Η συνθήκη ελέγχου των πυρηνικών λήγει και ο κόσμος είναι… σε αναμονή!

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του VoiceNews στην Google

Η Νέα START, η τελευταία ενεργή συμφωνία για τον έλεγχο των πυρηνικών όπλων μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, λήγει στις 5 Φεβρουαρίου 2026, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει υπάρξει καμία σαφής ένδειξη για την συνέχεια ή ανανέωσή της. Η εξέλιξη αυτή εντείνει τους φόβους για διεύρυνση της πυρηνικής απειλής, σε ένα παγκόσμιο πλαίσιο που παραμένει ιδιαίτερα ασταθές και επικίνδυνο.

Η συνθήκη, η οποία είχε υπογραφεί το 2010, όριζε σαφώς όρια στις ανεπτυγμένες πυρηνικές κεφαλές (1.550 ανά πλευρά), στους εκτοξευτήρες και στρατηγικά βομβαρδιστικά (μέχρι 800), καθώς και μηχανισμούς επαλήθευσης. Ωστόσο, οι επιθεωρήσεις ανεστάλησαν το 2023, κυρίως λόγω της σύγκρουσης στην Ουκρανία.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε χαρακτηρίσει τον Σεπτέμβριο την παράταση της ισχύος της συνθήκης για έναν χρόνο ως “καλή ιδέα”, μετά από σχετική πρόταση του Πούτιν. Παρ’ όλα αυτά, η Ουάσιγκτον δεν απάντησε ποτέ επίσημα, αφήνοντας ανοιχτό το μέλλον της συμφωνίας. Ο Τραμπ προειδοποίησε στο παρελθόν ότι όταν «τερματιστούν οι περιορισμοί» στα πυρηνικά όπλα, «όλος ο κόσμος θα έχει μεγάλο πρόβλημα».

Η ένταση επιδεινώθηκε όταν ο Αμερικανός πρόεδρος έδειξε ενδιαφέρον για επανέναρξη δοκιμών πυρηνικών όπλων, επικαλούμενος τις αντίστοιχες ενέργειες άλλων χωρών, ενώ η Ουάσιγκτον δηλώνει ότι θα αποφασίσει τον τρόπο ελέγχου των πυρηνικών σε δικό της χρονοδιάγραμμα, επιδιώκοντας παράλληλα τη συμμετοχή της Κίνας στις διαπραγματεύσεις.

Παρά τις προσπάθειες, οι διαπραγματεύσεις για την ανανέωση της συνθήκης παρέμειναν σε αδιέξοδο καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας Τραμπ, καθώς οι Αμερικανοί απαιτούσαν τη συμμετοχή της Κίνας. Όπως σημειώνει ο Ντάριλ Κίμπαλ, αν και ο Τραμπ κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, δεν έχει εφαρμόσει συνοχή ή στρατηγική.

Η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο επισφαλής με τις πρόσφατες ενέργειες των δύο πλευρών: από τις αμερικανικές επιθέσεις σε ιρανικές εγκαταστάσεις, μέχρι τη δοκιμή ρωσικού πυρηνικού πυραύλου Μπουρέβεστνικ και τη ραγδαία ανάπτυξη του κινεζικού οπλοστασίου. Ο κόσμος πλέον αντιμετωπίζει πραγματικό κίνδυνο εξάπλωσης πυρηνικών όπλων, καθώς το νομικό πλαίσιο ελέγχου των εξοπλισμών διαβρώνεται.

Οι Ρώσοι παρακολουθούν τις κινήσεις των ΗΠΑ, πιθανόν να περιοριστούν σε παρατήρηση και αναμονή, ενώ οι Αμερικανοί σιωπούν, αφήνοντας ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα. Στο παρελθόν, οι ΗΠΑ είχαν ήδη αποσυρθεί από τη συνθήκη INF για τα πυρηνικά όπλα μέσου βεληνεκούς.

Την ίδια στιγμή, όλοι περιμένουν τη διάσκεψη για την αναθεώρηση της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση Πυρηνικών Όπλων (TNP) τον Απρίλιο στη Νέα Υόρκη, όπου η πιθανότητα διπλωματικής αποτυχίας παραμένει υπαρκτή, σύμφωνα με διεθνείς παρατηρητές.