Η αθηροσκλήρωση θεωρείται συχνά πρόβλημα που αφορά κυρίως τη μέση και μεγαλύτερη ηλικία. Νέα μεγάλης κλίμακας μελέτη, ωστόσο, δείχνει ότι η διαδικασία μπορεί να έχει ήδη ξεκινήσει από την πρώιμη ενήλικη ζωή, ακόμη και σε ανθρώπους που θεωρούνται απολύτως υγιείς.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης REACT, περίπου 1 στους 13 ενήλικες ηλικίας 18 έως 29 ετών παρουσίαζε ήδη ανιχνεύσιμη αθηρωματική πλάκα στις αρτηρίες του.
Τι έδειξε η μελέτη
Στη μελέτη συμμετείχαν 16.808 ενήλικες ηλικίας 18 έως 70 ετών από τη Δανία και την Ισπανία, οι οποίοι δεν είχαν διαγνωστεί με αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τρισδιάστατο υπερηχογράφημα για την εξέταση των καρωτίδων και των μηριαίων αρτηριών, καθώς και αξονική στεφανιογραφία για την αξιολόγηση των στεφανιαίων αρτηριών.
Συνολικά, το 57,1% των συμμετεχόντων παρουσίαζε αυτό που οι ερευνητές χαρακτήρισαν «σιωπηλή» αθηροσκλήρωση σε κάποιο σημείο του αρτηριακού συστήματος.
Στην ηλικιακή ομάδα 18-29 ετών, πλάκα εντοπίστηκε στο 8,7% των ανδρών και στο 6,7% των γυναικών, ποσοστά που αντιστοιχούν περίπου σε έναν στους 13 νεαρούς ενήλικες.
Αντίθετα, στις ηλικίες 60-70 ετών, περίπου 9 στους 10 συμμετέχοντες παρουσίαζαν ανιχνεύσιμη αθηροσκληρωτική νόσο.
Στους νεότερους συμμετέχοντες, η αθηρωματική πλάκα περιοριζόταν συνήθως σε μία μόνο αγγειακή περιοχή και συχνά βρισκόταν εκτός των στεφανιαίων αρτηριών. Με την αύξηση της ηλικίας, τόσο ο όγκος της πλάκας όσο και η παρουσία της σε περισσότερες αρτηριακές περιοχές αυξάνονταν σημαντικά.
Πώς μπορεί να ξεκινήσει τόσο νωρίς
Η αθηροσκλήρωση είναι μια σταδιακή διαδικασία κατά την οποία σωματίδια που περιέχουν χοληστερόλη συσσωρεύονται στα τοιχώματα των αρτηριών, προκαλώντας φλεγμονώδεις αλλαγές.
Η διαδικασία μπορεί να εξελίσσεται για πολλά χρόνια χωρίς εμφανή συμπτώματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μια πλάκα μπορεί να περιορίσει σημαντικά τη ροή του αίματος ή να υποστεί ρήξη, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε καρδιαγγειακό επεισόδιο, όπως έμφραγμα ή εγκεφαλικό.
Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να παίζει η μακροχρόνια έκθεση σε παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου. Η αυξημένη LDL χοληστερόλη, η υψηλή αρτηριακή πίεση, το κάπνισμα, ο διαβήτης και άλλοι παράγοντες μπορούν να επιβαρύνουν σταδιακά το αγγειακό σύστημα.
Έτσι, ένας νέος άνθρωπος μπορεί να έχει πολύ χαμηλό βραχυπρόθεσμο κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν έχουν ήδη ξεκινήσει αλλαγές στις αρτηρίες του.
Γιατί μπορεί να μην φαίνεται ο κίνδυνος στους νέους
Τα συμβατικά εργαλεία εκτίμησης καρδιαγγειακού κινδύνου λαμβάνουν σημαντικά υπόψη την ηλικία. Αυτό είναι αναμενόμενο, καθώς τα σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια είναι σχετικά σπάνια στις μικρότερες ηλικίες.
Έτσι, ένας άνθρωπος 20 ή 30 ετών μπορεί να εμφανίζει χαμηλό εκτιμώμενο κίνδυνο για τα επόμενα δέκα χρόνια, ακόμη και αν έχει ήδη αναπτύξει πρώιμη αθηρωματική πλάκα.
Στη μελέτη REACT, ο δείκτης SCORE2 εντόπισε ως υψηλού κινδύνου μόνο μικρή μειοψηφία των συμμετεχόντων που παρουσίαζαν σιωπηλή αθηροσκλήρωση, ιδιαίτερα στις νεότερες ηλικίες.
Το εύρημα αυτό αναδεικνύει μια σημαντική διαφορά: άλλο ο βραχυπρόθεσμος υπολογιζόμενος κίνδυνος και άλλο η πραγματική παρουσία πρώιμων αλλαγών στα αγγεία.
Πρέπει όλοι οι νέοι κάτω των 30 να κάνουν εξετάσεις στις αρτηρίες;
Όχι.
Η μελέτη δείχνει ότι η πρώιμη αθηρωματική πλάκα μπορεί να ανιχνευθεί σε ένα ποσοστό νεαρών ενηλίκων, όμως δεν αποδεικνύει ότι η απεικονιστική εξέταση όλων των υγιών ανθρώπων κάτω των 30 ετών βελτιώνει την υγεία τους μακροπρόθεσμα.
Επιπλέον, η παρουσία μιας μικρής πλάκας σε έναν 25χρονο δεν επιτρέπει στους γιατρούς να γνωρίζουν με βεβαιότητα αν αυτή θα παραμείνει σταθερή, θα εξελιχθεί ή θα προκαλέσει στο μέλλον κάποιο καρδιαγγειακό επεισόδιο.
Οι κατευθυντήριες οδηγίες εξακολουθούν να δίνουν έμφαση στην έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση των γνωστών παραγόντων κινδύνου. Η απεικόνιση των στεφανιαίων αρτηριών, όπως η μέτρηση ασβεστίου, χρησιμοποιείται επιλεκτικά και όχι ως εξέταση ρουτίνας για όλους τους νέους ενήλικες.
Τι μπορούν να κάνουν οι νεότεροι
Το βασικό μήνυμα της μελέτης είναι η πρόληψη και όχι ο πανικός.
Οι νεότεροι ενήλικες μπορούν να γνωρίζουν:
- την αρτηριακή τους πίεση,
- τα επίπεδα χοληστερόλης τους,
- αν υπάρχουν άλλοι παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου,
- και το οικογενειακό ιστορικό πρόωρης καρδιαγγειακής νόσου.
Παράλληλα, σημαντικό ρόλο έχουν η τακτική σωματική δραστηριότητα, η αποφυγή καπνίσματος και νικοτίνης, η ισορροπημένη διατροφή και η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους.
Σε περίπτωση πολύ υψηλής LDL χοληστερόλης ή ισχυρού οικογενειακού ιστορικού πρόωρης καρδιαγγειακής νόσου, η αξιολόγηση από γιατρό μπορεί να βοηθήσει στον καθορισμό του κατάλληλου προληπτικού ελέγχου.
Η αθηρωματική πλάκα στα 20 σημαίνει έμφραγμα;
Όχι.
Η ύπαρξη αθηρωματικής πλάκας συνδέεται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, όμως η μελέτη δεν μπορεί να προβλέψει ποια από τις πλάκες που εντοπίστηκαν σε νεαρούς ανθρώπους θα εξελιχθούν ή θα οδηγήσουν τελικά σε καρδιαγγειακό επεισόδιο.
Ούτε τα φυσιολογικά επίπεδα χοληστερόλης αποκλείουν από μόνα τους την πρώιμη αθηροσκλήρωση, καθώς η καρδιαγγειακή υγεία επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων η αρτηριακή πίεση, το κάπνισμα, ο διαβήτης και η κληρονομικότητα.
Το σημαντικότερο συμπέρασμα είναι ότι η αθηροσκλήρωση μπορεί να αρχίσει αρκετές δεκαετίες πριν εμφανιστούν συμπτώματα. Το γεγονός ότι περίπου 1 στους 13 συμμετέχοντες ηλικίας 18-29 ετών είχε ήδη ανιχνεύσιμη πλάκα υπογραμμίζει τη σημασία της πρόληψης από νεαρή ηλικία, χωρίς να σημαίνει ότι κάθε νέος χρειάζεται προληπτικό απεικονιστικό έλεγχο των αρτηριών.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
