Η σύνδεση του πρωτογενούς τομέα με την τεχνητή νοημοσύνη: Οι ευκαιρίες για την Ελλάδα και οι πολιτικές αντιφάσεις

Του Γιώργου Καλτσίδη

Ο πρωτογενής τομέας στην Ελλάδα παρά τη στρατηγική του σημασία για την οικονομία, τη διατροφική ασφάλεια και τη βιωσιμότητα της υπαίθρου παραμένει για χρόνια στο περιθώριο των κυβερνητικών πολιτικών. Την ίδια στιγμή, η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) προσφέρει εργαλεία που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ουσιαστικό μετασχηματισμό του τομέα. Όμως, χωρίς οργανωμένο σχέδιο, επενδύσεις και πολιτική συνέπεια, τα οφέλη αυτά παραμένουν κυρίως θεωρητικά.

Τι θα μπορούσε να κερδίσει η Ελλάδα:

1. Αύξηση παραγωγικότητας και μείωση κόστους

• Μέσω εργαλείων ΤΝ, όπως γεωργία ακριβείας, αισθητήρες, drones, και ανάλυση δεδομένων, θα μπορούσε να μειωθεί η σπατάλη σε νερό, λιπάσματα και καύσιμα. Σήμερα, όμως, αυτά παραμένουν σε εμβρυακό στάδιο και είναι προσβάσιμα κυρίως από ελάχιστους, τεχνολογικά καταρτισμένους ή επιδοτούμενους αγρότες.

2. Πραγματική ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας

• Εάν η Ελλάδα επένδυε συστηματικά στην ψηφιοποίηση της αγροτικής παραγωγής, θα μπορούσε να αποκτήσει συγκριτικό πλεονέκτημα στις διεθνείς αγορές. Αντί αυτού, συχνά παραμένει εξαρτημένη από εισαγωγές και χαμηλής προστιθέμενης αξίας εξαγωγές, λόγω έλλειψης στρατηγικής.

3. Ανάσχεση της ερήμωσης της υπαίθρου

• Οι νέες τεχνολογίες θα μπορούσαν να καταστήσουν την αγροτική εργασία πιο ελκυστική για τους νέους. Ωστόσο, απουσιάζει ένα ολοκληρωμένο πλάνο αγροτικής εκπαίδευσης και στήριξης νεοεισερχομένων, ενώ οι πολιτικές παραμένουν προσανατολισμένες σε βραχυπρόθεσμες επιδοτήσεις και όχι σε μακροπρόθεσμη αναδιάρθρωση.

4. Αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτήσεων

• Η Ελλάδα έχει πρόσβαση σε τεράστια κονδύλια (ΚΑΠ, Ταμείο Ανάκαμψης), τα οποία θα μπορούσαν να διοχετευθούν σε έξυπνες εφαρμογές αγροτεχνολογίας. Όμως στην πράξη, αυτά συχνά δεν φτάνουν στους πραγματικούς παραγωγούς, ή κατευθύνονται σε λίγες, μεγάλες επιχειρήσεις χωρίς διαφάνεια.

Η πραγματικότητα σήμερα: χαμηλή προτεραιότητα και θεσμικά κενά

Παρά τις ευκαιρίες, ο πρωτογενής τομέας δεν αποτελεί προτεραιότητα της σημερινής ελληνικής κυβέρνησης. Οι αγρότες συχνά αντιμετωπίζονται ως κοινωνική ομάδα με πολιτικό κόστος, και όχι ως κρίσιμος μοχλός για την οικονομία ή την τεχνολογική και πράσινη μετάβαση. Η απουσία οργανωμένης εθνικής στρατηγικής για την αγροτική τεχνητή νοημοσύνη είναι ενδεικτική: καμία συγκροτημένη πολιτική, κανένας εθνικός φορέας διασύνδεσης αγροτών με την καινοτομία, και ελάχιστα εκπαιδευτικά προγράμματα.

ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

Ανωφελείς Διαφοροποιήσεις του Κώστα Δημ. Χρονόπουλου

ΕΠΟΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ

ΚΛΕΙΣΤΕ ΤΩΡΑ ΔΟΜΕΣ ΚΑΙ ΜΚΟ – Αρκετά με το φαγοπότι