Η Τουρκία στο στόχαστρο της Γαλλίας για τους Αδελφούς Μουσουλμάνους – Τι εξετάζει η Ευρώπη

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Ένα νέο πεδίο αντιπαράθεσης διαμορφώνεται στις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία, μετά την έγκριση ψηφίσματος από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τον αυστηρότερο έλεγχο δικτύων που φέρονται να συνδέονται με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι ανησυχίες της Γαλλίας για την επιρροή του ισλαμιστικού κινήματος στην Ευρώπη, αλλά και ο ρόλος που αποδίδεται στην Άγκυρα και το Κατάρ.

Το ψήφισμα εγκρίθηκε με 381 ψήφους υπέρ, 167 κατά και 15 αποχές. Μεταξύ άλλων, ζητά αυστηρότερη εποπτεία της χρηματοδότησης οργανώσεων από το εξωτερικό, μεγαλύτερη διαφάνεια στη διάθεση ευρωπαϊκών κονδυλίων και εξέταση της πιθανότητας επιβολής κυρώσεων σε συγκεκριμένα πρόσωπα ή οργανώσεις που συνδέονται με το κίνημα.

Το κείμενο δεν χαρακτηρίζει συνολικά τους Αδελφούς Μουσουλμάνους τρομοκρατική οργάνωση. Επισημαίνει, ωστόσο, τον κίνδυνο του ισλαμιστικού «εισοδισμού» και κάνει λόγο για πιθανή υπονόμευση των δημοκρατικών θεσμών, του κράτους δικαίου και της ουδετερότητας των δημόσιων οργανισμών.

Η γαλλική έκθεση και οι ανησυχίες για την επιρροή του κινήματος

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται έκθεση 73 σελίδων, η οποία εκπονήθηκε έπειτα από αίτημα της γαλλικής κυβέρνησης και ολοκληρώθηκε το 2024. Η μελέτη εξετάζει τη δραστηριότητα δικτύων που, σύμφωνα με τους συντάκτες της, συνδέονται με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους σε τομείς όπως η θρησκεία, η εκπαίδευση, η κοινωνία των πολιτών, τα μέσα ενημέρωσης και η χρηματοδότηση.

Ο Εμανουέλ Μακρόν είχε ζητήσει την εκπόνηση της έκθεσης, ενώ στις 21 Μαΐου 2025 συνεδρίασε το γαλλικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας. Το ζήτημα πέρασε πλέον και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να ζητά κοινή αντιμετώπιση των δικτύων που θεωρεί ότι ενδέχεται να συνδέονται με το κίνημα.

Σύμφωνα με το περιεχόμενο του ψηφίσματος, το Κατάρ συνδέεται με χρηματοδοτική υποστήριξη, ενώ η Τουρκία παρουσιάζεται ως σημαντικός κόμβος υλικοτεχνικής και οικονομικής ενίσχυσης ευρωπαϊκών παρακλαδιών της οργάνωσης. Οι αναφορές αυτές εντάσσονται σε μια ευρύτερη συζήτηση για τις διασυνδέσεις ισλαμιστικών κινημάτων και τις πιθανές επιπτώσεις τους στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Το ιστορικό των σχέσεων Ερντογάν με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους

Η σύνδεση της Τουρκίας με το ζήτημα σχετίζεται με τις σχέσεις που ανέπτυξε η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με πολιτικά κινήματα που συνδέονταν με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους μετά τις εξεγέρσεις της Αραβικής Άνοιξης, κυρίως στην Αίγυπτο.

Μετά την ανατροπή του Μοχάμεντ Μόρσι το 2013, η Άγκυρα προσέφερε καταφύγιο σε Αιγύπτιους αντιπολιτευόμενους, δημοσιογράφους και μέλη της οργάνωσης. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η Τουρκία επιχείρησε να εξομαλύνει τις σχέσεις της με το Κάιρο, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης αναπροσαρμογής της εξωτερικής της πολιτικής.

Η μεταβολή αυτή δεν διαγράφει το προηγούμενο των σχέσεων της Άγκυρας με κινήματα που συνδέονται με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους, το οποίο εξακολουθεί να προκαλεί προβληματισμό σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Οι πολιτικές διαφωνίες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Η ψηφοφορία ανέδειξε τις διαφορετικές προσεγγίσεις των πολιτικών ομάδων απέναντι στην πρωτοβουλία. Το ψήφισμα υποστηρίχθηκε κυρίως από την κεντροδεξιά και τη δεξιά, καθώς και από την πλειονότητα των Σοσιαλδημοκρατών, ενώ οι Πράσινοι και η Αριστερά αντιτάχθηκαν.

Η Γαλλίδα ευρωβουλευτής Σελίν Ιμάρ χαρακτήρισε την απόφαση «ιστορική», ενώ την υποστήριξή του εξέφρασε και ο Μασάντ Μπούλος, σύμβουλος του Ντόναλντ Τραμπ.

Παράλληλα, δεν υιοθετήθηκε ως δεσμευτική θέση μια αρχική τροπολογία που ζητούσε να καταδικαστεί η τουρκική υποστήριξη προς το κίνημα. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι, παρά τις ανησυχίες που εκφράζονται, δεν υπάρχει πλήρης συμφωνία ως προς το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί η Άγκυρα.

Το δίλημμα της Ευρώπης απέναντι στην Τουρκία

Η συζήτηση προσθέτει ακόμη μία εστία έντασης στις ήδη σύνθετες σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία. Η Άγκυρα παραμένει σημαντικός εταίρος σε ζητήματα ασφάλειας, μετανάστευσης και εμπορίου, την ώρα που οι διαφωνίες για τα θεμελιώδη δικαιώματα και τις ελευθερίες εξακολουθούν να επιβαρύνουν τις διμερείς σχέσεις.

Η ουσιαστική επίδραση του ψηφίσματος θα εξαρτηθεί από το αν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θα προχωρήσουν σε συγκεκριμένα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της ενδεχόμενης επιβολής στοχευμένων κυρώσεων σε πρόσωπα ή οργανώσεις.

Για τη Γαλλία, οι σχέσεις της Τουρκίας με τους Αδελφούς Μουσουλμάνους αποτελούν ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Παράλληλα, Παρίσι και Άγκυρα εξακολουθούν να συνεργάζονται σε κρίσιμους τομείς, παρά την αμοιβαία καχυποψία και τις κατά καιρούς σκληρές δηλώσεις του Ερντογάν κατά της Γαλλίας και του Μακρόν.

Ενδεικτικό των αντιφάσεων είναι ότι οι δύο πλευρές υπέγραψαν πρόσφατα νέο Οδικό Χάρτη για την Αμυντική Συνεργασία, έπειτα από επαφές που είχαν ξεκινήσει τον Απρίλιο. Η συνεργασία περιλαμβάνει την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών, την ανταλλαγή πληροφοριών, την αεράμυνα, την εκπαίδευση στρατιωτικού προσωπικού, κοινά έργα στην αμυντική βιομηχανία και την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των στρατιωτικών συστημάτων.

Έτσι, η Τουρκία βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξημένο ευρωπαϊκό έλεγχο για τις σχέσεις της με ισλαμιστικά δίκτυα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η συνεργασία της με τη Γαλλία και την ΕΕ αναστέλλεται. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν οι πολιτικές προειδοποιήσεις θα μετατραπούν σε συγκεκριμένες αποφάσεις και ποιο θα είναι το αντίκτυπό τους στις ευρωτουρκικές σχέσεις.