Κλίμακα διαφθοράς και κατάρρευση στη Σερβία: Η Κεντρική Τράπεζα έκλεισε την ALTA Banka των εκλεκτών του καθεστώτος Βούτσιτς

Στην άμεση ανάκληση της άδειας λειτουργίας της ALTA Banka a.d. Beograd προχώρησε το Εκτελεστικό Συμβούλιο της Κεντρικής Τράπεζας της Σερβίας, βάζοντας απότομο τέλος σε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα τραπεζικά «θαύματα» των Βαλκανίων. Η απόφαση ελήφθη κατόπιν έκτακτων ελέγχων, με την Κεντρική Τράπεζα να επικαλείται ραγδαία επιδείνωση της ρευστότητας που έθετε σε άμεσο κίνδυνο την αποπληρωμή των υποχρεώσεών της.

Η κατάρρευση της τράπεζας συνοδεύτηκε από σοβαρότατες καταγγελίες της «Φοιτητικής Λίστας» για ύποπτες και επείγουσες φυγάδες κεφαλαίων προς το εξωτερικό, συγκεκριμένα προς τη Βόρεια Μακεδονία και τη Ρωσία, λίγο πριν μπει το λουκέτο.

Η διαδικασία πτώχευσης και η κάλυψη των καταθετών

Μετά την αφαίρεση της άδειας, η ALTA Banka τίθεται απευθείας σε καθεστώς πτώχευσης υπό τη διαχείριση του Οργανισμού Ασφάλισης Καταθέσεων (AOD).

• Προστασία μικροκαταθετών: Οι καταθέσεις φυσικών προσώπων, επιχειρηματιών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων είναι ασφαλισμένες έως το όριο των 50.000 ευρώ (ή το ισόποσο σε δηνάρια) ανά καταθέτη.

• Μεγάλοι καταθέτες: Όσοι διατηρούσαν υπόλοιπα άνω των 50.000 ευρώ θα αναγκαστούν να διεκδικήσουν τα κεφάλαιά τους μέσων της μακρόχρονης διαδικασίας εκκαθάρισης της περιουσίας του ιδρύματος.

Ύποπτη «εκρηκτική» ανάπτυξη με κρατικές πλάτες

Η ALTA Banka εμφανίστηκε στο σερβικό χρηματοπιστωτικό σύστημα μόλις το 2020 και μέσα σε τέσσερα χρόνια πέτυχε μια ασυνήθιστη και προκλητική γιγάντωση, υπερτριπλασιάζοντας το μέγεθός της με αύξηση ενεργητικού κατά 252% (φτάνοντας τα 1,84 δισ. ευρώ και μερίδιο αγοράς κοντά στο 2,9%). Το 2025 είχε μάλιστα αναδειχθεί πρώτη σε ρυθμό αύξησης καταθέσεων στη Σερβία.

Η «επιτυχία» αυτή δεν ήταν τυχαία: Η κυβέρνηση του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS) της ανέθεσε τεράστιας αξίας κρατικό χρήμα και προνομιακές δουλειές, όπως τη διαχείριση των εισπράξεων της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού και τη λειτουργία των γκισέ πληρωμών προστίμων στα αστυνομικά τμήματα.

Διασυνδέσεις με την οικογένεια Βούτσιτς και αμερικανικές κυρώσεις

Η τράπεζα αποτελούσε σταθερά τον κεντρικό στόχο της σερβικής αντιπολίτευσης και ερευνητών δημοσιογράφων (όπως του περιοδικού Radar) λόγω των στενότατων διασυνδέσεων του ιδιοκτήτη της, Ντάβορ Μάτσουρα, με το περιβάλλον της εξουσίας. Οι αποκαλύψεις έφερναν το ίδρυμα σε άμεση επαφή με το οικογενειακό περιβάλλον του πρώην προέδρου της Δημοκρατίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς και συγκεκριμένα με τον αδελφό του, Αντρέι Βούτσιτς.

Το σκάνδαλο ξεπέρασε τα σύνορα της Σερβίας στα μέσα Οκτωβρίου, όταν ο Αμερικανός Ρεπουμπλικάνος βουλευτής Τζο Γουίλσον ζήτησε επίσημα από τον Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, την επιβολή κυρώσεων κατά του Ντάβορ Μάτσουρα. Ο Αμερικανός νομοθέτης κατηγόρησε ανοιχτά τον Σέρβο τραπεζίτη ότι «σφετερίζεται δημόσιους πόρους για προσωπικό πλουτισμό και για τη χρηματοδότηση του καθεστώτος Βούτσιτς», σφραγίζοντας την κατάρρευση ενός ιδρύματος που λειτούργησε ως ο οικονομικός βραχίονας της σερβικής ελίτ.