Ισπανία: Ανοιχτό το ενδεχόμενο εισόδου της Ακροδεξιάς στην κυβέρνηση για πρώτη φορά μετά τον Φράνκο
Σε μια κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση οδηγείται η Ισπανία στις 29 Νοεμβρίου, καθώς οι πρόωρες βουλευτικές εκλογές ενδέχεται να αλλάξουν σημαντικά τον πολιτικό χάρτη της χώρας. Για πρώτη φορά από την αποκατάσταση της δημοκρατίας και τον θάνατο του δικτάτορα Φρανθίσκο Φράνκο, υπάρχει το ενδεχόμενο συμμετοχής ακροδεξιού κόμματος στην κεντρική κυβέρνηση.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (PP) και το ακροδεξιό Vox. Οι δημοσκοπήσεις εμφανίζουν τα δύο κόμματα να συγκεντρώνουν από κοινού αρκετές έδρες ώστε να σχηματίσουν κυβερνητική πλειοψηφία, εφόσον καταλήξουν σε συμφωνία συνεργασίας.
Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να σηματοδοτήσει το τέλος οκτώ ετών σοσιαλιστικής διακυβέρνησης υπό τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ.
Γιατί προκηρύχθηκαν πρόωρες εκλογές
Η απόφαση του Σάντσεθ να οδηγήσει τη χώρα στις κάλπες συνδέεται με το πολιτικό αδιέξοδο στο Κοινοβούλιο. Στις 5 Οκτωβρίου ανακοίνωσε την πρόωρη προσφυγή στις εκλογές, μετά την καταψήφιση έκτακτων μέτρων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης από το PP, το Vox και το καταλανικό κόμμα Junts.
Η έλλειψη προσιτής κατοικίας έχει εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά ζητήματα της Ισπανίας, προκαλώντας μεγάλες διαδηλώσεις. Η αύξηση των ενοικίων και η δυσκολία πρόσβασης σε κατοικία έχουν ενισχύσει τη δυσαρέσκεια των πολιτών, ενώ πρόσφατη γενική απεργία ανέδειξε την έκταση του προβλήματος.
Ο Σάντσεθ εκτιμά ότι η στεγαστική κρίση μπορεί να λειτουργήσει υπέρ των Σοσιαλιστών, καθώς επιχειρεί να πείσει τους ψηφοφόρους ότι η κυβέρνησή του έχει προσπαθήσει να αντιμετωπίσει το ζήτημα, ενώ οι πολιτικοί του αντίπαλοι εμπόδισαν τις σχετικές πρωτοβουλίες.
Το προβάδισμα της Δεξιάς στις δημοσκοπήσεις
Τα πρώτα στοιχεία των δημοσκοπήσεων μετά την έναρξη της προεκλογικής εκστρατείας δείχνουν ότι το PP και το Vox διατηρούν σημαντικό προβάδισμα ως ενδεχόμενος κυβερνητικός συνασπισμός.
Σε μέτρηση της εταιρείας 40db για την εφημερίδα El País, το PP συγκεντρώνει 31,5% και το Vox 18%. Μαζί θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν περισσότερες από 190 έδρες στο Κοινοβούλιο των 350 μελών.
Άλλες δύο δημοσκοπήσεις, για τις εφημερίδες La Razón και El Confidencial, καταγράφουν επίσης κοινοβουλευτική πλειοψηφία για τα δύο κόμματα.
Οι Σοσιαλιστές του Σάντσεθ εμφανίζουν, πάντως, κάποια άνοδο. Στην έρευνα της 40db φτάνουν το 30,3%, ξεπερνώντας για πρώτη φορά το 30% στη συγκεκριμένη μέτρηση από τις εκλογές του 2023. Η βελτίωση αυτή, ωστόσο, δεν φαίνεται προς το παρόν να ανατρέπει τη συνολική εικόνα των δημοσκοπήσεων.
Τα μεγάλα προβλήματα που καθορίζουν την προεκλογική εκστρατεία
Η στεγαστική κρίση δεν είναι το μοναδικό ζήτημα που απασχολεί τους Ισπανούς ψηφοφόρους. Η μετανάστευση, οι καταγγελίες για διαφθορά και η οικονομική κατάσταση βρίσκονται επίσης ψηλά στην πολιτική αντιπαράθεση.
Παράλληλα, η προεκλογική εκστρατεία έχει επηρεαστεί από το πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα της 28ης Οκτωβρίου, στο οποίο έχασαν τη ζωή τους 69 άνθρωποι. Το περιστατικό έχει προκαλέσει ερωτήματα για την ασφάλεια και τη διαχείριση του ισπανικού σιδηροδρομικού δικτύου υψηλής ταχύτητας.
Η κυβέρνηση δέχεται κριτική για τους χειρισμούς της, ενώ ο υπουργός Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε παραιτήθηκε μετά το δυστύχημα.
Επιπλέον, η κυβέρνηση μειοψηφίας του Σάντσεθ αντιμετωπίζει δυσκολίες στην κοινοβουλευτική προώθηση νομοθετικών πρωτοβουλιών, ενώ δεν έχει καταφέρει να εγκρίνει νέο κρατικό προϋπολογισμό από το 2023.
Πώς μπορεί να σχηματιστεί η επόμενη κυβέρνηση
Το ισπανικό Κοινοβούλιο διαθέτει 350 έδρες και απαιτούνται τουλάχιστον 176 για την απόλυτη πλειοψηφία. Σύμφωνα με τις δημοσκοπικές εκτιμήσεις, το PP θα μπορούσε να αναδειχθεί πρώτο κόμμα, χωρίς όμως να εξασφαλίσει αυτοδυναμία.
Σε αυτή την περίπτωση, η στήριξη του Vox θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστική για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Τα δύο κόμματα έχουν ήδη συνεργαστεί σε περιφερειακό επίπεδο σε διάφορες περιοχές της Ισπανίας.
Από την άλλη πλευρά, τα μικρότερα κόμματα της Αριστεράς δυσκολεύονται να συγκεντρώσουν αρκετές έδρες ώστε να εξασφαλίσουν στον Σάντσεθ μια νέα κυβερνητική πλειοψηφία.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός έχει προειδοποιήσει ότι μια κυβέρνηση PP-Vox θα μπορούσε να ανατρέψει κοινωνικά δικαιώματα και πολιτικές που εφαρμόστηκαν τις προηγούμενες δεκαετίες. Ο επικεφαλής του PP, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό, από την πλευρά του, έχει δεσμευτεί για αλλαγή πολιτικής πορείας σε περίπτωση εκλογικής νίκης.
Η αναμέτρηση της 29ης Νοεμβρίου αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία για το μέλλον της Ισπανίας. Εάν οι δημοσκοπικές εκτιμήσεις επιβεβαιωθούν και το PP χρειαστεί τη συνεργασία του Vox, η χώρα ενδέχεται να βιώσει μια ιστορική πολιτική αλλαγή, με την Ακροδεξιά να επιστρέφει σε κυβερνητικό σχήμα για πρώτη φορά στη μεταδικτατορική περίοδο.





