Η ήττα Τραμπ στις ενδιάμεσες εκλογές μπορεί να γίνει εφιάλτης για την Ευρώπη – Τα 5 σενάρια για την επόμενη ημέρα

Η επικράτηση των Δημοκρατικών αλλάζει τις ισορροπίες στην Ουάσιγκτον, αλλά δεν εγγυάται ηπιότερη αμερικανική εξωτερική πολιτική – Ουκρανία, ΝΑΤΟ, Ιράν, ενεργειακή κρίση και πολιτικό χάος στο επίκεντρο των εκτιμήσεων

Η βαριά ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, με την επικράτηση των Δημοκρατικών στη Γερουσία και τα σημαντικά κέρδη τους στη Βουλή των Αντιπροσώπων, διαμορφώνει ένα νέο πολιτικό σκηνικό για τα δύο τελευταία χρόνια της προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ.

Η ενίσχυση των Δημοκρατικών περιορίζει τα περιθώρια κινήσεων του Λευκού Οίκου στο εσωτερικό της χώρας, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι περιορίζεται αυτομάτως και η δυνατότητα του Αμερικανού προέδρου να λαμβάνει αποφάσεις στην εξωτερική πολιτική.

Αντίθετα, σύμφωνα με ανάλυση του Politico, η εκλογική ήττα ενδέχεται να οδηγήσει τον Τραμπ σε ακόμη πιο συγκρουσιακή στάση απέναντι στους Ευρωπαίους συμμάχους, σε μια περίοδο κατά την οποία παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα, όπως ο πόλεμος στην Ουκρανία, η σύγκρουση με το Ιράν και η ενεργειακή κρίση.

Την ίδια ώρα, οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται αποφασισμένοι να προχωρήσουν σε εκτεταμένες έρευνες για τις αποφάσεις της κυβέρνησης Τραμπ κατά τα δύο πρώτα χρόνια της δεύτερης θητείας του.

«Βρείτε δικηγόρο», προειδοποίησε ο Δημοκρατικός βουλευτής Ρόμπερτ Γκαρσία, ο οποίος ενδέχεται να αναλάβει την προεδρία της Επιτροπής Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το Politico παρουσιάζει πέντε πιθανά σενάρια για τις συνέπειες που μπορεί να έχει η νέα πολιτική πραγματικότητα στις σχέσεις των ΗΠΑ με την Ευρώπη και τη διεθνή σκηνή.

1. Η Ευρώπη κινδυνεύει να πληρώσει τη δυσαρέσκεια του Τραμπ

Ορισμένοι έμπειροι παρατηρητές θεωρούν ιδιαίτερα πιθανό ο Ντόναλντ Τραμπ να αντιδράσει στην εκλογική ήττα αυξάνοντας την πίεση προς την Ευρώπη.

«Πρέπει να προετοιμαστούμε όχι για πιο αρμονικές διατλαντικές σχέσεις, αλλά για μεγαλύτερη ένταση και ακόμη περισσότερες απαιτήσεις του Τραμπ από την Ευρώπη», προειδοποίησε ο Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, έμπειρος Γερμανός διπλωμάτης και επί σειρά ετών πρόεδρος της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου.

Οι Δημοκρατικοί θα έχουν πλέον τη δυνατότητα να αμφισβητούν αποτελεσματικότερα τις επιλογές του προέδρου, αξιοποιώντας τις διαδικασίες έγκρισης των κρατικών δαπανών, τις κοινοβουλευτικές έρευνες και την επιβολή αυστηρότερων όρων στα νομοσχέδια που προωθεί ο Λευκός Οίκος.

Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος διατηρεί σημαντικές εξουσίες στην εξωτερική πολιτική, τη διπλωματία, την εθνική ασφάλεια και το εμπόριο. Παράλληλα, έχει ήδη χρησιμοποιήσει εκτελεστικά διατάγματα και αμφιλεγόμενους νομικούς χειρισμούς για να παρακάμψει το Κογκρέσο.

«Ο Τραμπ διοικεί τις ένοπλες δυνάμεις. Έχει τον έλεγχο των δασμών και των εμπορικών συμφωνιών. Διαθέτει το βήμα της προεδρίας. Ακόμη κι αν οι Δημοκρατικοί κατακτήσουν και τα δύο σώματα του Κογκρέσου, μπορεί να ασκεί βέτο στα νομοσχέδια», δήλωσε ο Φιλ Γκόρντον, πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας της Κάμαλα Χάρις.

Σύμφωνα με το Politico, ο Τραμπ ενδέχεται να επιδιώξει να αποδείξει ότι εξακολουθεί να ελέγχει τις εξελίξεις, επιλέγοντας τη διεθνή σκηνή ως πεδίο επίδειξης ισχύος.

Η Ευρώπη βρίσκεται εδώ και καιρό στο στόχαστρο του ίδιου και των υποστηρικτών του κινήματος MAGA, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι επιδιώκουν να τη σώσουν από τον εαυτό της. Πλέον, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει στη διάθεσή του μόνο δύο χρόνια για να προωθήσει αυτή την ατζέντα.

2. Μια ανάσα για την Ουκρανία

Οι περισσότεροι κορυφαίοι Δημοκρατικοί έχουν υποστηρίξει σταθερά την αποστολή βοήθειας στην Ουκρανία, αντιμετωπίζοντας τη στήριξη του Κιέβου ως ζήτημα υπεράσπισης της δημοκρατίας, του διεθνούς δικαίου και των συμφερόντων εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ.

Η νέα πολιτική ισορροπία στο Κογκρέσο θα μπορούσε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μεγαλύτερη αμερικανική υποστήριξη προς την Ουκρανία. Ωστόσο, οι όποιες αλλαγές δεν αναμένεται να έχουν άμεσα αποτελέσματα.

Η Μπρόνγουεν Μάντοξ, διευθύντρια του βρετανικού ινστιτούτου Chatham House, προειδοποιεί ότι δεν πρέπει να αναμένεται «άμεση σωτηρία για τον Ζελένσκι».

Όπως εξήγησε, ακόμη και αν οι Δημοκρατικοί αποφασίσουν να αυξήσουν τη βοήθεια προς το Κίεβο, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής ενίσχυσης, θα χρειαστούν μήνες ή ακόμη και χρόνια μέχρι να υλοποιηθούν οι σχετικές αποφάσεις.

Η Ουκρανία, ωστόσο, χρειάζεται άμεσα ενίσχυση, ιδιαίτερα πυραύλους Patriot για την αντιαεροπορική της άμυνα, προκειμένου να αντιμετωπίσει τον χειμώνα και τους συνεχιζόμενους ρωσικούς βομβαρδισμούς.

3. Μια ειρηνευτική συμφωνία στα μέτρα του Τραμπ

Ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να παρουσιάζεται ως πρόεδρος της ειρήνης, υποστηρίζοντας ότι έχει τερματίσει οκτώ διεθνείς συγκρούσεις.

Παράλληλα, έχει δηλώσει ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία θα έπρεπε να είναι η ευκολότερη σύγκρουση προς επίλυση, ενώ έχει επιρρίψει ολοένα και περισσότερες ευθύνες στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι για την απουσία συμφωνίας.

Ο πρώην Αμερικανός διπλωμάτης Κερτ Βόλκερ εκτιμά ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να αγνοήσει τις αντιρρήσεις του Κιέβου και των Ευρωπαίων συμμάχων, προχωρώντας ακόμη και στην άρση κυρώσεων κατά της Ρωσίας και στη σύναψη νέων επιχειρηματικών συμφωνιών.

«Μπορώ κάλλιστα να τον φανταστώ να το κάνει μονομερώς, δίνοντας εντολή στο αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών να απέχει από την εφαρμογή των κυρώσεων και επιδιώκοντας περισσότερες ενεργειακές συμφωνίες με τη Ρωσία. Έχει συζητήσει με τον Πούτιν το ενδεχόμενο επιστροφής των μεγάλων αμερικανικών εταιρειών στη Ρωσία», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Αντίθετα, ο Βόλκερ θεωρεί λιγότερο πιθανό να υλοποιηθούν οι απειλές του Τραμπ για αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ ή για σημαντική μείωση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Ευρώπη.

«Ο Τραμπ είναι ουσιαστικά μόνος του σε αυτό το ζήτημα στις ΗΠΑ. Δεν έχει την υποστήριξη ούτε των Δημοκρατικών ούτε των Ρεπουμπλικανών ούτε του Κογκρέσου ούτε των μέσων ενημέρωσης», σημείωσε.

4. Η ενεργειακή κρίση και οι επιπτώσεις στην Ευρώπη

Παρά τη σημαντική πτώση των τιμών του πετρελαίου τη Δευτέρα, τη μεγαλύτερη από τον Αύγουστο, το Brent εξακολουθούσε να διαπραγματεύεται στα 108 δολάρια το βαρέλι.

Το Politico επισημαίνει ότι, χωρίς μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης που θα επιτρέψει την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, το ενεργειακό σοκ αναμένεται να συνεχιστεί.

Μια τέτοια εξέλιξη θα διατηρήσει υψηλό το ενεργειακό κόστος στην Ευρώπη και θα επιδεινώσει περαιτέρω την κρίση του κόστους ζωής.

Οι επιπτώσεις αναμένεται να επεκταθούν και στις αερομεταφορές. Ο διευθύνων σύμβουλος της Ryanair, Μάικλ Ο’Λίρι, προειδοποίησε ότι χωρίς συμφωνία ο κλάδος θα «αντιμετωπίσει πραγματική κρίση μέχρι τον επόμενο Μάρτιο ή Απρίλιο».

Ο Τραμπ βρίσκεται μπροστά σε δύσκολες επιλογές: να επαναλάβει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, ελπίζοντας ότι η Τεχεράνη θα υποχωρήσει ή ότι θα καταρρεύσει το ιρανικό καθεστώς, να προχωρήσει ο ίδιος σε υποχώρηση ή να εγκαταλείψει την προσπάθεια επίλυσης της κρίσης, μεταφέροντας την ευθύνη στους Ευρωπαίους και τους Ασιάτες.

Μια νέα στρατιωτική επιχείρηση, η οποία θα μπορούσε να εκτοξεύσει ακόμη περισσότερο τις τιμές της ενέργειας, θα ήταν ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στο εσωτερικό των ΗΠΑ.

Ωστόσο, όπως σημειώνει το Politico, η εκλογική ζημιά έχει ήδη γίνει.

5. Πολιτικό χάος στην Ουάσιγκτον και λιγότερος χρόνος για τον υπόλοιπο κόσμο

Το πέμπτο σενάριο αφορά το ενδεχόμενο οι Ηνωμένες Πολιτείες να απορροφηθούν τόσο πολύ από την εσωτερική πολιτική σύγκρουση, ώστε τόσο ο Τραμπ όσο και οι Δημοκρατικοί να διαθέτουν λιγότερο χρόνο και πολιτικό περιθώριο για την εξωτερική πολιτική.

Η πρώην αντιπρόεδρος Κάμαλα Χάρις είχε προειδοποιήσει τον περασμένο μήνα, σε συνέντευξή της σε podcast, ότι οι Δημοκρατικοί δεν θα πρέπει να επιχειρήσουν νέα διαδικασία παραπομπής του Τραμπ με στόχο την καθαίρεσή του, χαρακτηρίζοντας μια τέτοια πρωτοβουλία «όχι καλή ιδέα».

Από την πλευρά του, ο πρώην δήμαρχος του Σικάγο Ραμ Εμάνουελ έχει καλέσει τους Δημοκρατικούς να αποφύγουν έναν ανούσιο πολιτικό καβγά και να επικεντρωθούν σε ζητήματα που απασχολούν άμεσα τους πολίτες.

Μεταξύ των προτεραιοτήτων που προτείνει είναι η αντιμετώπιση της ακρίβειας, η αύξηση του ομοσπονδιακού κατώτατου μισθού και η θέσπιση νέων κανόνων δεοντολογίας για τις τρεις εξουσίες.

Ωστόσο, όπως παρατηρεί το Politico, η Ουάσιγκτον σπάνια καταφέρνει να αποφύγει τις σκληρές πολιτικές συγκρούσεις.

Ο Τζον Φ. Χάρις του Politico εκτιμά ότι οι αντιπαραθέσεις θα επεκταθούν και στο εσωτερικό των δύο μεγάλων κομμάτων, καθώς αμφότερα θα πρέπει να αποφασίσουν πώς θα παρουσιαστούν στους ψηφοφόρους στη μετα-Τραμπ εποχή.

«Και τα δύο μεγάλα κόμματα βρίσκονται αντιμέτωπα με κρίσιμες επιλογές σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα παρουσιαστούν στους ψηφοφόρους στην επερχόμενη μετα-Τραμπ εποχή της αμερικανικής πολιτικής», υποστήριξε.

Η νέα πολιτική πραγματικότητα στις ΗΠΑ, επομένως, δεν προμηνύει απαραίτητα μια περίοδο ηρεμίας για την Ευρώπη. Αντίθετα, η αποδυνάμωση του Τραμπ στο εσωτερικό μπορεί να συνδυαστεί με μεγαλύτερη ένταση στο εξωτερικό, ενώ οι εξελίξεις στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή και στην ενεργειακή αγορά θα εξακολουθήσουν να επηρεάζουν άμεσα τις ευρωπαϊκές χώρες.