Ακόμα και οι ευρύτεροι στόχοι του μπλοκ για την ενεργειακή ασφάλεια και το κλίμα θα μπορούσαν να εξαρτηθούν από την εξασφάλιση σταθερής προμήθειας του βασικού ορυκτού, που χρησιμοποιείται στις μπαταρίες και σε άλλες αλυσίδες εφοδιασμού καθαρής ενέργειας.
Αλλά η Ευρώπη έχει συναντήσει ένα τρίπτυχο εμποδίων: έλλειψη χρημάτων, αμφίπλευρες ρυθμίσεις και ανταγωνισμό από την Κίνα, δήλωσαν αναλυτές στο AFP.
Η Κίνα έχει σημαντικό προβάδισμα.
Αυτή τη στιγμή παράγει περισσότερα από τα τρία τέταρτα των μπαταριών που πωλούνται παγκοσμίως, διυλίζει το 70% του ακατέργαστου λιθίου και είναι ο τρίτος μεγαλύτερος εξορύκτης στον κόσμο μετά την Αυστραλία και τη Χιλή, σύμφωνα με τα στοιχεία του 2024 από το Γεωλογικό Ινστιτούτο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Για να αποκτήσει ερείσματα, η Ευρώπη έχει αναπτύξει ένα ρυθμιστικό πλαίσιο που δίνει έμφαση στη διατήρηση του περιβάλλοντος, στη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας και στη συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες.
Έχει επίσης υπογράψει διμερείς συμφωνίες με περίπου 15 χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Χιλής και της Αργεντινής, της πέμπτης μεγαλύτερης παραγωγού λιθίου στον κόσμο.
Όμως πολύ συχνά αποτυγχάνει να αποδώσει όταν πρόκειται για επενδύσεις, λένε οι ειδικοί.
«Βλέπω πολλά μνημόνια κατανόησης, αλλά υπάρχει έλλειψη δράσης», δήλωσε στο AFP η Julia Poliscanova, διευθύντρια ηλεκτρικών οχημάτων στο think tank Transport and Environment (T&E).
«Περισσότερες από μία φορές, την ημέρα που υπογράψαμε ένα άλλο μνημόνιο, οι Κινέζοι αγόραζαν ένα ολόκληρο ορυχείο στην ίδια χώρα».
Το επενδυτικό χάσμα είναι τεράστιο: η Κίνα δαπάνησε 6 δισεκατομμύρια δολάρια για έργα λιθίου στο εξωτερικό από το 2020 έως το 2023, ενώ η Ευρώπη μόλις και μετά βίας έβγαλε ένα δισεκατομμύριο δολάρια την ίδια περίοδο, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το T&E.
Υστέρηση των επενδύσεων
Ταυτόχρονα, η στενωπός της προσφοράς έχει στενέψει: πέρυσι σημειώθηκε αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης λιθίου κατά 30%, σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ).
«Για να εξασφαλίσει τον εφοδιασμό με πρώτες ύλες, η Κίνα επενδύει ενεργά σε ορυχεία στο εξωτερικό μέσω κρατικών εταιρειών με πολιτική υποστήριξη από την κυβέρνηση», σημειώνει ο ΙΕΑ.
Σύμφωνα με την έκθεση, η κινεζική πρωτοβουλία Belt and Road Initiative διοχέτευσε 21,4 δισεκατομμύρια δολάρια σε ορυχεία εκτός των ακτών της το 2024.
Η Ευρώπη, εν τω μεταξύ, «υστερεί σε επίπεδα επενδύσεων σε αυτούς τους τομείς», δήλωσε ο Sebastian Galarza, ιδρυτής του Κέντρου Βιώσιμης Κινητικότητας στο Σαντιάγο της Χιλής.
«Η έλλειψη σαφούς πορείας για την ανάπτυξη των βιομηχανιών μπαταριών και εξόρυξης της Ευρώπης σημαίνει ότι το κενό αυτό θα καλυφθεί από άλλους φορείς».
Στην Αφρική, για παράδειγμα, η κινεζική ζήτηση ώθησε τη Ζιμπάμπουε να γίνει ο τέταρτος μεγαλύτερος παραγωγός λιθίου στον κόσμο.
«Οι Κινέζοι αφήνουν τα χρήματά τους να μιλούν», δήλωσε ο Theo Acheampong, αναλυτής στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων.
Μέχρι το 2035, όλα τα νέα αυτοκίνητα και φορτηγά που πωλούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να παράγουν μηδενικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, και οι ηγέτες της ΕΕ και η βιομηχανία θα ήθελαν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς να προέρχεται από την τοπική αγορά.
Πέρυσι, μόλις πάνω από το 20% των νέων οχημάτων που πωλήθηκαν στο μπλοκ ήταν ηλεκτρικά.
«Επί του παρόντος, μόνο το τέσσερα τοις εκατό του λιθίου της Χιλής πηγαίνει στην Ευρώπη», σημείωσε ο Stefan Debruyne, διευθυντής εξωτερικών υποθέσεων της ιδιωτικής εταιρείας εξόρυξης SQM της Χιλής.
«Η ΕΕ έχει κάθε ευκαιρία να αυξήσει το μερίδιό της στη βιομηχανία μπαταριών».
Αλλαγή των αλυσίδων εφοδιασμού
Όμως τα σχέδια της Ευρώπης για την κατασκευή δεκάδων εργοστασίων μπαταριών έχουν παρεμποδιστεί από την κυμαινόμενη καταναλωτική ζήτηση και τον ανταγωνισμό από την Ιαπωνία (Panasonic), τη Νότια Κορέα (LG Energy Solution, Samsung) και, κυρίως, την Κίνα (CATL, BYD).
Το κλειδί για να κλειδώσει η μακροπρόθεσμη προμήθεια λιθίου είναι οι στενότεροι δεσμοί στο λεγόμενο «τρίγωνο λιθίου» που σχηματίζεται από τη Χιλή, την Αργεντινή και τη Βολιβία, οι οποίες αντιπροσωπεύουν σχεδόν τα μισά από τα παγκόσμια αποθέματα, λένε οι αναλυτές.
Για την ενθάρρυνση της συνεργασίας με τις χώρες αυτές, οι ευρωπαϊκοί φορείς έχουν προτείνει αναπτυξιακούς δρόμους που θα βοηθήσουν στην εδραίωση της παραγωγής ηλεκτρικών μπαταριών στη Λατινική Αμερική.
Τα σχέδια κανονισμών της ΕΕ θα επέτρεπαν στη Λατινική Αμερική «να συμβιβάσει την τοπική ανάπτυξη με την εξαγωγή αυτών των πρώτων υλών και να μην πέσει σε έναν καθαρά εξορυκτικό κύκλο», δήλωσε ο Juan Vazquez, αναπληρωτής επικεφαλής για τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική στο Κέντρο Ανάπτυξης του ΟΟΣΑ.
Ωστόσο, δεν είναι ακόμη σαφές αν η βοήθεια προς τις χώρες εξαγωγής για την ανάπτυξη πλήρων αλυσίδων εφοδιασμού έχει οικονομικό νόημα ή αν τελικά θα γείρει υπέρ της Ευρώπης.
«Ποιο συμφέρον έχετε ως εταιρεία να εγκατασταθεί στη Χιλή για να παράγει καθόδους, μπαταρίες ή πιο εξελιγμένα υλικά, αν δεν έχετε μια τοπική ή περιφερειακή αγορά για να προμηθεύσετε;», δήλωσε ο Galarza.
«Γιατί να μην πάρετε απλώς το λίθιο, να το επεξεργαστείτε και να κάνετε τα πάντα στην Κίνα και να στείλετε την μπαταρία πίσω σε εμάς;»
Αναφερόμενος στην παράδοση της αυτοκινητοβιομηχανίας στο Μεξικό, τη Βραζιλία και την Αργεντινή, ο Galarza πρότεινε μια απάντηση.
«Πρέπει να προωθήσουμε γρήγορα τον εξηλεκτρισμό των μεταφορών στην περιοχή, ώστε να μπορέσουμε να μοιραστούμε τα οφέλη της ενεργειακής μετάβασης», υποστήριξε.
Αλλά ο δρόμος μπροστά μας φαίνεται μακρύς.
Τα ηλεκτρικά οχήματα αποτελούσαν μόνο το 2% των πωλήσεων νέων αυτοκινήτων στο Μεξικό και τη Χιλή πέρυσι, το 6% στη Βραζιλία και το 7% στην Κολομβία, σύμφωνα με τον ΙΕΑ.
Το μικρό έθνος της Κόστα Ρίκα ξεχώρισε ως το μόνο έθνος στην περιοχή όπου τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα έφτασαν σε διψήφιο ποσοστό, στο 15 τοις εκατό των πωλήσεων νέων αυτοκινήτων.
![](https://voicenews.gr/wp-content/uploads/2026/05/our-viber-1.png")
