Ιράν: Διαδηλώσεις, νεκροί και απειλές εκτελέσεων σε μια σύγκρουση που έχει βαθιές ιστορικές ρίζες (BINTEO)

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στο Ιράν κλιμακώνονται και εξαπλώνονται σε ολοένα και περισσότερες πόλεις, ενώ οι πληροφορίες κάνουν λόγο για δεκάδες νεκρούς. Ανάμεσα στα θύματα φέρονται να βρίσκονται και αξιωματικοί της Υπηρεσίας Εγκληματολογικών Ερευνών της Τεχεράνης, οι οποίοι σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια της νύχτας, σύμφωνα με κρατικά μέσα.

Το ιρανικό πρακτορείο Tasnim υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένοι αξιωματικοί έχασαν τη ζωή τους ύστερα από επιθέσεις «ενόπλων διαδηλωτών». Την ίδια στιγμή, η ιρανική ηγεσία σκληραίνει τη ρητορική της. Ο εισαγγελέας της Τεχεράνης προειδοποίησε ότι όσοι εμπλέκονται σε σαμποτάζ και εμπρησμούς θα βρεθούν αντιμέτωποι με τη θανατική ποινή.

Οι Αρχές έχουν επιβάλει εκτεταμένο μπλακάουτ στο διαδίκτυο, επιχειρώντας να περιορίσουν τη διάδοση των κινητοποιήσεων. Διεθνή μέσα αναφέρουν ότι διαδηλώσεις λαμβάνουν χώρα πλέον σε περίπου 300 πόλεις, ενώ ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες κάνουν λόγο για τρεις περιοχές που βρίσκονται υπό τον έλεγχο των διαμαρτυρόμενων.

Βίντεο που κυκλοφορούν στα κοινωνικά δίκτυα δείχνουν κτίρια και οχήματα να φλέγονται, ενώ εικόνες από την κρατική τηλεόραση παρουσιάζουν λεωφορεία, αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες να καίγονται, καθώς και φωτιές σε σταθμούς του μετρό και τραπεζικά καταστήματα. Οι Αρχές αποδίδουν τις ταραχές στην αντικαθεστωτική οργάνωση Μουτζαχεντίν του Λαού (MKO).

Ωστόσο, η ερμηνεία αυτών των γεγονότων αποκλειστικά ως έναν «αγώνα για δυτικού τύπου δημοκρατία» θεωρείται ελλιπής. Πολλοί αναλυτές επισημαίνουν ότι ο ιρανικός λαός δεν αντιδρά μόνο στην εσωτερική καταπίεση, αλλά και στην εξωτερική κηδεμονία.

Η ιστορική ρίζα της σύγκρουσης με τη Δύση ανάγεται στο 1953, όταν ο πρωθυπουργός Μοχάμαντ Μοσαντέκ εθνικοποίησε την Anglo-Iranian Oil Company, δηλώνοντας ότι οι πόροι της χώρας ανήκουν στον ιρανικό λαό. Η απάντηση ήρθε με την Επιχείρηση Αίας (Operation Ajax), ένα πραξικόπημα οργανωμένο από τη CIA και τη MI6 που ανέτρεψε τον Μοσαντέκ και επανέφερε τον Σάχη στην εξουσία.

Αυτή η παρέμβαση, σύμφωνα με ιστορικές αναλύσεις, διέλυσε την κοσμική δημοκρατία, ενίσχυσε τον θρησκευτικό ριζοσπαστισμό και δημιούργησε ένα διαχρονικό αίσθημα καχυποψίας απέναντι σε κάθε ξένη επιρροή.

Σήμερα, η πίεση δεν ασκείται με πραξικοπήματα, αλλά μέσω της οικονομίας. Οι διεθνείς κυρώσεις έχουν οδηγήσει σε κατάρρευση του ριάλ, με τον μέσο Ιρανό να βλέπει την αγοραστική του δύναμη να εξαφανίζεται. Παράλληλα, η δυσκολία εισαγωγής φαρμάκων και βασικών αγαθών πλήττει πρωτίστως τους πολίτες.

Η στάση της Δύσης παρουσιάζεται ως αντιφατική: από τη μία δηλώνει στήριξη στους διαδηλωτές, από την άλλη διατηρεί μέτρα που επιδεινώνουν τη φτώχεια και την κοινωνική ασφυξία. Αυτό ενισχύει το αφήγημα του καθεστώτος περί «οικονομικής τρομοκρατίας».

Οι σημερινοί διαδηλωτές βρίσκονται ανάμεσα σε δύο πιέσεις: ένα θεοκρατικό σύστημα που απαντά με βία και μια Δύση που αντιμετωπίζεται με βαθιά δυσπιστία. Η σημερινή οργή στους δρόμους του Ιράν, όπως υπογραμμίζεται, δεν είναι στιγμιαία. Είναι το αποτέλεσμα μιας ιστορικής πληγής που δεν επουλώθηκε ποτέ.