Δευτέρα , 6 Φεβρουαρίου 2023

Η τέχνη της αποδοχής του εαυτού μας – Πως να πιστεύουμε στον εαυτό μας και πως να αποδεχτούμε τα λάθη μας

Στην αρχή αν μας πουν να αποδεχτούμε το λάθος μας, θα μας φανεί εύκολο, αλλά στην πραγματικότητα είναι η πιο δύσκολη δοκιμασία του ανθρώπου. Ακόμα και στην Παλαιά Διαθήκη (παροιμίες 29:24-26) ερχόμαστε με την εξής φράση: ” Ο συμμεριστής τού κλέφτη μισεί τη δική του ψυχή· ακούει τον όρκο, και δεν ομολογεί.”.  Στην ουσία, από την Αγία Γραφή διδασκόμαστε πως το Εγώ μπορεί να στραφεί εναντίων μας, να μας τυφλώσει και να μην δούμε τα λάθη και τα όρια μας. Αν όμως το ελέγξουμε, αποδεχόμενοι τον εαυτό μας, τις δυνάμεις, τα όρια και τα λάθη μας, τότε η ζωή μας μπορεί να μας οδηγήσει σε ένα αγαθό μονοπάτι στη ζωή.

Γνωρίζουμε όλοι τι είναι η αυτοπεποίθηση, αλλά λίγοι θα την νιώσουν… Εξαιτίας των καθημερινών δοκιμασιών και προκλήσεων, δημιουργούνται τραύματα στη ψυχή του ανθρώπου, αλλοιώντας έτσι τον τρόπο που σκέφτεται για τον εαυτό του και βάζοντας τον να σκεφτεί πράγματα, που, είτε δεν ισχύουν, είτε θα έπρεπε να ήταν απλώς μια ανάμνηση του παρελθόντας χωρίς να μπαίνει εμπόδιο στην προσωπική του ανάπτυξη. Το τραύμα, προκαλεί τον νου να γίνει, σαν ένα συνονθύλευμα από μπερδεμένα καλώδια.

Αν και το τραύμα δεν θεωρείται ο μοναδικός παράγοντας, που εμποδίζει την προσωπική ανάπτυξη του ανθρώπου, παίζει καθοριστικό ρόλο κυρίως σε αρκετούς. Η αυτοπεποίθηση βελτιώνεται, όταν αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας, τις δυνατότητες, τα όρια και συνειδητοποιώντας τον απόηχο των πράξεων μας, ακόμα και των πιο “ασήμαντων”.  Κάποιοι άνθρωποι όμως τείνουν να είναι τόσο αποπροσανατολισμένοι, ώστε τις όποιες αιτίες παρακμής της ζωής τους να τις αποδίδουν μόνο σε εξωτερικούς παράγοντες, απαλλάσσοντάς τους από το μερίδιο ευθύνης τους.

Ας δώσουμε ένα παράδειγμα:

Ο Γιάννης είναι 25 ετών. Παλιά, έπαιρνε κακούς βαθμούς στο σχολείο. Πτυχίο δεν πήρε, δεν ξέρει με τι επάγγελμα να ασχοληθεί, διότι δεν έχει αναλύσει τι τον ελκύει πραγματικά. Πιστεύει ότι επειδή στο σχολείο δεν τα πήγαινε καλά στα μαθήματα, άρα είναι “άχρηστος” και “αγράμματος”. Επιπλέον, έχει χάσει φίλους γιατί πιστεύει ότι όλοι τον “μισούν”. Ο Γιάννης, κάθεται στο κρεβάτι του δωματίου του, όλο φοβισμένος από την κοινωνική εγκατάλειψη και απογοητευμένος από τη ζωή του.

Πώς μπορεί ο Γιάννης να αλλάξει όλη αυτή την ακαθαρσία; Πως να ξεκινήσει, αντί λέγοντας “αυτοί”, να πει “εγώ θα” και “εγώ μπορώ”;

Υπάρχουν δυο σενάρια: 1) Να μην παραδεχτεί ότι έκανε λάθος και ότι μπορεί να κάνει πράγματα, 2)  Να το αποδεχτεί και ανάλυση του εαυτού του.

Το πρώτο σενάριο συνδέεται δυστυχώς με μια μεγάλη κατηγορία ανθρώπων, διότι το Εγώ θίγεται εύκολα και εμποδίζει την λογική να επικρατήσει. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, μόνο κάποια κοινωνική παρέμβαση θα μπορούσε να βοηθήσει τον Γιάννη για να του πει με τρόπο και όχι με κόμπλεξ, ότι ίσως κάτι έκανε λάθος και ότι παράλληλα έχει αξία και δεν είναι άχρηστος. Ο Γιάννης θα θιχτεί λίγο, αλλά μετά θα το δει ψύχραιμα, γιατί ξέρει ότι ο άλλος ή η άλλη, που του μίλησε, έδειξε με τον τρόπο του ότι θέλει το καλό του, να εξελιχθεί. Δυστυχώς, αυτό σπάνια θα γίνει, όταν η Ελληνική κοινωνία γαλουχήθηκε από την…παλιά παιδαγωγική της φυσικής βίας ως μιας μορφής “ξερής” τιμωρίας, που δεν καρποφορεί.

Στο δεύτερο σενάριο, ο Γιάννης μόλις έκανε το πρώτο βήμα  προς την υπέρβαση του. Να “χαμηλώσει” τους τόνους του Εγώ του και να δει 1) Που μπορεί να πετύχει και που δεν μπορεί. 2) Που έκανε λάθος και πως μπορεί να το διορθώσει. 3) Αν ήταν χάλια στο σχολείο, τι μπορεί να κάνει ΤΩΡΑ.

 

Εν συντομία, ο Γιάννης θα πει

  1. Όταν ο φίλος μου με είπε “είσαι μαλ@κ*ς γιατί φώναξες στο εστιατόριο” είχε δίκαιο. Αν είχα εγώ το δικό μου εστιατόριο και έβλεπα πελάτη να φωνάζει και να έδιωχνε πελάτες, πώς θα ήταν; Βέβαια, και ο φίλος μου αντέδρασε με απρεπής τρόπο. Θα μπορούσε να μου το πει πιο ήρεμα. Από την άλλη, καταλαβαίνω ότι ίσως να μην με μισεί ,να το είπε επειδή τον ντρόπιασα πάρα πολύ
  2. Ήμουν κακός στο σχολείο. Ωραία. Γενικά που είμαι καλός; Μου αρέσει η πνευματική εργασία ή η χειρωνακτική; Θυμάμαι να μου άρεσαν οι τέχνες στο σχολείο, μου αρέσει να ζωγραφίζω στον ελεύθερο μου χρόνο πολύ. Μπορώ να μάθω; Ναι…έχω μάτια και αυτιά. Αν έκανα κάπου λάθος, τότε μπορώ να αφιερώσω χρόνο να το διορθώσω, ρωτώντας τον εαυτό μου “ποια λεπτομέρεια είναι λάθος και πως προέκυψε, τι έκανα/σκέφτηκα εκείνη την στιγμή”. Αν δεν ξέρω γραμματική και συντακτικό, μπορώ τότε να ξαναμάθω ή να ζητήσω βοήθεια. Δεν είμαι άχρηστος. Ίσως να μην το έχω σε άλλα πράγματα, αλλά γενικά να είμαι δυνατός και χρήσιμος σε άλλα και να μην το είχα συνειδητοποιήσει. Μπορώ ακόμα και να καλλιεργήσω καινούργιες ικανότητες.
  3. Τώρα που ξέρω τα θέλω μου και τα όρια μου, μπορώ να βρω μια δουλειά, να μαζέψω χρήματα, να γραφτώ σε μια σχολή και να γίνω ένας ταλαντούχος καλλιτέχνης στην βιομηχανία της ψηφιακής τέχνης και κινουμένων σχεδίων. Εκεί βγάζουν κάρο με χρήματα, εκεί νιώθω ότι είναι το πάθος μου.

Ο Γιάννης κατάφερε να ασφαλτοστρώσει τον δρόμο του για να χτίσει τον εαυτό του, ξεκινώντας έχοντας κάνει μια απλή ερώτηση: “Για να δω μήπως και εγώ έκανα λάθος, μήπως έδρασα ΚΑΙ αντέδρασα εσφαλμένα”, συνέχισε ύστερα να δει που είναι το πάθος του και τι μπορεί να κάνει και τελείωσε με το να καταλήξει να πάρει μια απόφαση.

Ακούμε πολλές φορές, κατεξοχήν από ακτιβιστές δικαιωμάτων του ανθρώπου, περί αποδοχής του εαυτού μας. Ομως, οι άνθρωποι πιστεύω ότι αντιλαμβάνονται το μήνυμα αλλιώς – να αποδεχτούν απλά ένα κομμάτι του εαυτού τους ή να πουν ένα…ξερό “ξέρω ποιος είμαι”, δίχως ίσως να συνειδητοποιούν τα όρια ή άλλες δυνατότητες τους ή και απ’ τα δυο-. Τέτοια μηνύματα, χωρίς “αστερίσκους” και παρενθέσεις, οδηγούν τους ανθρώπους σε τοξικά μονοπάτια, τα οποία με την σειρά τους καλλιεργούν έναν άνθρωπο νάρκισσο και απαθή.

Η αποδοχή του εαυτού μας ξεκινάει όταν φτάσουμε στα πιο χαμηλά επίπεδα του εαυτού μας και στο σημείο που αρχίζουμε να ρωτάμε για τα αίτια…αλλά και αφού πούμε στον εαυτό μας “μήπως και εγώ έκανα κάτι; Δεν έχω να χάσω τίποτα, αν δω και εγώ τι έκανα και πως θα μου άρεσε να μου έκαναν κάτι ανάλογο και σε εμένα.”  Μερικοί άνθρωποι δεν έχουν το θάρρος για να το κάνουν και ίσως χρειαστούν παρέμβαση από το οικείο περιβάλλον και από ψυχαναλυτή. Ο στρατός επίσης , ως θεσμός και εκπαίδευσης, μπορεί να βοηθήσει στο κομμάτι της χαμηλής αυτοεκτίμησης.

 

Κούτρας Πέτρος,

Απόφοιτος Πολιτικών Επιστημών ΑΠΘ

Διαβάστε την συνέχεια του άρθρου...
Shares