Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα ανακοινώσει την Τρίτη έναν οδικό χάρτη για τη σταδιακή κατάργηση των υπολειπόμενων δεσμών της με τη Μόσχα στον τομέα του φυσικού αερίου, αλλά ελλείψει κυρώσεων θα είναι δύσκολο για τους αγοραστές να καταγγείλουν τις συμβάσεις φυσικού αερίου χρησιμοποιώντας νομικά μέσα όπως η ανωτέρα βία.
Ο οδικός χάρτης θα παρουσιαστεί την Τρίτη στο Στρασβούργο από τον Επίτροπο Ενέργειας της ΕΕ, Dan Jorgensen, όπως επιβεβαίωσε τη Δευτέρα εκπρόσωπος της Επιτροπής. Η ανακοίνωση αυτή έρχεται σε μια στιγμή που οι ΗΠΑ πιέζουν τη Ρωσία να συνάψει ειρηνευτική συμφωνία με την Ουκρανία. Εάν επιτευχθεί, η συμφωνία μπορεί να ανοίξει ξανά την πόρτα για την ρωσική ενέργεια και να χαλαρώσουν οι κυρώσεις.
Περίπου το 19% του φυσικού αερίου της Ευρώπης εξακολουθεί να προέρχεται από τη Ρωσία, μέσω του αγωγού TurkStream και των αποστολών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει έναν μη δεσμευτικό στόχο να τερματίσει τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία έως το 2027 – ένας στόχος που ο επικείμενος οδικός χάρτης της ΕΕ έχει σχεδιαστεί για να επιτύχει.
Η Επιτροπή εξετάζει νομικές επιλογές που θα επιτρέπουν στις ευρωπαϊκές εταιρείες να επικαλεστούν ανωτέρα βία και να καταγγείλουν τις συμβάσεις τους με τη Ρωσία για το φυσικό αέριο χωρίς να υποστούν κυρώσεις, καθώς και μέτρα που θα απαγορεύουν στις εταιρείες να συνάπτουν νέες συμβάσεις για το ρωσικό φυσικό αέριο, σύμφωνα με υψηλόβαθμο στέλεχος της ΕΕ.
Δικηγόροι και αναλυτές εκφράζουν αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα της ανωτέρας βίας, δεδομένου του χρόνου που έχει μεσολαβήσει από τη δέσμευση της ΕΕ να τερματίσει τις εισαγωγές φυσικού αερίου από τη Ρωσία το 2022, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Η Agnieszka Ason, ανεξάρτητη δικηγόρος ειδικευμένη σε συμβάσεις ΥΦΑ, δήλωσε ότι για να κηρυχθεί ανωτέρα βία, πρέπει να συμβεί ένα απρόβλεπτο γεγονός – πέραν του ελέγχου των εταιρειών – που να εμποδίζει μια εταιρεία να εκπληρώσει τη σύμβασή της. Ωστόσο, οι εναπομένουσες προμήθειες από τη Ρωσία έχουν αποδειχθεί ότι λειτουργούν καλά μετά από τρία χρόνια πολέμου.
«Οποιαδήποτε σκόπιμη ενέργεια από την πλευρά της ΕΕ θα αποδυνάμωνε ήδη την περίπτωση ανωτέρας βίας. Είναι το αντίθετο από αυτό που σημαίνει η έννοια της ανωτέρας βίας», δήλωσε η Ason, η οποία είναι επίσης ανώτερη ερευνήτρια στο Oxford Institute for Energy Studies.
Νομικοί εμπειρογνώμονες δήλωσαν ότι η επιβολή κυρώσεων στις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου είναι το πιο αποτελεσματικό μέτρο για τη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού φυσικού αερίου.
Αυτό θα απαιτούσε την ομόφωνη έγκριση και των 27 χωρών της ΕΕ, αλλά η Σλοβακία και η Ουγγαρία έχουν επιδιώξει να διατηρήσουν στενούς πολιτικούς και επιχειρηματικούς δεσμούς με τη Ρωσία, ενώ η τελευταία έχει δεσμευτεί να μπλοκάρει τις ενεργειακές κυρώσεις.
Από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, η Gazprom και ευρωπαϊκές εταιρείες έχουν κινήσει νομικές διαδικασίες και αντιδίκες για παραβίαση συμβολαίων φυσικού αερίου και μη πληρωμές. Με βάση δικαστικά έγγραφα, οι υπολογισμοί του Reuters εκτιμούν ότι οι διαφορές αυτές ανέρχονται σε περίπου 18,5 δισεκατομμύρια ευρώ (21 δισεκατομμύρια δολάρια).
Τα συμβόλαια με τη ρωσική εταιρεία φυσικού αερίου Gazprom περιλαμβάνουν όρους «take-or-pay» που απαιτούν από τους αγοραστές που αρνούνται την παράδοση φυσικού αερίου να πληρώσουν έως και το 95% των συμβατικών ποσοτήτων.
Ο David Haverbeke, εταίρος της δικηγορικής εταιρείας Fieldfisher, δήλωσε ότι η ΕΕ πρέπει να επικεντρωθεί στο να βοηθήσει τις εταιρείες να υποστηρίξουν ότι η αλλαγή των συνθηκών από το 2022, όπως οι κίνδυνοι από την αγορά ρωσικού φυσικού αερίου σε σύγκριση με άλλες προμήθειες, θα πρέπει να τους δώσει λόγο να επαναδιαπραγματευτούν και ενδεχομένως να καταγγείλουν τις συμβάσεις τους με τη Ρωσία.
«Θα προσπαθούσα να βασιστώ στον κανονισμό της ΕΕ που ψηφίστηκε το 2023 και να επικαλεστώ τις δυσχέρειες που προκύπτουν από τις αλλαγές στο κανονιστικό πλαίσιο», δήλωσε.
Μια άλλη επιλογή θα μπορούσε να είναι η υποχρέωση των εταιρειών να πραγματοποιούν μελλοντικές αγορές ρωσικού ΥΦΑ μέσω ενός κοινού συστήματος αγορών της ΕΕ και ο καθορισμός ανώτατης ποσόστωσης για τους όγκους που θα μπορούν να αγοραστούν, δήλωσε ο Haverbeke.
Πηγή The Straits Times
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
