Παρασκευή , 23 Οκτωβρίου 2020
Τελευταία Νέα

Η Αγκυρα έχει έτοιμο το «τέρας» του Ιλίσου! «Παραλύει» η Μέση Ανατολή – Στο τουρκικό «οπλοστάσιο» οι ποταμοί Τίγρης και Ευφράτης…

Η Αγκυρα έχει έτοιμο το «τέρας» του Ιλίσου! «Παραλύει» η Μέση Ανατολή - Στο τουρκικό «οπλοστάσιο» οι ποταμοί Τίγρης και Ευφράτης...

Περίπου 150 χιλιόμετρα του ιστορικού ποταμού Τίγρη θα μετατραπούν σύντομα σε ένα τεράστιο ταμιευτήρα, καθώς η Τουρκία ολοκληρώνει το πελώριο φράγμα του Ιλίσου.

Τάσος Σαραντής

Κι ενώ η κυβέρνηση προβάλλει το έργο ως «πράσινη» πηγή ηλεκτρικής ενέργειας, η λειτουργία του θα εκτοπίσει 80.000 ανθρώπους και θα απειλήσει περαιτέρω πολλά ήδη απειλούμενα είδη.

Το περιβάλλον του ποταμού Τίγρη, που περνάει από το τραχύ νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας και στη συνέχεια διασχίζει το Ιράκ πριν εκβάλει στον Περσικό Κόλπο, χαρακτηρίζεται από τα ηλιόλουστα βουνά, τις καταπράσινες όχθες του ποταμού και τα οδοντωτά φαράγγια που βρίσκονται στην καρδιά της αρχαίας Μεσοποταμίας και φιλοξενούν σήμερα μοναδικά οικοσυστήματα πλούσια σε ενδημική χλωρίδα και πανίδα.

Ωστόσο, σε λίγους μήνες, ένα πελώριο φράγμα μαζί με ένα υδροηλεκτρικό εργοστάσιο που βρίσκονται στην κατάντη του ποταμού θα καταστρέψει μεγάλο μέρος αυτού του μεγαλείου της φύσης.

Τα νερά που σύντομα θα συγκεντρωθούν πίσω από το φράγμα του Ιλίσου θα μετατρέψουν σχεδόν 150 χιλιόμετρα του Τίγρη και άλλα 240 χιλιόμετρα από τους παραποτάμους του σε μια τεράστια δεξαμενή που θα βυθίσει σχεδόν 200 χωριά.

Το Χασάνκεϊφ, μια από τις αρχαιότερες πόλεις με 12 χιλιετίες Ιστορίας θα βρίσκεται ανάμεσα στους οικισμούς που θα κατακλυστούν για πάντα από τα νερά.

Το φράγμα του Ιλίσου, ύψους 140 μέτρων, κατασκευάζεται για περισσότερο από 20 χρόνια και αποτελεί ένα μεγαλοπρεπές έργο γοήτρου της τουρκικής κυβέρνησης.

Με εκτιμώμενο κόστος δύο δισεκατομμυρίων δολαρίων, αναμένεται να παράγει την ηλεκτρική ενέργεια που παράγει ένας μικρός πυρηνικός αντιδραστήρας (3.800 γιγαβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας ετησίως, αρκετής για να τροφοδοτεί περίπου 1,3 εκατομμύρια σπίτια).

Η τουρκική κυβέρνηση εξήρε το έργο του φράγματος ως άφθονη πηγή ηλεκτρικής ενέργειας χωρίς άνθρακα, αλλά οι επιστήμονες, αλλά και οι κάτοικοι που επηρεάζεται η ζωή τους, λένε ότι το φράγμα θα επιφέρει υψηλό τίμημα για τον άνθρωπο και το περιβάλλον.

Ο σταθμός ηλεκτροπαραγωγής του φράγματος αποτελεί το κεντρικότερο έργο του πρότζεκτ της Νοτιοανατολικής Ανατολίας, ενός τεράστιου προγράμματος υδροδότησης και άρδευσης αξίας 32 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ένα από τα μεγαλύτερα παγκοσμίως που σχεδιάστηκε πριν από δεκαετίες για να ωθήσει την ανάπτυξη της Τουρκίας.

Το φράγμα του Ιλίσου είναι ένα από τα μεγαλύτερα από τα 22 φράγματα και 19 σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής παραγωγής του πρότζεκτ.

Τα περισσότερα από τα άλλα υδροηλεκτρικά έργα έχουν ήδη χτιστεί σε τουρκικούς ποταμούς, συμπεριλαμβανομένου και του ποταμού Ευφράτη, ο οποίος ρέει περίπου παράλληλα με τον Τίγρη πριν από την ένταξή του, βόρεια της Βασόρας του Ιράκ, για να σχηματιστεί ο ποταμός Σατ αλ Αραμπ.

Οι περιβαλλοντολόγοι της περιοχής υποστηρίζουν ότι η απώλεια των ποτάμιων οικοσυστημάτων και της άγριας ζωής θα είναι καταστροφική, όχι μόνο στην Τουρκία, αλλά και για τα οικοσυστήματα ολόκληρης της λεκάνης του Τίγρη – Ευφράτη.

Κι αυτό διότι η κοιλάδα του ποταμού Τίγρη έχει τα τελευταία οικοσυστήματα (παρθένα ποτάμια και φαράγγια) σε όλη τη νοτιοανατολική Τουρκία. Υπάρχουν είδη που απειλούνται με εξαφάνιση, τα οποία θα εξαφανιστούν μόλις πλημμυρίσει η κοιλάδα.

Ο σταθμός ηλεκτροπαραγωγής προγραμματίζεται να ξεκινήσει τη λειτουργία του στις αρχές του επόμενου έτους, αλλά η κατακράτηση του νερού θα αρχίσει σταδιακά σε λίγες εβδομάδες. Αν και επιστήμονες του Τεχνικού Πανεπιστημίου Μέσης Ανατολής, που εδρεύει στην Αγκυρα, παρουσίασαν στις τουρκικές αρχές εναλλακτικά σχέδια για μικρότερα, λιγότερο παρεμβατικά φράγματα υδροηλεκτρικής ενέργειας, δεν έλαβαν ποτέ απάντηση σε αυτήν τους την πρόταση.

Για σχεδόν δύο δεκαετίες, Τούρκοι και οι διεθνείς επιστήμονες και ακτιβιστές – συμπεριλαμβανομένου του βραβευμένου με Νόμπελ συγγραφέα Ορχάν Παμούκ – αγωνίστηκαν ενάντια στην κατασκευή του φράγματος του Ιλίσου. Ευρωπαϊκές εταιρείες αποσύρθηκαν από το έργο και ξένες κυβερνήσεις πίεσαν τον αυταρχικό πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, να πράξει το ίδιο. Στο Τουρκικό Κουρδιστάν, όπου βρίσκεται το Ιλίσου, οι πολιτικοί αντιτίθενται σθεναρά στο σχέδιο. Αλλά όλα αυτά χωρίς αποτέλεσμα.

Η τουρκική κυβέρνηση υπενθυμίζει στους δυτικούς αντιπάλους του φράγματος ότι το Ιλίσου θα παράγει μεγάλα ποσά ανανεώσιμης ενέργειας, σύμφωνα με τη δέσμευση της χώρας στη Συνθήκη του Παρισιού για το κλίμα του 2015.

Συνεπώς το βάρος της υδροηλεκτρικής ενέργειας στη συνολική παραγωγή πρέπει να αυξηθεί, υποστηρίζει. Ωστόσο για την Τουρκία τα υδροηλεκτρικά έργα είναι κάτι περισσότερο από πηγές ενέργειας και έσοδα. Είναι επίσης ισχυροί μοχλοί γεωπολιτικής πίεσης.

Ο Τίγρης και ο Ευφράτης διασχίζουν τη Συρία και το Ιράκ μέχρι τον Περσικό Κόλπο. Χιλιάδες κοινότητες στην κατάντη στις χώρες αυτές βασίζονται στους ποταμούς για άρδευση, πόσιμο νερό, παραγωγή ενέργειας και μετακινήσεις. Στη Συρία και το Ιράκ, η ζήτηση νερού κατά μήκος των ποταμών ήδη ξεπερνά την προσφορά.

Για δεκαετίες τα έργα της Τουρκίας για ενέργεια και άρδευση έχουν μειώσει τις ροές στον Ευφράτη, μολύνουν τα νερά του και στεγνώσουν τους υγροτόπους προς τα νότια. Το Ιράκ ισχυρίζεται ότι τα φράγματα και τα υδροηλεκτρικά εργοστάσια της Τουρκίας έχουν μειώσει το νερό στη χώρα κατά 80%.

Στις νοτιότερες περιοχές της το Ιράκ χάνει σήμερα περίπου 61.000 στρέμματα αρόσιμης γης ετησίως, σύμφωνα με το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον.

efsyn

Διαβάστε την συνέχεια του άρθρου...
Shares