι το ψευδοκράτος πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ανεξάρτητο κράτος, αλλά η ρητορική της προεκλογικής του εκστρατείας και η παρουσία Τούρκων αξιωματούχων έχουν αναφερθεί ως αντιφάσεις που υπονομεύουν τη νομιμότητα που ισχυρίζεται ότι υπερασπίζεται. Οι αναλυτές σημειώνουν ότι, παρουσιάζοντας τις εκλογές ως εθνική αποστολή, ο Ερντογάν κινδυνεύει να αποδυναμώσει την αξιοπιστία της τουρκοκυπριακής ηγεσίας μεταξύ του ίδιου του λαού της.
Τα τοπικά ρεπορτάζ έχουν επίσης επικεντρωθεί στην παραοικονομία της περιοχής. που περιγράφεται ευρέως ως κόμβος για ξέπλυμα χρήματος και παράνομες δραστηριότητες στοιχημάτων που συνδέονται με το τουρκικό οργανωμένο έγκλημα. Το μη αναγνωρισμένο διεθνώς καθεστώς της, εκτός από την Τουρκία, παρέχει κάλυψη σε χρηματοοικονομικά δίκτυα που ευδοκιμούν σε γκρίζες ζώνες κανονισμών. Οι επικριτές λένε ότι η διασφάλιση της επανεκλογής του Τατάρ είναι κεντρικής σημασίας για τη διατήρηση αυτών των ρυθμίσεων.
Το Ανώτατο Εκλογικό Συμβούλιο ανακοίνωσε ότι οκτώ υποψήφιοι θα αγωνιστούν. Μαζί με τον Τατάρ και τον Ερχούρμαν, έξι ανεξάρτητοι συμμετέχουν στο ψηφοδέλτιο. Περισσότεροι από 217.000 εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι αναμένεται να ψηφίσουν σε 777 εκλογικά τμήματα. Εάν κανένας υποψήφιος δεν κερδίσει περισσότερο από 50% στον πρώτο γύρο, οι δύο πρώτοι θα προχωρήσουν σε επαναληπτικό γύρο μια εβδομάδα αργότερα.
Καθώς η προεκλογική εκστρατεία εισέρχεται στο τελικό της στάδιο, ο ορατός ρόλος της Άγκυρας έχει τροφοδοτήσει εντάσεις. Η ενεργή προεκλογική εκστρατεία των αξιωματούχων του AKP και του MHP, σε συνδυασμό με την επιμονή του Ερντογάν ότι «πρέπει να κερδίσουμε», έχει εντείνει τις κατηγορίες ότι η Τουρκία αντιμετωπίζει το KKTC λιγότερο ως εταίρο και περισσότερο ως επαρχία υπό τον έλεγχό της.
Στελέχη της αντιπολίτευσης στη Λευκωσία επισημαίνουν ότι ο προτιμώμενος υποψήφιος της Τουρκίας ουσιαστικά υποστηρίζει την επιρροή της μαφίας, τη διαφθορά και την πολιτική πατρωνία, τα οποία θεωρούν βαθιά επιζήμια και πιστεύουν ότι θα μπορούσαν να αποδυναμωθούν εάν χάσει ο Τατάρ. Για παράδειγμα, ο πρώην πρωθυπουργός της Τουρκίας και δεξί χέρι του Ερντογάν, Μπιναλί Γιλντιρίμ, ο οποίος επί του παρόντος προεδρεύει του Συμβουλίου των Πρεσβυτέρων του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών, έχει συνδεθεί με φερόμενες επιχειρήσεις διακίνησης ναρκωτικών στην Κύπρο μέσω του δολοφονημένου αρχηγού του εγκλήματος Χαλίλ Φαλιάλι. Οι ισχυρισμοί αποκαλύφθηκαν σε κατάθεση του Τζεμίλ Ονάλ, πρώην οικονομικού συντονιστή του Φαλιάλι, ο οποίος είπε ότι μέλη της οικογένειας του Γιλντιρίμ εμπλέκονταν σε δραστηριότητες λαθρεμπορίου. Ο Ονάλ, ο οποίος ζούσε υπό προστασία στην Ολλανδία, πυροβολήθηκε και σκοτώθηκε την 1η Μαΐου 2025.
