ΕΘΝΙΚΗ ΠΡΟΔΟΣΙΑ ΜΕ ΥΠΟΓΡΑΦΗ: ΓΑΛΛΟΙ ΠΑΙΡΝΟΥΝ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ, ΕΛΛΗΝΕΣ ΤΟΝ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Η είσοδος του ιδιωτικού διεθνή επενδυτικού ομίλου υποδομών Meridiam, Γαλλικών συμφερόντων στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου παρουσιάζεται από την κυβέρνηση ως μία συμφωνία που μπορεί να επανεκκινήσει ένα έργο ιδιαίτερης γεωπολιτικής, ενεργειακής και εθνικής σημασίας.

Πίσω, όμως, από τις κυβερνητικές ανακοινώσεις παραμένουν κρίσιμα ερωτήματα: ποιος θα έχει τον ουσιαστικό έλεγχο της διασύνδεσης, ποιος αναλαμβάνει το οικονομικό ρίσκο, ποιος θα καλύψει τις δαπάνες που έχουν δημιουργήσει οι καθυστερήσεις και, κυρίως, ποιος θα πληρώσει τελικά τον λογαριασμό.

Οι μέχρι στιγμής πληροφορίες αναφέρουν ότι η Meridiam αποκτά πλειοψηφικό ποσοστό στην εταιρεία ειδικού σκοπού Great Sea Interconnector, η οποία έχει αναλάβει την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και συστάθηκε από τον ΑΔΜΗΕ για την υλοποίηση και τη χρηματοδότησή του. Εφόσον το ποσοστό του ιδιωτικού επενδυτικού ομίλου υπερβαίνει το 50%, ο ΑΔΜΗΕ περνά σε μειοψηφική θέση σε μία υποδομή που συνδέεται άμεσα με την ενεργειακή ασφάλεια και τα κυριαρχικά συμφέροντα του Ελληνισμού στην Ανατολική Μεσόγειο. Το παράδοξο είναι ότι η κύρια χρηματοδότηση φαίνεται να έρχεται από τον Έλληνα και Κύπριο Έλληνα πολίτη, ενώ τα κέρδη πάνε στους μετόχους και στις εταιρίες ενέργειας, όπου έχουν συνεχόμενα αυξημένους λογαριασμούς, αλλά αναλυτικά βλέπουμε στη συνέχεια κάποια στοιχεία.

Πλειοψηφικός έλεγχος χωρίς δημοσιοποίηση των όρων

Η κυβέρνηση δεν έχει παρουσιάσει μέχρι στιγμής με πλήρη διαφάνεια το ακριβές ποσοστό που αποκτά η Meridiam, το τίμημα της συναλλαγής, τη σύνθεση της διοίκησης, τα δικαιώματα ψήφου, τις υποχρεώσεις χρηματοδότησης και τις εγγυήσεις που ενδεχομένως συνοδεύουν τη συμφωνία.

Δεν έχει επίσης διευκρινιστεί ποιο οικονομικό αντάλλαγμα λαμβάνει ο ΑΔΜΗΕ για την παραχώρηση της πλειοψηφίας και ποια δικαιώματα διατηρεί το ελληνικό μέρος στις αποφάσεις που αφορούν το χρονοδιάγραμμα, τη χρηματοδότηση, την εκμετάλλευση και τη μελλοντική επέκταση του έργου.

Η έλλειψη αυτών των πληροφοριών δεν αποτελεί μία δευτερεύουσα εταιρική λεπτομέρεια. Αφορά τον έλεγχο μιας υποδομής συνολικού μήκους άνω των 1.200 χιλιομέτρων, η οποία σχεδιάζεται να συνδέσει ηλεκτρικά την Κύπρο με την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.

Ο ξένος επενδυτής ελέγχει, ο πολίτης πληρώνει, οι ξένες εταιρείες κερδίζουν

Η διασύνδεση έχει εκτιμώμενο κόστος περίπου 1,9 δισ. ευρώ. Έχει εγκριθεί ευρωπαϊκή επιχορήγηση περίπου 657,9 εκατ. ευρώ. Το υπόλοιπο ποσό προβλέπεται να καλυφθεί από ίδια κεφάλαια των μετόχων, τραπεζικό δανεισμό και έσοδα που θα ανακτηθούν μέσω του ρυθμιζόμενου πλαισίου της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο τραπεζικός δανεισμός αποτελεί υποχρέωση αποπληρωμής μέσω των μελλοντικών ταμειακών ροών του έργου, ενώ τα ίδια κεφάλαια των μετόχων αποδίδονται από τη λειτουργική απόδοση της επένδυσης. Οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας ενσωματώνονται στο κόστος χρήσης του συστήματος και επιμερίζονται στους τελικούς καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο συνολικός επιμερισμός του καθαρού κόστους, μετά την αφαίρεση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης και άλλων πηγών, έχει προσδιοριστεί σε 37% για την Ελλάδα και 63% για την Κύπρο. Στην Κύπρο προβλέπεται κρατική συνεισφορά έως 25 εκατ. ευρώ ετησίως για πέντε έτη, η οποία καλύπτεται από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Συνεπώς, η χρηματοδότηση του έργου προέρχεται από συνδυασμό ευρωπαϊκών πόρων, ίδιων κεφαλαίων, δανεισμού, κρατικών συνεισφορών και ρυθμιζόμενων χρεώσεων που ενσωματώνονται στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας. Οπότε, αυτή η απλή παραδοχή δείχνει ότι το κόστος, παρόλο που είναι έργο με συμμετοχή ιδιωτών, το επωμίζεται ο φορολογούμενος, χωρίς στο τέλος να του ανήκει το έργο, καθώς ο έλεγχος περνάει σε εταιρεία ξένων συμφερόντων.

Η επιβάρυνση, συνεπώς, δεν εξαφανίζεται. Απλώς μεταφέρεται από τον λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος στον κρατικό προϋπολογισμό και, τελικά, στον φορολογούμενο.

Ποιος θα πληρώσει τις καθυστερήσεις;

Το έργο έχει ήδη βρεθεί αντιμέτωπο με σοβαρές καθυστερήσεις, ρυθμιστικές εκκρεμότητες, διαφωνίες ανάμεσα στην Ελλάδα και την Κύπρο, αβεβαιότητα ως προς το τελικό κόστος και εμπόδια στις θαλάσσιες έρευνες.

Μέχρι σήμερα δεν έχει δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένη απόφαση που να επιβάλλει πρόστιμο και να προβλέπει ότι αυτό θα καταβληθεί απευθείας από τον Έλληνα φορολογούμενο. Δεν πρέπει, επομένως, να παρουσιαστεί ως δεδομένο ότι έχουν ήδη επιβληθεί πρόστιμα τα οποία θα πληρώσουν οι πολίτες.

Υπάρχουν, όμως, πρόσθετες δαπάνες που συνδέονται με τις καθυστερήσεις, όπως τα έξοδα αναμονής ερευνητικών πλοίων, οι χρηματοοικονομικές επιβαρύνσεις, οι πιθανές συμβατικές αποζημιώσεις και η αναπροσαρμογή του χρονοδιαγράμματος κατασκευής.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν αυτές οι δαπάνες θα αναγνωριστούν από τις ρυθμιστικές αρχές ως επιλέξιμο κόστος του έργου. Εάν συμβεί αυτό, ενδέχεται να ενσωματωθούν στο συνολικό απαιτούμενο έσοδο και να ανακτηθούν σταδιακά μέσω των χρεώσεων ηλεκτρικής ενέργειας.

Με απλά λόγια, μπορεί να μη χαρακτηριστούν επισήμως «πρόστιμα προς τους φορολογουμένους», αλλά να καταλήξουν ως αυξημένο κόστος του έργου που θα μεταφερθεί στους καταναλωτές.

Εγγυημένες αποδόσεις για την επένδυση, αβέβαιος λογαριασμός για τους πολίτες

Η Meridiam δεν εισέρχεται στη διασύνδεση ως φιλανθρωπικός οργανισμός ούτε αποκλειστικά για να ενισχύσει τη γεωπολιτική θέση Ελλάδας και Κύπρου. Πρόκειται για διεθνή διαχειριστή επενδυτικών κεφαλαίων που ειδικεύεται σε υποδομές με μακροχρόνια και σχετικά προβλέψιμα έσοδα.

Το επιχειρηματικό ενδιαφέρον της συνδέεται με την προσδοκία απόδοσης των κεφαλαίων που θα τοποθετήσει. Η απόδοση αυτή εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από τα ρυθμιζόμενα έσοδα του έργου, τις χρεώσεις χρήσης της διασύνδεσης και τη μελλοντική εμπορική αξιοποίησή της.

Η κυβέρνηση οφείλει, επομένως, να εξηγήσει εάν  ο ιδιώτης επενδυτής αποκτά την πλειοψηφία και τη δυνατότητα να εισπράττει σημαντικό μέρος των μελλοντικών αποδόσεων, ενώ το Δημόσιο, οι ευρωπαϊκοί πόροι και οι καταναλωτές αναλαμβάνουν σημαντικό μέρος της χρηματοδότησης και του ρυθμιστικού κόστους. Τότε ποιο θα είναι το όφελος καθώς το έργο πλέον δεν είναι καν Ελληνικό, ενώ θα βρίσκεται σε Ελληνικά ύδατα.

Το πολιτικό ερώτημα είναι σαφές: Τα μελλοντικά κέρδη πώς θα τα δουν οι Έλληνες και Κύπριοι πολίτες και γιατί, εφόσον είναι η χώρα μας, επωμίζεται κόστη καθυστερήσεων στα χρέη ξένων ιδιωτικών επενδύσεων;

Ποια συμφέροντα εκπροσωπεί η Meridiam

Η Meridiam είναι ιδιωτικός διεθνής όμιλος διαχείρισης επενδυτικών κεφαλαίων, με έδρα το Παρίσι και δραστηριότητα σε έργα υποδομών, ενέργειας, μεταφορών και δημόσιων υπηρεσιών.

Δεν πρόκειται για κρατική εταιρεία της Γαλλίας ούτε για γαλλικό δημόσιο επενδυτικό ταμείο. Εκπροσωπεί κυρίως ιδιωτικά επενδυτικά συμφέροντα, παρότι συνεργάζεται με κυβερνήσεις, δημόσιους οργανισμούς και ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα σε μεγάλα έργα παραχώρησης.

Στο μετοχικό της κεφάλαιο συμμετέχει και η νοτιοκορεατική ασφαλιστική Samsung Life Insurance, η οποία απέκτησε μειοψηφικό ποσοστό 20%. Η Meridiam μπορεί, επομένως, να περιγραφεί ως όμιλος κυρίως γαλλικών ιδιωτικών επενδυτικών συμφερόντων, με σημαντική νοτιοκορεατική συμμετοχή.

Θέλουμε ενεργειακή διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου, αλλά το ερώτημα παραμένει:

Η Ελλάδα και η Κύπρος τι κερδίζουν, αν το έργο δεν τους ανήκει στο πλαίσιο της διαχείρισης;

Το βασικό πολιτικό ερώτημα παραμένει αναπάντητο: αν οι Έλληνες και οι Κύπριοι πολίτες πληρώνουν μέσω δημόσιων πόρων, κρατικών δεσμεύσεων, δανεισμού και λογαριασμών ρεύματος, τότε πώς ακριβώς θα δουν τα μελλοντικά κέρδη του έργου;

Και ακόμη πιο καθαρά: γιατί η χώρα μας να επωμίζεται κόστη καθυστερήσεων και οικονομικά βάρη που συνδέονται με ένα έργο στο οποίο ο έλεγχος περνά σε ιδιωτικό επενδυτικό όμιλο ξένων συμφερόντων;

Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει πριν μετατραπεί ακόμη μία στρατηγική υποδομή σε σχήμα όπου ο πολίτης πληρώνει, ο ιδιώτης ελέγχει και οι εταιρείες κερδίζουν.