Καιρός: Τι δείχνουν 9 προγνωστικά μοντέλα για τον χειμώνα στην Ελλάδα – Οι εκτιμήσεις για βροχές και χιόνια
Αλλαγή στην εικόνα του καιρού από τον Νοέμβριο στον Δεκέμβριο – Πότε ευνοούνται οι βροχοπτώσεις, πόσο υψηλότερες μπορεί να είναι οι θερμοκρασίες και τι προβλέπεται για τα χιονοδρομικά κέντρα
Διαφορετική εικόνα για τον καιρό στην Ελλάδα κατά τη μετάβαση από το φθινόπωρο στον χειμώνα παρουσιάζουν τα νεότερα εποχικά προγνωστικά στοιχεία. Η συνδυαστική αξιολόγηση εννέα μεγάλων μετεωρολογικών μοντέλων δείχνει αυξημένες πιθανότητες για βροχοπτώσεις στην ανατολική Μεσόγειο και στη χώρα μας κατά τη διάρκεια του Νοεμβρίου, ενώ για τον Δεκέμβριο διαμορφώνεται τάση υψηλότερων θερμοκρασιών και περιορισμένων βροχοπτώσεων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ενδείξεις για τις χιονοπτώσεις, καθώς τα διαθέσιμα δεδομένα δεν εμφανίζουν προς το παρόν ευνοϊκή εικόνα για εκτεταμένη χιονόπτωση στα ελληνικά βουνά.
Εννέα προγνωστικά μοντέλα εξετάζουν την εξέλιξη του χειμώνα
Η εκτίμηση βασίζεται στον συνδυαστικό μέσο όρο εννέα μεγάλων προγνωστικών συστημάτων: ECMWF, UKMO, NCEP, Météo-France, DWD, ECCC, CMCC, BOM και JMA.
Τα μοντέλα εξετάζουν τις αποκλίσεις από τις κλιματικές μέσες τιμές σε πέντε βασικές παραμέτρους: την ατμοσφαιρική πίεση, τα γεωδυναμικά ύψη στα 500 hPa, τη θερμοκρασία στα δύο μέτρα από την επιφάνεια, τη συνολική ποσότητα υετού και τον υετό με τη μορφή χιονιού.
Για την τελευταία παράμετρο, ο διαθέσιμος μέσος όρος περιλαμβάνει έξι μοντέλα αντί για εννέα.
Οι εποχικές εκτιμήσεις αποτυπώνουν γενικές τάσεις και δεν μπορούν να προσδιορίσουν συγκεκριμένες ημερομηνίες κακοκαιρίας ή τις καιρικές συνθήκες σε κάθε περιοχή.
Νοέμβριος: Αυξημένες πιθανότητες για βροχές στην Ελλάδα
Για το υπόλοιπο του Νοεμβρίου, τα προγνωστικά δεδομένα εμφανίζουν ένα πεδίο υψηλότερης ατμοσφαιρικής πίεσης στον βόρειο Ατλαντικό, στις Βρετανικές Νήσους και προς τη Σκανδιναβία.
Η συγκεκριμένη διάταξη ενδέχεται να επηρεάσει την πορεία των ατμοσφαιρικών διαταραχών, αφήνοντας περιθώρια για μεγαλύτερη δραστηριότητα σε νοτιότερες περιοχές της Ευρώπης.
Στην ανατολική Μεσόγειο, ο μέσος όρος των μοντέλων εμφανίζει θετικές αποκλίσεις στον υετό, με την περιοχή να επεκτείνεται προς το Αιγαίο, την Ελλάδα, την Τουρκία και τη Μαύρη Θάλασσα.
Για τη χώρα μας, αυτό μεταφράζεται σε αυξημένες πιθανότητες για περισσότερα ή εντονότερα επεισόδια βροχοπτώσεων κατά τη διάρκεια του μήνα.
Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι θα επικρατεί καθημερινά βροχερός καιρός. Οι συνολικές ποσότητες υετού μπορεί να προκύψουν ακόμη και από δύο ή τρία οργανωμένα συστήματα κακοκαιρίας, με ενδιάμεσα διαστήματα βελτίωσης.
Θερμοκρασίες κοντά στα κανονικά επίπεδα – Χωρίς ισχυρό σήμα για ψύχος
Στο θερμοκρασιακό πεδίο του Νοεμβρίου, η Ελλάδα εμφανίζει μικρές θετικές αποκλίσεις, περίπου από 0,3 έως 1 βαθμό Κελσίου πάνω από τις κλιματικές τιμές.
Αυτό σημαίνει ότι, σε επίπεδο συνολικού μήνα, δεν προκύπτει ισχυρή ένδειξη για παρατεταμένη ψυχρή περίοδο.
Δεν αποκλείονται, βέβαια, πρόσκαιρες ψυχρές εισβολές ή χειμερινά επεισόδια, τα οποία θα μπορούσαν να προκαλέσουν πτώση της θερμοκρασίας και χιονοπτώσεις σε ορεινές περιοχές.
Τι δείχνουν τα μοντέλα για τα χιόνια του Νοεμβρίου
Παρά το θετικό σήμα για τις βροχοπτώσεις στην ανατολική Μεσόγειο, η εικόνα για τον χιονογενή υετό δεν είναι αντίστοιχα ευνοϊκή.
Ο μέσος όρος των έξι διαθέσιμων μοντέλων δεν εμφανίζει αυξημένες πιθανότητες για χιονοπτώσεις στην Ελλάδα. Αρνητικές αποκλίσεις καταγράφονται επίσης σε ορεινές περιοχές της κεντρικής Ευρώπης και των Βαλκανίων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι αποκλείονται τα χιόνια στα ελληνικά βουνά. Για να εκδηλωθούν αξιόλογες χιονοπτώσεις, καθοριστικό ρόλο θα παίξουν οι θερμοκρασίες των αέριων μαζών κατά την έλευση των συστημάτων.
Δεκέμβριος: Θερμοκρασίες έως και 2 βαθμούς πάνω από τα κανονικά
Η εικόνα διαφοροποιείται αισθητά για τον Δεκέμβριο. Τα προγνωστικά μοντέλα εμφανίζουν αυξημένες θετικές αποκλίσεις στα γεωδυναμικά ύψη πάνω από τη Μεσόγειο, τα Βαλκάνια και μεγάλο μέρος της νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Η συγκεκριμένη διάταξη συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα αντικυκλωνικών συνθηκών στην ευρύτερη περιοχή, κάτι που ενδέχεται να περιορίσει τη συχνότητα διέλευσης οργανωμένων κακοκαιριών από την Ελλάδα.
Το πιο ξεκάθαρο στοιχείο αφορά τη θερμοκρασία. Σύμφωνα με τον μέσο όρο των εννέα μοντέλων, οι τιμές στη χώρα μας ενδέχεται να κινηθούν περίπου 1 έως 2 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα κανονικά επίπεδα.
Οι μεγαλύτερες αποκλίσεις εκτιμάται ότι θα εμφανιστούν κυρίως στα ηπειρωτικά και στα βορειότερα τμήματα της χώρας.
Αυτό δεν αποκλείει την εμφάνιση ψυχρών εισβολών, παγετού ή ακόμη και ισχυρών χιονοπτώσεων. Οι εποχικές προβλέψεις αποτυπώνουν τη μέση εικόνα ενός μήνα και όχι τις καιρικές συνθήκες κάθε ημέρας.
Λιγότερες βροχές τον Δεκέμβριο στην Ελλάδα
Σε αντίθεση με τον Νοέμβριο, οι θετικές αποκλίσεις στον υετό για τον Δεκέμβριο συγκεντρώνονται περισσότερο στον ανατολικό Ατλαντικό, την Ιβηρική Χερσόνησο και τμήματα της δυτικής και κεντρικής Ευρώπης.
Για την ανατολική Μεσόγειο, το Αιγαίο και αρκετές περιοχές της Ελλάδας, τα μοντέλα εμφανίζουν ουδέτερες ή αρνητικές αποκλίσεις.
Η εικόνα αυτή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο λιγότερων βροχοπτώσεων σε σχέση με τις κλιματικές τιμές, εφόσον επαληθευτεί η συγκεκριμένη τάση.
Δεν πρόκειται, πάντως, για πρόγνωση ανομβρίας. Ακόμη και ένας μήνας με χαμηλότερο συνολικό υετό μπορεί να περιλαμβάνει ένα ή περισσότερα ισχυρά επεισόδια βροχοπτώσεων.
Αρνητικές ενδείξεις για χιονοπτώσεις στα ελληνικά βουνά
Προβληματισμό προκαλούν τα στοιχεία για τον χιονογενή υετό τον Δεκέμβριο. Ο μέσος όρος των έξι μοντέλων εμφανίζει αρνητικές αποκλίσεις σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης, μεταξύ άλλων στη Σκανδιναβία, στις Άλπεις, στην κεντρική Ευρώπη και στα Βαλκάνια.
Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται και οι ενδείξεις για την Ελλάδα, χωρίς να διακρίνεται προς το παρόν κάποιο αξιόλογο θετικό σήμα για αυξημένες χιονοπτώσεις.
Ο συνδυασμός υψηλότερων θερμοκρασιών και αυξημένων γεωδυναμικών υψών πάνω από τη Μεσόγειο δεν αποτελεί ευνοϊκό περιβάλλον για συχνές και εκτεταμένες χιονοπτώσεις.
Ωστόσο, ακόμη και σε έναν θερμότερο από τα κανονικά μήνα μπορούν να εκδηλωθούν ισχυρές ψυχρές εισβολές. Επομένως, δεν μπορεί να αποκλειστεί ένα σημαντικό χειμερινό επεισόδιο.
Τι σημαίνουν οι προβλέψεις για τον Παρνασσό
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι ενδείξεις για τον Παρνασσό και τη φετινή χιονοδρομική περίοδο.
Για τον Νοέμβριο, οι αυξημένες πιθανότητες βροχοπτώσεων στην ανατολική Μεσόγειο αφήνουν περιθώρια για αξιόλογα επεισόδια υετού στην ευρύτερη περιοχή. Εφόσον αυτά συμπέσουν με τις κατάλληλες θερμοκρασίες, θα μπορούσαν να προκαλέσουν χιονοπτώσεις στα μεγαλύτερα υψόμετρα.
Για τον Δεκέμβριο, ωστόσο, η εικόνα είναι λιγότερο ενθαρρυντική. Οι θετικές θερμοκρασιακές αποκλίσεις και το αρνητικό σήμα στον χιονογενή υετό δεν συνθέτουν ευνοϊκό περιβάλλον για συχνές χιονοπτώσεις και γρήγορη δημιουργία σταθερής χιονοκάλυψης.
Η εξέλιξη θα εξαρτηθεί από τη θερμοκρασία των αέριων μαζών, τη διεύθυνση των ανέμων, το υψόμετρο της ισόθερμης των μηδέν βαθμών και τις ιδιαίτερες τοπικές συνθήκες.
Συνεπώς, δεν μπορεί να προσδιοριστεί από τώρα ούτε η ημερομηνία έναρξης ούτε η συνολική ποιότητα της χιονοδρομικής περιόδου.
Πόσο αξιόπιστες είναι οι εποχικές προβλέψεις;
Οι εποχικές προγνώσεις διαφέρουν από τις βραχυπρόθεσμες προβλέψεις, καθώς δεν επιχειρούν να προσδιορίσουν τον καιρό συγκεκριμένων ημερών. Αντίθετα, εξετάζουν τις πιθανές αποκλίσεις από τις κλιματικές τιμές και τη γενικότερη τάση της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας.
Ένας Δεκέμβριος με θερμοκρασίες 1 έως 2 βαθμούς πάνω από τα κανονικά επίπεδα μπορεί να περιλαμβάνει ισχυρές ψυχρές εισβολές. Αντίστοιχα, ένας μήνας με αρνητική απόκλιση στον υετό μπορεί να καταγράψει έντονα επεισόδια βροχοπτώσεων.
Επιπλέον, ο μέσος όρος εννέα μοντέλων δεν εγγυάται από μόνος του υψηλή προγνωστική ακρίβεια. Σημασία έχει και ο βαθμός συμφωνίας μεταξύ των επιμέρους συστημάτων.
Με βάση, λοιπόν, τα διαθέσιμα στοιχεία, ο Νοέμβριος εμφανίζει αυξημένες πιθανότητες βροχοπτώσεων στην Ελλάδα, ενώ ο Δεκέμβριος προδιαγράφεται θερμότερος και λιγότερο ευνοϊκός για συχνές βροχές και χιονοπτώσεις. Οι επόμενες ανανεώσεις των μοντέλων θα δείξουν εάν αυτή η τάση θα διατηρηθεί ή θα αλλάξει.




