ΗΠΑ επιβάλλουν νέες κυρώσεις στο Ιράν – «πάγωσαν» οι διαδηλώσεις μετά τη βίαιη καταστολή

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν την Πέμπτη την επιβολή κυρώσεων σε πέντε Ιρανούς αξιωματούχους, τους οποίους κατηγορούν ότι διαδραμάτισαν κεντρικό ρόλο στην καταστολή των πρόσφατων διαδηλώσεων. Παράλληλα, η Ουάσινγκτον προειδοποίησε ότι παρακολουθεί στενά τις οικονομικές κινήσεις Ιρανών ηγετικών στελεχών και τη μεταφορά κεφαλαίων σε τράπεζες του εξωτερικού, καθώς η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ εντείνει την πίεση προς την Τεχεράνη.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ, τα μέτρα αφορούν τον Γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, καθώς και ανώτατους διοικητές των Δυνάμεων της Ισλαμικής Φρουράς και των σωμάτων επιβολής του νόμου, οι οποίοι θεωρούνται υπεύθυνοι για τη βίαιη αντιμετώπιση των κινητοποιήσεων.

Η σκληρή καταστολή από τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας φαίνεται να έχει οδηγήσει σε υποχώρηση των διαδηλώσεων σε πολλές πόλεις. Κάτοικοι κάνουν λόγο για μια απόκοσμη ηρεμία, μετά από ημέρες έντονης βίας και συγκρούσεων.

Το καθεστώς έχει προχωρήσει σε σχεδόν πλήρη διακοπή του διαδικτύου, ενώ έχει αναπτύξει εκτεταμένες αστυνομικές και στρατιωτικές δυνάμεις, επιχειρώντας να αντιμετωπίσει τη σοβαρότερη εσωτερική κρίση από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.

Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναφέρουν ότι έχουν επιβεβαιωθεί πάνω από 2.600 νεκροί και περισσότερες από 18.000 συλλήψεις, αν και οι περιορισμοί στις επικοινωνίες καθιστούν δύσκολη την πλήρη αποτύπωση της κατάστασης. Η οργάνωση Human Rights Activists in Iran κατέγραψε μηδενικές νέες διαδηλώσεις την Τρίτη και την Τετάρτη, για πρώτη φορά από την έναρξη των ταραχών, επισημαίνοντας ότι αυτό ενδέχεται να οφείλεται τόσο στον φόβο όσο και στη διακοπή τηλεφωνικών και διαδικτυακών υπηρεσιών.

Αναλυτές προειδοποιούν ότι η ηρεμία αυτή είναι εύθραυστη. Ο Αλί Βαέζ από το International Crisis Group σημειώνει ότι το καθεστώς προκάλεσε ένα αιματοκύλισμα άνευ προηγουμένου, δημιουργώντας ισχυρό αποτρεπτικό σοκ στην κοινωνία, ωστόσο τονίζει πως η υποβόσκουσα οργή και τα οικονομικά αδιέξοδα παραμένουν.

Μαρτυρίες από την Τεχεράνη περιγράφουν σκηνές με μαζικές συγκεντρώσεις, χρήση δακρυγόνων, πραγματικά πυρά, αλλά και πυρπολήσεις θρησκευτικών και αστυνομικών κτιρίων. Κάτοικος της πρωτεύουσας ανέφερε ότι τη Δευτέρα «επικράτησε απόλυτη σιωπή, σαν όλοι να συνειδητοποιήσαμε το μέγεθος των απωλειών».

Την ίδια στιγμή, η ιρανική Δικαιοσύνη επιχειρεί να στείλει μήνυμα παραδειγματισμού. Ο επικεφαλής της ζήτησε ταχείες δίκες και «αποφασιστικές τιμωρίες», ενώ οργανώσεις προειδοποιούν για τον κίνδυνο εκτελέσεων. Η υπόθεση του 26χρονου Ερφάν Σολτανί, που φερόταν να αντιμετωπίζει θανατική ποινή, προκάλεσε διεθνείς αντιδράσεις, αν και η Τεχεράνη αρνήθηκε ότι υπάρχει τέτοιο ενδεχόμενο.

Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν ως απεργίες εμπόρων για το κόστος ζωής και την πτώση του νομίσματος, όμως γρήγορα εξελίχθηκαν σε αντικαθεστωτικό ξέσπασμα, με συνθήματα κατά του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ. Παρά τη σημερινή σχετική ύφεση, παρατηρητές εκτιμούν ότι το κοινωνικό ρήγμα παραμένει ανοιχτό και ότι τα βαθύτερα αίτια της κρίσης δεν έχουν αντιμετωπιστεί.

Γράφει ο Σαλαμινομάχος