Δευτέρα , 3 Οκτωβρίου 2022

«Κεραυνοί» από τον πρώην ΓΔΑΕΕ: «Αγοράζουμε εξοπλιστικά όπως ψωνίζουν τα παιδιά παραμονές Χριστουγέννων»

Πικρές αλήθειες από τον πρώην Γενικό Διευθυντή Εξοπλισμών Κυριάκο Κυριακίδη

Με καυστικό ύφος σχολιάζει ο τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση Μητσοτάκη διαχειρίζεται το θέμα των εξοπλιστικών,  ο πρώην Γενικός Διευθυντής Εξοπλισμών ναύαρχος Κυριάκος Κυριακίδης.

Ο κ. Κυριακίδης κάνει λόγο για άκριτους εξοπλισμούς χωρίς επιτελική μελέτη, ενώ παρομοιάζει τον τρόπο με τον οποίο η χώρα αγοράζει οπλικά συστήματα, με εκείνον που ψωνίζει ένα παιδί σε πολυκατάστημα, τις παραμονές των Χριστουγέννων.

«Αυτή την περίοδο συμπεριφερόμεθα σαν το πεντάχρονο που το πήγε ο μπαμπάς του στο υπερκατάστημα παιχνιδιών, παραμονές Χριστουγέννων, του έδωσε ένα καλάθι και αυτό ρίχνει μέσα ότι βρει μπροστά του και ο γονιός επειδή δεν θέλει να του χαλάσει το χατίρι δεν του είπε μέχρι τι ποσό μπορεί να ξοδέψει» τονίζει ο κ. Κυριακίδης μιλώντας στο Armyvoice.gr.

Δυο χρόνια συμπληρώθηκαν από την ελληνοτουρκική κρίση του 2020. Ως πρώην Γενικός Διευθυντής Εξοπλισμών πώς πιστεύετε ότι πρέπει να ενισχυθεί η χώρα;

«Εάν θέλεις ειρήνη προετοιμάσου για πόλεμο». Πρόκειται για μια έκφραση, που αναφέρεται ότι χρησιμοποίησε ο Ρωμαίος στρατηγός Vegetius, και ήθελε να επισημάνει ότι λόγω της αδράνειας για μακρά περίοδο οι στρατιώτες σταμάτησαν να φορούν την πανοπλία τους και ήταν πλέον ευάλωτοι. Η ερμηνεία της ρήσης αποκτά διαχρονική αξία και είναι πάντα επίκαιρη καθ΄ όσον εννοεί ότι «ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις μπορεί να σηματοδοτήσουν, σε ενδεχόμενους εισβολείς, ότι η μάχη δεν θα φέρει τα προσδοκόμενα αποτελέσματα ή κατ΄ ελάχιστον δεν θα είναι τα αποτελέσματα ανάλογα των θυσιών του επιτιθέμενου». Συμπερασματικά όσο πιο ισχυρές είναι οι Ένοπλες Δυνάμεις μιας χώρας, τόσο πιο ισχυρή καθίσταται η διαπραγματευτική της θέση σε διπλωματικό επίπεδο για την αποφυγή εχθροπραξιών. Όλοι γνωρίζουμε ότι η αποτυχία των διαπραγματεύσεων μας φέρνει πιο κοντά στον πόλεμο. Έτσι λοιπόν η μακρά διάρκεια της δημοσιοοικονομικής δυστοκίας, μας οδήγησε στην μη ανανέωση του αμυντικού μας υλικού και την μη συντήρηση του στο επιβαλλόμενο επίπεδο, συμπαρασύροντας σε ένα βαθμό την εκπαίδευση του προσωπικού. Συγχρόνως όλα αυτά συνδυαζόμενα και με άλλους παράγοντες επηρεάζουν και το ηθικό του προσωπικού. Αυτή η αλυσίδα αδυναμιών όπως δημιουργήθηκε αναδείχθηκε από την κρίση του 2020 και αφύπνησε τους ειδήμονες για τον επαναπροσδιορισμό προτεραιοποίησης της διάθεσης των οικονομικών πόρων. Είναι ευτυχής συγκυρία ότι η αφύπνιση χρονικά συνέπεσε με την απεξαρτοποίηση της χώρας από τις δανειακές μας υποχρεώσεις.

Το τελευταίο διάστημα πλήθος εξοπλιστικών προγραμμάτων εγκρίνεται από την αρμόδια επιτροπή της Βουλής συχνά χωρίς εισηγήσεις των Γενικών Επιτελείων. Θεωρείτε ότι κινούμαστε προς τη σωστή κατεύθυνση στον τομέα των εξοπλιστικών προγραμμάτων και ότι πραγματικά ενισχύονται οι δυνατότητες των Ενόπλων Δυνάμεων;

Δημοφιλείς ειδήσεις  Στην τελική ευθεία η αναβάθμιση των 38 F-16 Block 50

Θα μου επιτρέψετε να διαφωνήσω ως προς τον τύπο για το εάν υφίστανται ή όχι εισηγήσεις των Γενικών Επιτελείων. Αυτές πάντα υπάρχουν καθ΄ όσον έτσι προβλέπεται διαδικαστικά. Το ερώτημα είναι εάν αυτές είναι όντως εισηγήσεις των Γενικών Επιτελείων. Δηλαδή εάν είναι προϊόν πρωτογενούς, κατ΄ αρχάς, επιτελικής επεξεργασίας των Επιτελείων ή «άνωθεν» εντολές. Είναι κοινώς γνωστό, ακόμη και σε παλαιότερες εποχές, να εξαγγέλλονται εξοπλιστικά προγράμματα χωρίς να έχουν περάσει «την βάσανο» μιας επιτελικής μελέτης. Η επιτελική μελέτη είναι μια ασφαλής διεργασία για να καταλήξει κάποιος σε μια απόφαση-πρόταση με ελαχιστοποίηση σφαλμάτων. Εξετάζει όλους τους παράγοντες, τα ενδεχόμενα και διδάσκεται εκτενώς στις σχολές επιτελών, στα στελέχη μας. Δυστυχώς στην συνέχεια δεν αξιοποιείται γιατί αποφασίζουμε «κατά το δοκούν» ή «από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα». Τουλάχιστον για τα μεγάλα προγράμματα έχουμε συνηθίσει πλέον να αποφασίζονται σε πολύ υψηλό επίπεδο χωρίς να έχουν υποστεί επιτελική επεξεργασίας από τους χρήστες του προϊόντος. Δεν είναι δυνατόν να κτίζεις μια πυραμίδα ξεκινώντας από την κορυφή καταλήγοντας στη βάση. Σίγουρα το οικοδόμημα αυτό δεν θα αντέξει. Εξασφαλίζεις πρώτα την γερή βάση, λαμβάνεις υπ΄ όψη όλες τις παραμέτρους και ανεβαίνοντας στην κορυφή φθάνεις στην έκφραση της τελικής απόφασης. Το «πέρασμα» μιας προμήθειας από την ολομέλεια της Βουλής και η μετατροπή της σύμβασης σε νόμο μετατρέπει την Βουλή σε «πλυντήριο». Με αυτό τον τρόπο ούτε το Ελεγκτικό Συνέδριο, ως δικλείδα ασφαλείας στην νομιμότητα, μπορεί να εκφέρει κρίση καθ΄ όσον η σύμβαση από μόνη της αποτελεί νόμο. Το πόσο Συνταγματικά νόμιμη είναι αυτή η διαδικασία όταν μάλιστα τείνει να γίνει κανόνας, αφήνω να το κρίνουν οι ειδικοί, που έχουν εντρυφήσει στην νομική επιστήμη. Σίγουρα αυτοί γνωρίζουν καλύτερα και συμπτωματικά υπάρχει πληθώρα από αυτούς σε όλη την θεσμική και μη αλυσίδα λήψεως τέτοιων αποφάσεων.

Πού θα πρέπει να ενισχυθούν οι Ένοπλες Δυνάμεις και πώς; Θεωρείτε πως η ενίσχυση στους τρεις κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων γίνεται ισομερώς ή πιστεύετε πως όχι και πως κάποιος μένει πίσω και πρέπει να δοθεί εκεί μεγαλύτερο βάρος;

Έχουμε ικανή στρατιωτική ηγεσία με πολύ μεγάλη εμπειρία και γνωρίζει άριστα το τι και πως πρέπει να κάνει. Λάθη πάντοτε γίνονται. Εάν τηρηθούν όμως οι διαδικασίες εκμηδενίζοντας τους εξωγενείς παράγοντες σίγουρα τα λάθη θα είναι πολύ λιγότερα. Αυτό που πρέπει να λαμβάνεται υπ΄ όψη είναι η παράλληλη τεχνολογική εξέλιξη / εξοπλισμός των τριών κλάδων. Όταν ένας κλάδος προμηθεύεται σύστημα της επόμενης γενιάς και ο άλλος της προπροηγούμενης τότε απαξιώνεται, εν μέρει, και το πρώτο. Σήμερα τα οπλικά συστήματα ανεξάρτητα εάν είναι αέρος, γης, θαλάσσιας επιφάνειας ή υποβρύχια επιβάλλεται να είναι διασυνδεδεμένα μεταξύ τους για να έχουν κατά το δυνατό σε πραγματικό χρόνο ανταλλαγή πληροφοριών. Όταν ένα σύστημα έχει τεχνολογία που είναι σε ανάπτυξη και συγχρόνως προμηθευόμαστε ένα άλλο που ένας στρατός το έχει καταργήσει πριν δέκα χρόνια σίγουρα έχουμε πρόβλημα. Το 2022 και με τα χρήματα που αποφασίσαμε να διαθέσουμε δεν είναι δυνατόν να ψωνίζουμε από «μάντρες». Όλα αυτά μπορούν να ξεπεραστούν εάν υπάρχει ένας μακροχρόνιος προγραμματισμός εξοπλισμών και με δεδομένο προϋπολογισμό. Αυτή την περίοδο συμπεριφερόμεθα σαν το πεντάχρονο που το πήγε ο μπαμπάς του στο υπερκατάστημα παιχνιδιών, παραμονές Χριστουγέννων, του έδωσε ένα καλάθι και αυτό ρίχνει μέσα ότι βρει μπροστά του και ο γονιός επειδή δεν θέλει να του χαλάσει το χατίρι δεν του είπε μέχρι τι ποσό μπορεί να ξοδέψει. Δεν είναι δυνατόν να βγαίνεις στην αγορά χωρίς να ξέρεις πόσα χρήματα έχεις στην τσέπη σου. Με λίγα λόγια προσπαθούμε να λύσουμε μία εξίσωση με δύο αγνώστους και χωρίς καμία σταθερά. Δεν ξέρουμε τι ακριβώς θέλουμε και δεν έχουμε δεδομένο χρημάτων.

Ιδιαίτερο βάρος έχει πέσει επικοινωνιακά στην πρόσκτηση του F-35, παρόλο που το μόνο πραγματικό βήμα μέχρι τώρα είναι η LoR. Βλέπουμε τον ΥΕΘΑ να επισκέπτεται τη μονάδα παραγωγής του μαχητικού, τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ να πράττει το ίδιο. Θεωρείτε ότι είναι σωστή αυτή η πρακτική, ενώ επίκεινται σκληρές διαπραγματεύσεις και η απάντηση από αμερικανικής πλευράς;

Δημοφιλείς ειδήσεις  Στην τελική ευθεία η αναβάθμιση των 38 F-16 Block 50

Το F35 είναι αναμφισβήτητα, σήμερα, το πιο προηγμένο τεχνολογικά αεροσκάφος. Αυτό δείχνει τουλάχιστον η παγκόσμια αγορά των εξοπλισμών και η ζήτηση του. Τόσο αυτό καθ΄ εαυτό το αεροσκάφος όσο και η προμήθεια του μέσω διακρατικής συμφωνίας δεν αφήνουν πολλά περιθώρια διαπραγματεύσεων. Επομένως ό όρος «σκληρές διαπραγματεύσεις» δεν ανταποκρίνεται σε θέμα τιμής που αυτό έχουμε κατ΄ αρχάς στον νου μας. Αλλού πρέπει να δοθεί το βάρος των διαπραγματεύσεων. Η αποστολή του LOR είναι μέσα στα πλαίσια της διαδικασίας που επιβάλει η άλλη πλευρά και δεν αποτελεί αποκλειστική δέσμευση, υπάρχει δρόμος και χρόνος για να φτάσουμε στην υπογραφή συμφωνίας. Το να επισκεφθεί η ηγεσία, με τους αρμοδίους βέβαια, και μόνον, επιτελείς, μια μονάδα παραγωγής εκτιμώ ότι συμβάλει στην ιδίαν αντίληψη των δυνατοτήτων της συγκεκριμένης βιομηχανίας. Την σύμπτωση διαδοχικών επισκέψεων εντός, σχεδόν, μιας εβδομάδος και της επικοινωνίας που έγινε είτε φωτογραφικά είτε μέσω δηλώσεων είναι στην κρίση της κοινής λογικής.

Ποιος ο ρόλος της Ελληνικής Αμυντικής Βιομηχανίας στα εν εξελίξει εξοπλιστικά προγράμματα; Θεωρείτε ότι διαδραματίζει κομβικό ρόλο στη γραμμή παραγωγής των εξοπλισμών που αφορούν τη χώρα ή όχι και πώς θα μπορούσαμε να αυξήσουμε τη γραμμή εργασιών της;

Εδώ θα ήθελα να αναφερθώ και πάλι στην διαδικασία και κυρίως στην προβλεπόμενη και από τον νόμο περί προμηθειών σειρά των πραγμάτων. Η πρόωρη, (χωρίς την επιβαλλόμενη μελέτη) εξαγγελία, σε τόσο υψηλό επίπεδο, ενός εξοπλιστικού προγράμματος που περιλαμβάνει και τον προμηθευτή δεν αποδυναμώνει απλά την διαπραγματευτική μας δυνατότητα αλλά ουσιαστικά την εκμηδενίζει. Έτσι, για τους τύπους, συστήνονται επιτροπές διαπραγματεύσεων που «διαπραγματεύονται μια ειλημμένη απόφαση». Αυτό ξεπερνά τα όρια της απλής λογικής. Είναι απαραίτητο στην προκήρυξη της προμήθειας, ως προϋπόθεση, να τίθεται η συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας και ενδεχομένως να τίθεται και ποσόστωση ανάλογα με το προϊόν. Η συμμετοχή δυνατόν να αναφέρεται στην φάση παραγωγής του προϊόντος ή και με δέσμευση συμμετοχής στην περαιτέρω υποστήριξη του. Δεν είναι δυνατόν να έχουμε σε εξέλιξη, σε διάφορες φάσεις, εξοπλιστικά προγράμματα της τάξεως των 15 δις και μέσα από αυτή τη διαδικασία να μην γίνει μια δυναμική επανεκκίνηση της αμυντική μας βιομηχανίας. Πρέπει να υπάρξουν «επιστροφές» στην χώρα μας σε μορφή δημιουργίας υποδομών, μεταφοράς τεχνογνωσίας, εκπαίδευσης, πιστοποίησης εταιρειών κλπ. Ακόμη οι προμηθευτές θα μπορούσαν να δεσμευθούν για την δημιουργία κέντρων επισκευών / συντήρησης για την ευρύτερη περιοχή (βαλκάνια – Μ. Ανατολή – Β. Αφρική). Από τα παραπάνω προκύπτει, στα πρότυπα των περισσοτέρων χωρών, η απαίτηση δημιουργίας ανεξάρτητου φορέα που να ασχολείται με την Αμυντική Βιομηχανία, σε επίπεδο Γενικής Γραμματείας ή ακόμη και Υφυπουργείου. Η ανάπτυξη της Αμυντικής Βιομηχανίας θέλει μακροχρόνιο σχεδιασμό. Απαιτεί στενή συνεργασία Ενόπλων Δυνάμεων και των διαπιστευμένων στο ΥΠΕΘΑ βιομηχανιών ώστε να γκρεμιστεί το προβαλλόμενο τείχος «απορρητότητας» για να μπορούν οι επιχειρήσεις να δημιουργήσουν το επιχειρηματικό τους σχέδιο και να αναπτύξουν δυνατότητες υποδομών και προσωπικού για το αύριο. Όλα αυτά δεν αποτελούν σήμερα αντικείμενο και προτεραιότητες για την κάθε μια επιτροπή διαπραγματεύσεων με αποτέλεσμα να βαλτώνει, συνεχώς, η εγχώρια αμυντική μας βιομηχανία.

 

Διαβάστε την συνέχεια του άρθρου...
Shares